Biegunka u niemowląt

Brak zdjęcia

15 listopada 2013

Biegunka u niemowlaka jest częstym objawem. Ze względu na charakter organizmu niemowlęcia, biegunki przebiegają nieco inaczej i wiążą się z poważniejszymi powikłaniami. Jej objawy to m.in. zapadnięte ciemiączko, zapadnięte gałki oczne, mało elastyczna skóra, brak łez, mała ilość moczu, duże pragnienie. Oddawanie luźnych stolców jest jednak czasem pierwszym objawem innych chorób. Nie należy w związku z tym tego stanu ignorować.

Co to jest biegunka?

Generalnie każdy z nas potrafi rozpoznać biegunkę u siebie, sprawa natomiast wygląda nieco inaczej u niemowląt. Niemowlęta robią zupełnie inne kupki niż dzieci starsze i dorośli, różnią się one również w zależności od tego, jak karmiony jest niemowlak. Niemowlęta karmione mlekiem matki mogą załatwiać się nawet po każdym posiłku, stolec jest luźny, o konsystencji śmietany i może nawet całkowicie wsiąkać w pieluszkę. Ma kolor jasnożółty i zielenieje na powietrzu. Natomiast dzieci karmione sztucznie robią kupki rzadziej, stolce są nieco twardsze, bardziej zbite, o jasnobrązowym kolorze.

Zgodnie z definicją, biegunka to oddawanie przez dziecko zwiększonej ilości stolców o nieprawidłowej konsystencji lub oddawanie przynajmniej jednego stolca patologicznego, czyli zawierającego krew, śluz lub ropę. Częstsze oddawanie stolców oznacza dla dzieci karmionych piersią powyżej 6 na dobę, dla tych karmionych sztucznie – powyżej 3 na dobę.

W praktyce natomiast naszą uwagę powinna zwrócić nagła zmiana charakteru wypróżnień na luźniejsze i częstsze kupki, zwłaszcza niezwiązana z wprowadzeniem nowych pokarmów.

Wyróżnia się kilka rodzajów biegunki u niemowląt ze względu na czas trwania i mechanizm powstawania oraz ze względu na przyczynę. Dla rodzica natomiast istotne są dwie sytuacje:

  • biegunka ostra, najczęściej wodnista, mogąca spowodować odwodnienie u dziecka,
  • biegunka związana z nietolerancją pokarmową, która może prowadzić do opóźnionego rozwoju i konieczności wprowadzenia specjalnej diety.

Przyczyny biegunek u niemowlaka

Biegunki wywołane przez wirusy

Biegunki u niemowląt najczęściej spowodowane są zakażeniem drobnoustrojami – wśród wirusów bezapelacyjnymi liderami są rotawirusy, które odpowiadają za ostrą biegunkę u większości dzieci do 5 roku życia. Rotawirusowa biegunka u niemowląt często poprzedzona jest infekcją górnych dróg oddechowych (objawem może być katar lub gorączka, nawet do 40°C), a dopiero po kilku dniach pojawiają się luźne stolce. Stolce te są całkowicie wodniste, liczne (nawet kilkanaście w ciągu dnia) i obfite. Bardzo często towarzyszą im wymioty. Razem może to prowadzić do znacznego odwodnienia maluszka. Ogólny przebieg jest zazwyczaj dość łagodny, ale ze względu na znaczną utratę wody i konieczność nawadniania dożylnego często kończy się hospitalizacją. Rotawirusy są bardzo zakaźne i łatwo można się zarazić drogą pokarmową, przez niezachowanie odpowiedniej higieny.

Biegunki wywołane przez bakterie

Innymi patogenami wywołującymi biegunkę u niemowląt są bakterie, zwłaszcza E.coli, Salmonella, Campylobacter jejuni oraz pasożyty, najczęściej Giardia lamblia. W biegunkach bakteryjnych w stolcu może być obecna krew, często towarzyszy im też gorączka. Są to tak zwane choroby brudnych rąk, związane z niezachowaniem zasad higieny podczas przygotowywania posiłków – większość z tych drobnoustrojów dostaje się do organizmu drogą pokarmową. Tylko ten rodzaj biegunek leczony jest antybiotykami i to najlepiej po ustaleniu rodzaju bakterii je wywołującej.

Biegunki a zaburzenia wrodzone i alergie pokarmowe

Poza infekcjami, biegunka u niemowląt może być spowodowana zaburzeniami wrodzonymi, np. w przebiegu celiakii, może również być objawem szeroko pojętych alergii pokarmowych (alergii na białko mleka krowiego, na laktozę). Są to stany objawiające się dłużej trwającymi lub nawracającymi biegunkami, wymagające szerszej diagnostyki i tzw. diety eliminacyjnej, z wykluczeniem pokarmu alergizującego. Mogą również występować w przebiegu antybiotykoterapii, zwłaszcza jeśli nie stosowano żadnych środków osłonowych (probiotyków), a także w przebiegu innych infekcji, np. zakażeń układu moczowego.

Nieswoiste przewlekłe biegunki

Dość często występuje również nieswoista przewlekła biegunka u niemowląt, której przyczyną jest przykładowo zbyt duża ilość płynów lub przekarmienie dziecka, a także podaż pokarmów, które wywołują biegunkę (np. śliwki, sok z jabłek, sok z gruszek) lub przyspieszony pasaż jelitowy. W tych przypadkach stosuje się leczenie dietetyczne.

Leczenie biegunki u niemowlaka

Leczenie biegunki u niemowląt polega na usunięciu przyczyny (w miarę możliwości) i zapobieganiu możliwych powikłań, np. odwodnienia. Mimo że większość biegunek mija samoistnie i nie wymaga hospitalizacji, każdy taki stan u niemowlaka powinien być skonsultowany z pediatrą, ze względu na duże ryzyko powikłań. Najniebezpieczniejszym jest odwodnienie i związana z tym utrata soli mineralnych odpowiedzialnych za prawidłowe funkcjonowanie organizmu – w tym mięśni, serca i mózgu.

Jeśli zdecydujemy się leczyć dziecko w domu, należy zwracać baczną uwagę na objawy, które powinny jednak skłonić nas do wizyty u lekarza:

  • objawy odwodnienia (wspomniano już, że jest to największe zagrożenie dla malucha) to:
    • zapadnięte ciemiączko,
    • zapadnięte gałki oczne,
    • suche śluzówki (suche i popękane wargi, język z białym nalotem),
    • mało elastyczna skóra,
    • duże pragnienie i łapczywe picie płynów,
    • brak łez,
    • niewielka ilość moczu,
    • niepokój lub pobudzenie u niemowlaka,
    • jeśli dziecko zaczyna tracić przytomność i "przelewać" się w rękach, należy natychmiast udać się do lekarza!
  • gorączka – może świadczyć o infekcji bakteryjnej,
  • krew w stolcu (w postaci kropeczek, plamek, nitek krwi, kłaczków) lub ropa – również może sugerować zakażenie bakteryjne,
  • intensywne wymioty – zwłaszcza jeśli uniemożliwiają podawanie płynów doustnie,
  • wodnista biegunka trwająca ponad 48 godzin,
  • biegunki systematycznie powtarzające się, zwłaszcza jeśli towarzyszą im stolce śluzowe.

Lekarz badając maluszka będzie zadawał pytania dotyczące częstości i rodzaju stolca, czasu trwania biegunki u niemowlęcia, diety i wprowadzania ewentualnie nowych pokarmów, a także czy pojawiły się dodatkowe objawy, jak wspomniana gorączka czy krew w stolcu. Badanie umożliwi ocenę odwodnienia i ustalenie prawdopodobnej przyczyny, to zaś będzie miało wpływ na dalsze postępowanie – skierowanie do szpitala bądź zalecenie leczenia w domu.

Leczenie biegunki u niemowlaka w domu

W szpitalu dzieckiem zajmą się lekarze i pielęgniarki, natomiast warto znać kilka zasad dotyczących tego, jak w domu leczyć biegunkę u niemowląt. Bezsprzecznie najważniejsze jest odpowiednie nawodnienie dziecka – badania wskazują na największe korzyści przy stosowaniu się do kilku zaleceń:

  • w miarę możliwości należy podawać płyny doustnie (przy wymiotach podawać dziecku zimne płyny w małych ilościach – hamuje to nieco odruch wymiotny),
  • jeśli dziecko jest karmione piersią, nie należy go od niej odstawiać,
  • jak najszybciej (tj. po okresie uzupełniania płynów) zaleca się wracać do diety odpowiedniej dla dziecka (tej stosowanej przed biegunką).

Okres uzupełniania niedoborów płynowych obejmuje około 4 godziny, podczas których należy stosować tzw. doustne płyny nawadniające (DPN). Są to płyny zawierające glukozę i jony w odpowiednich proporcjach. W aptekach dostępne są gotowe preparaty do rozpuszczania w wodzie. Po tym okresie wraca się powoli do normalnej diety (kiedyś popularna "dieta biegunkowa" nie jest już zalecana) – dzieci karmione naturalnie wciąż tak karmimy, maluchom karmionym sztucznie podajemy mieszanki stosowane wcześniej, ale dodajemy trochę więcej wody.

Dodatkowo można wspomóc się pokarmami, które przyspieszają ustąpienie biegunkę u niemowląt, takimi jak: marchwianka (gęsta zupa z gotowanej i zmielonej marchwi), kleik ryżowy (lub kasza) z musem jabłkowym, napoje na bazie jogurtu, niesłodzone soki owocowe (uważać na sok jabłkowy i napoje gazowane, które mogą nasilić biegunkę), przetarte warzywa i banany, chude mięso – oczywiście jeśli pokarmy te były już wcześniej w diecie maluszka.

Nie zaleca się odstawiania laktozy (mleka) jeśli jest to ostra biegunka, natomiast powinno się wyeliminować w tym okresie potrawy zawierające gluten. Można również stosować probiotyki (ale te o udowodnionym działaniu, np. Lactobacillus GG, Saccharomyces boulardii) i smektyn dwuoktanościenny.

Domowe leczenie biegunki u niemowląt – dietą i płynami – wystarcza do wyleczenia dziecka w większości przypadków. Natomiast jeżeli stan dziecka nie ulega poprawie lub dochodzi do sytuacji przedstawionych wcześniej (zwłaszcza do odwodnienia), nie należy zwlekać i odwiedzić lekarza pediatrę.

Profilaktyka biegunek u niemowlaków

Zamiast leczyć biegunkę u niemowląt i narażać się na powikłania, lepiej po prostu jej zapobiegać. Nie zawsze się to udaje, ale stosując się do pewnych reguł, można zminimalizować ryzyko jej wystąpienia. Przede wszystkim należy unikać narażenia na zakażenie:

  • zachowywać podstawowe zasady higieny, zwłaszcza podczas przygotowywania posiłków – myć ręce wodą z mydłem, wyparzać naczynia i myć z użyciem detergentu,
  • dbać o świeżość potraw, jeśli mama odciąga pokarm – przechowywać go w lodówce, w czystych i szczelnie zamkniętych pojemnikach (mleko w lodówce w temperaturze 3–5˚C można przechowywać około 4 dni) lub w zamrażalniku,
  • nie dopuszczać do kontaktu maluszka z osobą chorą.

Poza tym warto rozważnie wprowadzać nowe produkty do diety niemowlaka, zwłaszcza jeśli chodzi o gluten, owoce cytrusowe, gdyż te pokarmy mogą wywołać reakcję alergiczną.

Jeśli zaś chodzi o rotawirusy, istnieje możliwość zaszczepienia dziecka między 6 a 12 tygodniem życia – szczepionką zalecaną, niefinansowaną z budżetu państwa. W Polsce dostępne są dwie doustne szczepionki – w zależności od producenta dwu- lub trzydawkowa. Mają one udowodnione działanie kliniczne w zapobieganiu ciężkiej postaci biegunki rotawirusowej. Dotyczy to jednak tylko tych szczepów wirusa występujących najczęściej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Wideo – Biegunka podróżnych

Biegunka podróżnych jest to choroba dotykająca ok. 40% turystów wyjeżdżających głównie do Afryki Północnej, czyli ...

Biegunka u dziecka – jak leczyć rozwolnienie u dziecka?

Łagodna biegunka u dziecka w większości przypadków leczona jest w warunkach domowych. Jeśli jednak trwa ...

Grypa żołądkowa (jelitówka, grypa jelitowa) – objawy, leczenie, zarażanie, czas trwania, profilaktyka

Grypa żołądkowa, czyli jelitówka lub grypa jelitowa, to wirusowe zapalenie żołądka i jelit. Przyczyną jest ...

Rotawirusy

Rotawirusy to wirusy z rodziny reowirusuów, które są częstą przyczyną wymiotów i biegunki u dzieci ...

Wideo – Biegunka

Biegunka, według definicji, jest to oddawanie powyżej trzech luźnych stolców na dobę o zwiększonej objętości. ...

Biegunka ostra

Biegunka jest częstym objawem, niepokojącym niejednego pacjenta. Może dotykać zarówno dzieci (co jest częstsze i ...

Biegunka podróżnych

Biegunka podróżnych (łac. diarrhoea viatorum) jest to reakcja organizmu na zmianę wody oraz sposobu przygotowywania ...

Biegunka wirusowa u dziecka – przyczyny i leczenie

Zakażenie wirusowe jest jedną z najczęstszych przyczyn ostrej biegunki, zwłaszcza u dzieci. Częstemu oddawaniu stolca ...

Zespół Zollingera-Ellisona

Zespół Zollingera-Ellisona jest chorobą polegającą na nadmiernym wydzielaniu gastryny, czyli substancji odpowiadającej za wydzielanie kwasu ...

Wymioty i biegunka u dziecka

Biegunka jest objawem charakteryzującym się zwiększoną częstością oddawania stolca w formie płynnej lub półpłynnej albo ...

Biegunka przewlekła – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie przewlekłej biegunki

Biegunka przewlekła jest często występującym objawem, a lista jej przyczyn jest również niezwykle długa. Wyróżnia ...

Biegunka

Biegunki ostre trwają zwykle do 2 tygodni i najczęściej są spowodowane przez czynniki zakaźne, bakterie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon