Choroba sieroca

Choroba sieroca (nieorganiczny zespół opóźnienia rozwoju) to schorzenie wstępujące zarówno u dzieci wychowujących się w domach dziecka, w niepełnych rodzinach, ale również u dzieci mieszkających z obojgiem rodziców, których potrzeba przywiązania nie jest zaspokojona. Zaniedbywanie dziecka powoduje zaburzenia rozwoju psychicznego i fizycznego młodej osoby. Choroba sieroca może powodować problemy w życiu dorosłym.

Czym jest choroba sieroca?

Choroba sieroca powstaje na skutek niezaspokojenia potrzeb psychicznych, emocjonalnych dziecka. Prowadzi to do wystąpienia zaburzeń zarówno rozwoju psychicznego jak i fizycznego dziecka. Objawy somatyczne (cielesne) pojawiają się bez związku z chorobą organiczną.

Choroba sieroca inaczej nazywana jest nieorganicznym zespołem opóźnienia rozwoju, hospitalizmem, matczyną deprywacją lub określana jest jako zaniedbywanie dziecka.

U kogo rozpoznaje się nieorganiczny zespół opóźnienia rozwoju?

Nieorganiczny zespół opóźnienia rozwoju występuje nie tylko u sierot, dzieci wychowanych w domach dziecka. Choroba sieroca jest stwierdzana również u dzieci, których rodzice są w trakcie rozwodu, w których domu występuje nadużywanie alkoholu, przemoc, chłód emocjonalny. Sieroctwo duchowe, psychiczne pojawia się, gdy dziecko czuje się odtrącone emocjonalnie. Szczególnie dotkliwe dla młodego człowieka jest zerwanie więzi z matką (tzw. miłość symbiotyczna). Można wyróżnić dwa rodzaje niezaspokojenia potrzeby przywiązania.

  1. za słabe zaspokojenie tej potrzeby, gdy dziecko żyje w rodzinie, w której występuje patologia, np. alkoholizm. Możliwą przyczyną jest również niedojrzałość matki, zaburzenia osobowości. Matka nie zapewnia dziecku odpowiedniej bliskości, ogranicza swoją opiekę do czynności pielęgnacyjnych, wyraża niechęć do karmienia piersią. Potrzeba przywiązania może być także niezaspokojona na skutek pracy do późnych godzin, długotrwałego zajmowania się dzieckiem przez opiekunkę, poczucia odtrącenia z powodu faworyzowania rodzeństwa.
  2. Czasowe zerwanie kontaktu z rodzicem (matką), np. w sytuacji choroby rodzica, wyjazdu w celach zarobkowych, pobytu dziecka w szpitalu (obecnie zaleca się pobyt małego dziecka w szpitalu z matką, jeśli istnieje taka możliwość)

Szczególnie wrażliwe na rozłąkę z matką są niemowlęta między 7. a 8. miesiącem życia, które już stworzyły więź emocjonalną i nagle są jej pozbawione, a także 2–4 latki.

Fazy choroby sierocej

Prawidłowo realizowana potrzeba przywiązania u dziecka umożliwia późniejsze dobre funkcjonowanie w społeczeństwie, uczy empatii. Dłuższe zerwanie kontaktu matki z dzieckiem powoduje pojawienie się problemów emocjonalnych, intelektualnych, jak i objawów mogących sugerować choroby organiczne.

Reakcję dziecka na porzucenie, rozłąkę z matką można podzielić na trzy fazy, które płynnie przechodzą jedna w drugą.

Faza aktywnego protestu

 

Dziecko płacze, krzyczy. Nie chce kontaktu z innymi osobami. Nie interesuje się tym, co się dzieje wokół niego. Często reaguje agresywnie. Ma coraz mniejszy apetyt. Mogą występować zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (np. wymioty) i trudności ze snem.

Faza rozpaczy

Dziecko reaguje mniej agresywnie. Staje się przygnębione, apatyczne, ma obniżony nastrój. Aktywność ruchowa dziecka jest mniejsza, dziecko jest blade, stwierdza się zaburzenia apetytu, dziecko chudnie. Obserwuje się zwiększoną podatność na infekcje. Może występować moczenie nocne, a także pojawiają się automatyzmy ruchowe: kiwanie się do przodu i do tyłu, ssanie kciuka.

Faza wycofania (zobojętnienia, zwątpienia)

 

Dziecko przestaje reagować krzykiem i płaczem. Wycisza się, uspokaja, może nawet zacząć wykonywać polecenia opiekunów. Pozornie zdaje się zdrowieć. Jednak są to objawy wycofania, obojętności. Dziecko jest bierne, ciche, nie nawiązuje kontaktów z osobami w otoczeniu. Mimika twarzy ulega zubożeniu. Dziecko wykonuje powtarzalne ruchy jak na przykład rytmiczne uderzanie przedmiotami. U części dzieci można zaobserwować błądzenie wzrokiem (tzw. sufitowanie), trudno wtedy uchwycić spojrzenie dziecka. Spokój dziecka jest pozorny, nadal towarzyszy mu lęk.

Jakie są objawy choroby sierocej?

Część objawów zaniedbywania dziecka została wymieniona przy opisie faz choroby sierocej. Choroba może wywołać zaburzenia łaknienia, nieprawidłowości w pracy systemu endokrynologicznego a tym samym być przyczyną opóźnienia wzrastania, spowolnienia przyrostu masy ciała. Część badaczy uważa, że niezapewnienie małemu dziecku emocjonalnej i fizycznej bliskości, może powodować hamowanie wydzielania hormonu wzrostu (GH). Może przy tym występować brak apetytu, ale także zwiększone łaknienie a dziecko mimo wszystko nie przybiera na masie. Inne objawy choroby sierocej to wymioty, biegunki, nietrzymanie moczu, stolca, kłopoty ze snem. Nieorganiczny zespół opóźnienia rozwoju obejmuje także występowanie zaburzeń dojrzewania układu kostnego, płciowego.

W chorobie ma miejsce również opóźnienie rozwoju motorycznego. Mogą występować nieprawidłowości w napięciu mięśniowym u małego dziecka. Napięcie jest hipertoniczne (wzmożone) w górnej połowie ciała a hipotoniczne (osłabione) w dolnej. Dziecko zaciska piąstki, nie wykonuje charakterystycznych ruchów „pedałowania”.

Choroba sieroca może być także powodem opóźnienia rozwoju mowy, zahamowania rozwoju intelektualnego. Dzieci te mają również kłopoty z prawidłowym rozwojem społecznym. Mogą się wycofywać z życia społecznego, być smutne, pełne obaw lub prezentować postawę agresywną.

Często są odbierane jako złośliwe, kapryśne. Dzieci dotknięte chorobą sierocą mogą też sprawiać wrażenie łatwego nawiązywania kontaktu z dorosłymi, lubią być brane na ręce, noszone. Jednak w tym kontakcie z dorosłym są bierne. Nie boją się obcych im osób, gdzie w pewnym wieku lęk dziecka przed nieznaną osobą jest prawidłowym zjawiskiem.

Późne skutki zaniedbywania dziecka

Trudne dzieciństwo ma także wpływ na funkcjonowanie człowieka w dorosłym życiu. Istotne znaczenie ma to, w jakim okresie życia nastąpiła rozłąka z matką, jak długo dziecko było zaniedbywane. Skutki są także widoczne u dzieci, które po pobycie w domu dziecka lub innych niekorzystnych dla rozwoju wydarzeniach, zostają adoptowane. Zachowania dzieci mogą się diametralnie różnić. Od oziębłości, odrzucania kontaktu z nowym opiekunem, przez nerwowe zachowania w reakcji na czułość rodziców adopcyjnych, po naleganie na bliskość emocjonalną, fizyczną. Dzieci zaniedbywane w przeszłości mogą być nieposłuszne i celowo zachowywać się niepoprawnie.

Starsze dzieci i dorośli, których potrzeba przywiązania nie została zrealizowana, często odczuwają silną potrzebę więzi o charakterze emocjonalnym, a jednocześnie silny lęk przed nią. Obawiają się kolejnego zranienia, mają problemy z utrzymaniem związku z drugą osobą, brak im motywacji. Ludziom tym trudno funkcjonować w społeczeństwie, mogą być nastawieni egoistycznie, oziębli, skłonni do depresji, mieć trudności z koncentracją, słabo rozwiniętą wyobraźnię. Uznaje się, że przebyta choroba sieroca może przyczyniać się także do rozwoju późniejszych zachowań agresywnych i przestępczości.

Nieorganiczny zespół opóźnienia rozwoju – jak leczyć chorobę sierocą?

Podstawą jest, aby jak najszybciej identyfikować sytuacje, które mogą opóźniać rozwój dzieci. Często potrzeba nie tylko interwencji medycznej, ale także socjalnej. Ważne jest zapewnienie dziecku stabilnej opieki, cierpliwości rodziców adopcyjnych. Zaleca się nie karać dzieci za zachowania, które są wynikiem sieroctwa i nieprawidłowej wcześniejszej opieki.

Leczenie choroby sierocej jest długie, obejmuje terapię wychowawczą, terapię rodziny, stymulowanie dziecka do prawidłowego rozwoju. Należy powrócić do odżywiania doustnego w przypadku dzieci z brakiem apetytu. Oczywiście należy wykluczyć choroby organiczne, które mogą być przyczyną powstałych zaburzeń.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Krztusiec

Krztusiec, zwany również kokluszem, wywoływany jest przez Gram-ujemną pałeczkę krztuśca (Bordetella pertussis). Należy on do ...

Anemia u niemowląt

Anemia u niemowląt bywa też określana mianem niedokrwistości. Jest ona stanem chorobowym, który ma miejsce ...

Trzydniówka (rumień nagły) – objawy i leczenie

Trzydniówka (rumień nagły) jest łagodną chorobą wirusową. Jej objawy to m.in.: wysoka gorączka, kaszel, bóle ...

Pokrzywka u dziecka

Pokrzywka to zespół chorobowy o zróżnicowanej etiologii. Pokrzywka najczęściej przybiera postać czerwonych, wypukłych guzków na ...

Zapalenie krtani u dziecka – przyczyny, objawy, leczenie

Przebieg kliniczny zapaleń krtani u dzieci jest odmienny niż u dorosłych. U dzieci bowiem krtań ...

Wideo – Leczenie ukąszeń przez komary

Dzieci często padają ofiarami licznych pogryzień przez komary. Odczyny po ukłuciu bywają różne. U alergika ...

Zapalenie ucha u dziecka – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Zapalenie ucha jest jedną z najczęstszych chorób u dzieci. Zapalenie ucha u dziecka w największej ...

Objawy i leczenie zapalenia zatok u dzieci

Zapalenie zatok u dzieci ma najczęściej etiologię bakteryjną lub grzybiczą. Może być ostre bądź przewlekłe. ...

Otyłość u dziecka

Szacuje się, że w Polsce od 5% do nawet 12% dzieci cierpi z powodu otyłości. ...

Kaszel u dziecka

Kaszel u dziecka jest bardzo powszechnym objawem, z którym rodzice zgłaszają się do lekarza pediatry. ...

Szmery w sercu u dziecka – czy są objawem wady serca u dzieci?

W czasie badania osłuchowego, lekarze najczęściej diagnozują tak zwany niewinny szmer serca. Objaw ten nie ...

Uraz kręgosłupa u dziecka

Urazy kręgosłupa są najczęściej skutkiem wypadku komunikacyjnego i należą do najniebezpieczniejszych urazów ciała u dzieci. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon