Błonica u dziecka

Brak zdjęcia

20 czerwca 2013

Błonica to silnie zakaźna i szybko rozwijająca się infekcja bakteryjna. Obejmuje przede wszystkim nos oraz gardło, ale jej objawy mogą dotyczyć też m.in. kłopotów z widzeniem i zniekształcenia mowy. Na szczególnie wysokie ryzyko zachorowania na błonicę narażone są dzieci w wieku poniżej 5 lat. Na błonicę zapadają w zdecydowanej większości osoby, u których nie przeprowadzono szczepień ochronnych lub szczepienie nie było pełne.

Błonica a zachorowalność

Błonica jest zakaźną infekcją bakteryjną, która obejmuje głównie nos i gardło. Ryzyko zachorowania na błonicę dotyczy przede wszystkim dzieci do 5 roku życia oraz osób dorosłych po 60 roku życia. Podwyższone ryzyko dotyczy także osób żyjących w przeludnionych lub niehigienicznych warunkach, osób niedożywionych oraz dzieci i dorosłych, u których nie wykonano szczepień ochronnych zgodnie z kalendarzem.

Błonica u dziecka jest chorobą rzadko występującą w Europie, ponieważ od kilku dziesięcioleci realizowany jest program szczepień ochronnych. Choroba ta często występuje w krajach rozwijających się, gdzie szczepienia nie są powszechnie.

Błonica u dzieci – objawy

Na wczesnym etapie błonicę u dziecka można pomylić z silnym bólem gardła. Innymi wczesnymi objawami są: niewysoka gorączka i powiększone szyjne węzły chłonne. Toksyna uwalniana przez bakterie może powodować powstanie grubej powłoki (błony) na ścianach jamy nosowej, gardła i dróg oddechowych – obecność tych błon odróżnia błonicę od innych, bardziej pospolitych infekcji powodujących ból gardła u dziecka. Błony te są zwykle szarawe lub czarne i mogą utrudniać oddychanie i przełykanie.

Wraz z rozwojem infekcji:

  • pogłębiają się trudności z oddychaniem i przełykaniem,
  • występuje podwójne widzenie,
  • występuje zniekształcenie mowy,
  • może dojść do wstrząsu (skóra staje się blada i zimna, gwałtownie wzrasta tętno, pojawiają się poty i stan lękowy).

W przypadkach wykraczających poza infekcję gardła, toksyna błonicza rozprzestrzenia się z obiegiem krwi i może doprowadzić do potencjalnie zagrażających zdrowiu powikłań związanych z innymi narządami – sercem i nerkami. Toksyna może uszkadzać serce, obniżając jego zdolność pompowania krwi, a także zmniejszać poziom filtracji w nerkach. Może także doprowadzić do uszkodzenia nerwów, co w konsekwencji prowadzi do paraliżu. Poziom śmiertelności wśród osób nieleczonych wynosi od 40 do 50%.

Błonica u dzieci – zapobieganie

Zapobieganie błonicy u dziecka zależy niemal całkowicie od zastosowania szczepionki przeciw błonicy/tężcowi/krztuścowi (DiTePe) u dzieci i szczepionki przeciw tężcowi/błonicy (TeDe) u nieszczepionych wcześniej młodocianych i dorosłych. Po pierwszej dawce szczepionki TeDe osoby młodociane i dorosłe powinny otrzymać szczepienie przypominające co dziesięć lat. Większość przypadków błonicy występuje u osób, które nie zostały zaszczepione albo szczepienie nie było pełne.

Kalendarz szczepień przewiduje:

  • szczepienie DiTePe w wieku 2, 4 i 6 miesięcy,
  • dawkę przypominającą w wieku 12 do 18 miesięcy,
  • dawkę przypominającą w wieku 4 do 6 lat,
  • szczepienie TeDe w wieku 11–12 lat,
  • szczepienia przypominające TeDe co 10 lat (dla zachowania ochrony).

Choć większość dzieci dobrze toleruje szczepienia, u części występują czasami łagodne działania uboczne, takie jak zaczerwienienie i tkliwość w miejscu wstrzyknięcia, niewysoka gorączka lub ogólne osłabienie. Poważne powikłania mogą oznaczać powstanie reakcji alergicznej, te jednak występują rzadko.

Błonica u dzieci a zakaźność

Błonica u dziecka jest silnie zakaźna. Roznosi się drogą kropelkową przez kichanie, kaszel, a nawet śmiech. Może także infekować osoby zbierające chusteczki lub naczynia używane przez zainfekowaną osobę. Osoby zainfekowane bakterią błonicy, nawet jeśli nie mają objawów, mogą zarażać innych w okresie do 4 tygodni. Okres inkubacji błonicy wynosi 2 do 4 dni, lecz może także wynosić do 1 do 6 dni u niektórych osób.

Błonica u dzieci – leczenie

W przypadku błonicy u dziecka, jak i osoby dorosłej leczenie przebiega w warunkach szpitalnych. Po potwierdzeniu rozpoznania poprzez wykonanie posiewu z gardła, zainfekowana osoba otrzymuje antytoksynę, podawaną w postaci zastrzyków lub wlewu dożylnego, mającą na celu zneutralizowanie toksyny błoniczej znajdującej się we krwi, oraz antybiotyki w celu likwidacji pozostałych bakterii błonicy.

Jeśli infekcja jest zaawansowana, dzieci z błonicą mogą wymagać zastosowania wspomaganego oddychania. W przypadkach, w których toksyna rozprzestrzeniła się na serce, nerki lub centralny układ nerwowy, pacjenci mogą otrzymywać dożylne płyny, tlen lub leki nasercowe. Osoba z błonicą musi być izolowana. Członkowie rodziny oraz inne osoby mające kontakt z chorym, a nie szczepione lub bardzo młode lub w podeszłym wieku, muszą być chronione przed kontaktem z pacjentem.

W przypadku postawienia diagnozy błonicy u dziecka, lekarz powiadomi o tym miejscowy wydział zdrowia i zastosuje leczenie do wszystkich osób, które mogły mieć kontakt z bakterią. Leczenie obejmuje ocenę stanu uodpornienia, pobranie materiału do posiewu z gardła, podanie dawek przypominających szczepionki przeciw błonicy. Zapobiegawczo podane zostaną także antybiotyki. Niezwłoczna hospitalizacja i wczesne podjęcie leczenia umożliwia większości pacjentom powrót do zdrowia. Po zadziałaniu antybiotyków i antytoksyny, chory musi odpoczywać w łóżku przez 4 do 6 tygodni, aż do chwili całkowitego powrotu do zdrowia. Odpoczynek jest szczególnie istotny w przypadku osób z zapaleniem mięśnia sercowego, które może stanowić powikłanie po błonicy.

Osoby, które wróciły do zdrowia powinny otrzymać pełny cykl szczepienia przeciw błonicy w celu zapobieżenia nawrotowi choroby, ponieważ przechorowanie błonicy nie zapewnia dożywotnej odporności.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
3.9


Może cię

Zapalenie ucha środkowego u dziecka

Ostre zapalenie ucha środkowego jest wynikiem zakażenia bakteryjnego lub wirusowego. Zapaleniu często towarzyszy obecność płynu, ...

Bunt dziecka a wiek

Każdy rodzic zna tego rodzaju zachowania: protesty, opieranie się, tupanie, płacz i krzyki. Bunt dziecka ...

Przyczyny infekcji dróg moczowych

Infekcje dróg moczowych częściej występują u kobiet. Decyduje o tym głównie budowa anatomiczna dróg moczowych. ...

Drgawki gorączkowe u dziecka

Drgawki gorączkowe mogą występować podczas wysokiej gorączki. Mogą one pojawiać się u dzieci od okresu ...

Leczenie zatrucia pokarmowego u dziecka

Leczenie zatruć pokarmowych u dzieci w znacznej większości przypadków odbywa się domowymi sposobami. Podstawą terapii ...

Szczepionka na błonicę

Błonica to ciężka choroba zakaźna, którą wywołują bakterie Corynebacterium diphtheriae i Corynebacterium ulcerans. Objawy błonicy ...

Błonica krtani

Błonica krtani jest szczególnie niebezpieczną postacią błonicy wikłającą około 8% wszystkich przypadków tej choroby zakaźnej. ...

Ból głowy u dziecka – kiedy może być niebezpieczny?

Ból głowy u dziecka to częsta dolegliwość. Rodziców powinien zaniepokoić ból, który jest nagły, silny, ...

Infekcje dróg oddechowych

Infekcje dróg oddechowych w większości przypadków mają podłoże wirusowe. Odróżnienie, czy infekcję wywołuje wirus czy ...

Badanie żywej kropli krwi

Badanie żywej kropli krwi jest metodą medycyny alternatywnej, polegającą na mikroskopowej obserwacji świeżo pobranej próbki ...

Krup

Krup, znany także pod nazwą błonicy krtani) to następstwo infekcji bakteryjnej. Krup bakteryjny jest jedną ...

Przeziębienie u dzieci

Przeziębienie jest wirusową infekcją górnych dróg oddechowych (może być wywołane przez około 100 różnych wirusów). ...

Komentarze (0)