Borelioza u dziecka

Borelioza to choroba zakaźna, lecz nie można się nią zarazić przez kontakt z osobą chorującą. Krętka Borrelia burgdorferi przenoszą kleszcze, dość licznie występujące w polskich lasach. Ta groźna choroba nie omija także najmłodszych, przy czym właśnie dzieci stanowią grupę szczególnie narażoną na ukąszenie przez kleszcza. Leczenie zależy od etapu choroby. Stosuje się antybiotyki, takie jak doksycyklina, amoksycylina lub makrolidy.

Ugryzienie przez kleszcza

Za rozprzestrzenianie boreliozy u dziecka (zwanej także chorobą z Lyme) odpowiadają głównie kleszcze rodzaju Ixodes ricinus. Pasożyty te możemy spotkać w lasach liściastych, ale także w parkach i na łąkach. W Polsce za tereny mnogiego występowania kleszczy uważa się Podlasie i Mazury.

Kleszcze bytują zwykle w środowisku o wysokiej wilgotności, szczególnie dużo jest ich na terenach morskich i w pobliżu jezior. Pasożyty te nazywane są wektorem boreliozy, co oznacza, że uczestniczą w przenoszeniu się zarazka pomiędzy organizmami, natomiast rezerwuarem krętka są głównie drobne gryzonie i sarny.

Zakażone mogą być dorosłe kleszcze lub larwy – nimfy (są bardzo trudne do odnalezienia na ubraniach i skórze). Ukąszenie przez kleszcza nie jest równoznaczne z zakażeniem, nawet na terenie endemicznym, czyli miejscu gdzie zakażonych kleszczy jest najwięcej. Oprócz krętków Borrelia burgdorferi kleszcze mogą przenosić także wirusy odpowiedzialne za wystąpienie kleszczowego zapalenia mózgu.

Zapobieganie boreliozie u dziecka

W zapobieganiu boreliozie u dziecka ważne znaczenia odgrywa profilaktyka. Jeżeli planuje się wycieczkę do miejsc, gdzie dzieci będą narażone na atak kleszczy, należy postarać się o odpowiedni ubiór. Dziecięca odzież powinna zakrywać praktycznie całe ciało, preferuje się stroje raczej obcisłe, ponieważ zapobiegają one dostaniu się kleszcza pod ubranie. Należy pamiętać także o nakryciu głowy.

Dobrze jest zastosować repelent, czyli substancję odstraszającą owady. Repelenty powinno się rozpylać na skórę dziecka oraz na ubrania. Na opakowaniach zwykle umieszczone są dokładne informacje, czy preparat nadaje się do użycia u dzieci i czy stosować go tylko do spryskania odzieży, czy także ciała.

Należy także zadbać o kontrolę psów i kotów, ponieważ na sierści zwierzęcia kleszcz może dostać się do naszego mieszkania. W gabinetach weterynaryjnych dostępne są specjalne obroże odstraszające pasożyty.

Czas przebywania pasożyta w skórze jest ważnym czynnikiem prognostycznym. Jeżeli kleszcz pozostawał niezauważony przez dłuższy czas po ukąszeniu, ryzyko zakażenia jest większe. Rośnie ono znacząco po 24–48 godzinach. Nie jest trudno przeoczyć kleszcza na skórze dziecka, celowo wydziela on substancje znieczulające, aby nie wywoływać nieprzyjemnych objawów, takich jak ból czy świąd w miejscu ukłucia.

Zawsze należy bardzo dokładnie obejrzeć całe ciało dziecka po powrocie z lasu, a najlepiej wziąć prysznic, co może spowodować spłukanie z ciała praktycznie niezauważalnych larw, które nie zdążyły się wgryźć w skórę. Szczególnie dokładnie oglądamy takie okolice jak pachy, pachwiny i owłosiona skóra głowy.

Jak pozbyć się kleszcza?

Jeżeli zauważymy pasożyta w skórze dziecka, najistotniejszą kwestią jest jego szybkie usunięcie, jednak należy pamiętać o zachowaniu zasad ostrożności. Zabronione jest smarowanie kleszcza różnymi rodzajami tłuszczów, drażnienie ogniem lub wyciskanie. Takie postępowanie zwiększa bowiem ilość bakterii, które wydostają się do skóry ze śliną kleszcza.

Bardzo istotną rzeczą jest odpowiednia technika usuwania kleszcza. Powinno się do tego celu używać pęsety lub specjalnych przyrządów dostępnych w aptekach. Jeżeli podczas wyciągania pasożyt ulegnie rozerwaniu, a jego fragment pozostanie w skórze, niezbędna staje się wizyta u lekarza. Interwencja lekarska jest konieczna także w sytuacji, gdy kleszcz tkwi na tyle głęboko, że nie potrafimy go złapać pęsetą.

Jeżeli mamy do czynienia z dzieckiem młodszym lub niemowlęciem, lepiej samemu nie usuwać kleszcza, tylko udać się do profesjonalisty. Po usunięciu pasożyta należy uważnie obserwować miejsce ugryzienia przez kilka tygodni i w wypadku pojawienia się zmiany – zabarwienia skóry lub obrzęku – niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Objawy boreliozy u dziecka

Borelioza u dziecka zaliczana jest do grupy chorób wieloukładowych, co oznacza, że jej symptomy mogą dotyczyć praktycznie całego organizmu człowieka. Objawy występujące w trakcie choroby możemy podzielić na trzy okresy, zwane także stadiami klinicznymi boreliozy. Symptomy choroby u dzieci są podobne jak u osób dorosłych, z drobnymi różnicami w nasileniu poszczególnych objawów.

Okres pierwszy boreliozy

Pierwszy okres boreliozy u dziecka poprzedzony jest okresem wylęgania choroby, czyli czasem od ukąszenia do pojawienia się pierwszych objawów. Okres wylęgania zwykle trwa od kilku do około 30 dni. Objawem najbardziej charakterystycznym dla boreliozy i bardzo powszechnie z nią kojarzonym jest rumień wędrujący. Pod tą nazwą kryje się zmiana pierwotna w kształcie plamki lub grudki, szerząca się obwodowo nawet do 5 cm, z przejaśnieniem w środku.

Pojawia się ona w miejscu ukąszenia przez kleszcza i jest wyrazem rozprzestrzeniania się bakterii w skórze. Zwykle jest to zmiana niebolesna, ale skóra może być ciepła i napięta. U części chorych rumień może nie pojawić się mimo zakażenia groźnymi bakteriami. Jeżeli nie zostanie wdrożona antybiotykoterapia, utrzymuje się zwykle około 3 tygodni. Pojawieniu się rumienia mogą towarzyszyć objawy grypopodobne, takie jak podwyższona temperatura ciała lub bóle mięśniowo-stawowe.

Okres drugi boreliozy

Drugi okres boreliozy u dziecka rozpoczyna się po kilku lub nawet kilkunastu tygodniach od ukąszenia, jest obrazem choroby uogólnionej, związanej z rozsiewem kleszczy drogą krwi.

Charakterystycznym objawem tego okresu jest zapalenie stawów. Dotyczy ono głównie dużych stawów, np. kolanowych lub skokowych, zwykle zaatakowane są pojedyncze stawy, ale nie jest to regułą. Pojawia się obrzęk i bolesność. Zajęty przez krętki jest także układ krążenia, może dojść do wystąpienia zapalenia mięśnia sercowego, z groźnymi dla życia zaburzeniami rytmu.

U dzieci przy zaatakowaniu układu nerwowego może dojść do limfocytarnego zapalenia opon mózgowych i mózgu. Zajęcie układu nerwowego objawia się także występowaniem bólów korzeniowych, neuropatią i deficytami neurologicznymi. Inne objawy boreliozy drugiego okresu to np. symptomy oczne, takie jak zapalenie spojówek, a nawet zajęcie nerwu wzrokowego.

Okres trzeci boreliozy

Objawy trzeciego okresu boreliozy u dziecka mogą wystąpić po kilku miesiącach lub nawet kilku latach od ukąszenia. Zmianą typową dla tego etapu choroby jest zanik skóry kończyn, zwany inaczej acrodermatitis chronica atrophicans lub bardziej opisowo "skórą pergaminową".

Początkowo kończyny mogą być obrzęknięte, pojawiają się fioletowe plamy, następnie dochodzi do zaniku i ścieńczenia skóry. W tym czasie mogą też nawracać dolegliwości stawowe, u dzieci i młodzieży wyrażone łagodniej niż u dorosłych. Mogą wystąpić mocno akcentowane objawy ze strony układu nerwowego, takie jak polineuropatia, zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego, a nawet zaburzenia psychiczne.

Rozpoznanie boreliozy u dzieci

Bardzo istotną kwestą jest postawienie w odpowiednim momencie rozpoznania boreliozy. Zdarza się zarówno wiele rozpoznań fałszywie dodatnich, jak i wiele przypadków zbyt późno wykrytych lub przeoczonych ze względu na słabo wyrażone objawy.

Podstawą do rozpoznania boreliozy u dziecka jest współwystępowanie objawów klinicznych i dodatnich wyników badań serologicznych. W początkowym okresie choroby testy serologiczne mogą nie wykazywać jeszcze cech patologii, dlatego rozpoznanie możemy postawić wtedy tylko na podstawie charakterystycznym objawów.

Bazując tylko na testach serologicznych nie powinniśmy rozpoznawać choroby i wdrażać leczenia. Początek wytwarzania przeciwciał przypada na czas około 4 do 8 tygodni po zakażeniu. Początkowo są to przeciwciała klasy IgM, natomiast przeciwciała klasy IgG pojawiają się później, ale utrzymują się znacznie dłużej w organizmie.

Testy laboratoryjne mogą dawać wyniki fałszywie dodatnie u osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów i obecnym we krwi czynnikiem reumatoidalnym, a także przy zakażeniu wirusem EBV lub Varicella-Zoster (VZV).

Leczenie boreliozy u dzieci

W leczeniu boreliozy u dziecka lek dobierany jest w zależności od okresu choroby. W okresie pierwszym lekiem z wyboru są antybiotyki, takie jak doksycyklina lub amoksycylina. Alternatywą dla nich są antybiotyki z grupy makrolidów. Jednak leczenie lekarz dobiera u dzieci indywidualnie, w zależności od ich wieku i masy ciała. Leczenie zwykle trwa około 4 tygodni.

Należy zwrócić uwagę, że o powodzeniu naszego działania leczniczego nie świadczy spadek miana przeciwciał w badaniu serologicznym, lecz ustępowanie objawów choroby. Przeciwciała mogą utrzymywać się znacznie dłużej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Przeciwciała przeciwko boreliozie

Badanie wykrywające przeciwciała przeciwko boreliozie wykonuje się u pacjentów, którzy w wywiadzie potwierdzają ukąszenie przez ...

Neuroborelioza

Neuroborelioza (borelioza układu nerwowego) to choroba obwodowego i ośrodkowego układ nerwowego. Zaliczana jest do chorób ...

Kleszczowe zapalenie mózgu

Kleszczowe zapalenie mózgu wywołują wirusy z rodziny Flaviviridae. Przebieg kleszczowego zapalenia mózgu jest najczęściej ciężki, ...

Przecieciała IgG przeciwko boreliozie metodą western blot

Diagnostyka boreliozy wymaga przeprowadzenia wielu specjalistycznych badań, w tym stwierdzenia obecności we krwi przeciwciał przeciwko ...

Kleszcze – jakie przenoszą choroby?

Powszechnie wiadomo, że kleszcze mogą przenosić na człowieka wiele chorób. Oprócz nagłośnionej ostatnimi czasy boreliozy ...

Ukąszenia owadów

Ukąszenia owadów w większości przypadków nie wiążą się z poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi. Najczęściej pojawia się ...

Przeciwciała przeciwko boreliozie anty-Borrelia IgG

Badanie przeciwciał przeciwko boreliozie anty-Borrelia IgG wykonuje się u pacjentów, którzy zauważyli u siebie pierwsze ...

Wideo – Borelioza

Boreliozę powodują krętki Borrelia burgdorferi przenoszone przez kleszcze. Po wtargnięciu do organizmu atakują one liczne ...

Borelioza IgM – test western blot – badanie przeciwciał IgM przeciwko boreliozie

Badanie boreliozy wymaga przeprowadzenia szerokiej diagnostyki. Wśród badań dostępne są te, które wykorzystują biologię molekularną. ...

Prążki oligoklonalne – co to jest, norma, dodatnie, wynik badania

Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) to jedno z najbardziej inwazyjnych badań laboratoryjnych. Jednym z oznaczanych parametrów ...

Ukąszenia przez owady u dzieci

Ofiarami ukąszeń owadów bardzo często są dzieci. Ukąszenia u dzieci najczęściej wywoływane są przez osy, ...

Jak usunąć kleszcza?

Pogryzienie przez kleszcza może powodować rozwój groźnych chorób, takich jak kleszczowe zapalenie mózgu oraz borelioza. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon