Trądzik a hormony

Przyczyna trądziku jest wieloczynnikowa. Uważa się, że ma on podłoże genetyczne, sprzyjają mu zaburzenia hormonalne, nadmierne wydzielanie łoju i rogowacenie gruczołów łojowych. Nadmiar hormonów steroidowych stymuluje gruczoły łojowe, co prowadzi do łojotoku, co sprzyja trądzikowi. Wpływ na cerę trądzikową mogą mieć m.in. takie schorzenia jak zespół policystycznych jajników, przerost nadnerczy, czy zespół Cushinga.

Trądzik a hormony

Patogeneza trądziku jest wieloczynnikowa. Uważa się, że ma on podłoże genetyczne, sprzyjają mu zaburzenia hormonalne, nadmierne wydzielanie łoju i rogowacenie gruczołów łojowych. Ważnym czynnikiem jest też kolonizacja skóry i mieszków włosowych przez bakterie, które zaostrzają trądzik i nasilają stan zapalny. Powodują one trądzik ropowiczy, zwiększają ilość krost i grudek. Powstawaniu trądziku sprzyja niewłaściwa higiena, blokowanie gruczołów przez zalegające zanieczyszczenia, martwy naskórek czy ciężki makijaż. Trądzik przede wszystkim jest chorobą skóry, która dotyka osoby w okresie dojrzewania. Główną jego przyczyną jest bowiem rozchwiana gospodarka hormonalna, którą często określa się mianem „burzy hormonów”.

Nadmiar hormonów steroidowych, przede wszystkim androgenów, ale też glikokortykosteroidów produkowanych przez nadnercza, stymuluje gruczoły łojowe, co prowadzi do łojotoku. Zaburzenia endokrynologiczne, takie jak zespół policystycznych jajników, nieklasyczny przerost nadnerczy, zespół Cushinga czy guzy produkujące androgeny, mogą manifestować się w postaci trądziku opornego na leczenie.

Trądzik a policystyczne jajniki

Zespół policystycznych jajników (PCOS) to najczęstsza endokrynopatia dziewcząt i kobiet w wieku rozrodczym. Według kryteriów rozpoznania, opracowanych w 2004 roku w Rotterdamie, składają się na niego minimum 2 z 3 cech:

  • obraz policystycznych jajników w obrazie ultrasonograficznym,
  • zaburzenia miesiączkowania i owulacji o charakterze rzadkich miesiączek,
  • objawy hiperandrogenizacji i/lub hiperandrogenemia (podwyższone stężenie androgenów we krwi).

Hiperandrogenizacja przejawia się ciężkim trądzikiem, nie tylko na twarzy, ale także plecach i dekolcie, nadmiernym owłosieniem oraz w zaawansowanych sytuacjach łysieniem typu męskiego. Owłosienie pojawia się w miejscach androgenozależnych – brodzie, górnej wardze, plecach, klatce piersiowej i brzuchu. Jest to tzw. hirsutyzm, którego nasilenie ocenia się w skali Ferrimana-Gallawaya.

PCOS związany jest też z zaburzeniami metaboliczymi, takimi jak otyłość, hiperlipidemia i insulinooporność. Wyrównanie gospodarki hormonalnej i utrata masy ciała przez pacjentki zwykle skutkuje poprawą cery i zmniejszeniem owłosienia.

Z tych powodów trądzik w zespole policystycznych jajników nie powinien być leczony wyłącznie typowymi preparatami do leczenia trądziku pospolitego. Podłożem problemów z cerą jest zaburzenie gospodarki hormonalnej, więc należy leczyć przyczynowo, a nie objawowo. Terapia hormonalna przywracająca odpowiednie proporcje androgenów i estrogenów uwalnia od uciążliwego trądziku.

Trądzik a przerost nadnerczy

Drugim co do częstości schorzeniem endokrynologicznym, które wywołuje objawy hiperandrogenizmu u kobiet i skutkuje ciężkim do leczenia trądzikiem, jest nieklasyczny przerost nadnerczy. Trądzik w przeroście nadnerczy ujawniają się głównie w wieku nastoletnim. Polega on na defekcie enzymatycznym, w wyniku czego nadnercza nie produkują prawidłowo wszystkich hormonów. Dochodzi do nadmiernego wydzielania nadnerczowych hormonów płciowych, a upośledzona jest produkcja pozostałych hormonów – kortyzolu i aldosteronu.

Objawy kliniczne są dość podobne do tych, które występują w zespole PCOS. Rozpoznanie ułatwia oznaczanie hormonów. W przypadku nieklasycznego przerostu nadnerczy podwyższeniu ulega poziom 17-hydroksyprogesteronu. W zespole policystycznych jajników dominuje podwyższony poziom LH oraz wysokie stężenia testosteronu. Obraz jajników w USG jest również odmienny.

Leczenie hiperandrogenizacji, w tym trądziku, również wiąże się z wyrównaniem poziomu hormonów. Leczenie trądziku w przeroście nadnerczy polega na podawaniu niewielkich dawek glikokortykosteroidów, co ma hamować oś podwzgórze-przysadka-nadnercza i skutkować obniżoną produkcją androgenów przez nadnercza.

Trądzik a zespół Cushinga

W przypadku zespołu Cushinga mamy do czynienia z nadmierną produkcją glikokortykosteroidów przez nadnercza. Główną przyczyną są przede wszystkim gruczolaki nadnerczy – łagodne nowotwory wydzielające duże ilości tego hormonu oraz gruczolaki przysadki mózgowej. Gruczolaki te stymulują nadmiernie korę nadnerczy do produkcji hormonów sterydowych poprzez pozbawione kontroli wydzielanie ACTH. Objawy zespołu Cushinga są uciążliwe, a nawet niebezpieczne.

Nadmiar glikokortykosteroidów doprowadza do nadciśnienia tętniczego, otyłości brzusznej, zwiększonej podatności na rozwój cukrzycy. Może pojawić się osteoporoza, zaniki mięśniowe, problemy okulistyczne (zaćma, jaskra) oraz dermatologiczne. Należą do nich trądzik, ścieńczenie skory oraz żywo czerwone, rozległe rozstępy skórne na brzuchu i udach. Trądzik w zespole Cushinga pojawia się na twarzy, ale też na plecach i klatce piersiowej. Nadmiar hormonów nadnerczowych zaburza pracę osi podwgórze-przysadka-gonady (jądra lub jajniki). Stąd szybka manifestacja i łatwiejsza diagnoza u kobiet. Zaburzenia miesiączkowania, łojotok, trądzik, nadmierne owłosienie u pacjentek skłania do wnikliwej analizy przyczyny tych objawów.

Zespół Cushinga może być też jatrogenny – wynikać z przyjmowania zbyt dużych dawek hormonów steroidowych. Dlatego pacjenci przyjmujący je na stałe w wyniku np. chorób reumatologicznych, onkologicznych czy immunologicznych powinni być bacznie obserwowani pod kątem ewentualnych powikłań. Jak w przypadku trądziku czy w innych schorzeniach endokrynologicznych, tak i w zespole Cushinga dąży się do wyrównania gospodarki hormonalnej i leczenia przyczyny trądziku, a nie tylko samych objawów – zmian skórnych.

Trądzik a guzy produkujące androgeny

Kolejną, na szczęście rzadką przyczyną hiperandrogenizacji, a tym samym m.in. trądziku u kobiet, są nowotwory jajnika wydzielające androgeny. Nowotwory te mogą produkować też inne hormony, jednak najbardziej widoczne są objawy związane z nadprodukcją androgenów. Wywołują one trądzik, łysienie typu męskiego (na skroniach i czubku głowy), hirsutyzm. Leczenie polega zwykle na usunięciu przydatku, gdyż zdarza się, że guz złośliwieje.

Ziarniszczak to guz, który dominuje wśród kobiet w wieku pomenopauzalnym. Powoduje bóle i powiększenie obwodu brzucha, zaburzenia oddawania moczu, rzadziej wysięk w otrzewnej. Jest to nowotwór aktywny hormonalnie, powoduje nieregularne miesiączki, a u pań po menopauzie – nagłe wystąpienie krwawienia z jamy macicy. Objawy nadmiaru hormonów męskich najczęściej jednak rozpoznaje się u młodych dziewcząt, ponieważ może powodować przedwczesne rzekome dojrzewanie. Składa się na nie przede wszystkim pojawienie się owłosienia na ciele oraz trądzik.

Niezwykle rzadkimi nowotworami są guzy zwane androblastoma, natomiast prawie zawsze wywołują one objawy hiperandrogenizacji. To nowotwory złośliwe, które występują najczęściej u kobiet młodych, około 20.-30. roku życia. Wymagają one leczenia operacyjnego – usunięcia jajników, a czasem też macicy. W przypadku guzów jajnika trądzik to jedynie jeden z mniej istotnych objawów, jednak czasem, gdy nie reaguje na typowe leczenie, skłania do dalszej diagnostyki. Tym samym może pomóc w postawieniu rozpoznania.

Opublikowano: ; aktualizacja: 22.08.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Testosteron – badanie stężenia, poziom, normy, niski i za wysoki

Testosteron oznaczany jest w diagnostyce zaburzeń dojrzewania płciowego u chłopców, zaburzeń erekcji, zaburzeń libido. Zarówno ...

Przerost gruczołów łojowych – objawy, leczenie, usuwanie, zabiegi

Przerost i powiększenie gruczołów łojowych oznacza także ich nadmierną aktywność – dochodzi wówczas do zwiększonego ...

Łojotok – jakie są przyczyny, objawy i leczenie wydzielania nadmiaru sebum?

Łojotok to nadmierne wydzielanie sebum (łoju) przez skórę. Przyczyny tego schorzenia to np.: zaburzenia hormonalne, ...

Trądzik pospolity

Trądzik jest chorobą gruczołów łojowych, charakteryzującą się różnorodnymi wykwitami skórnymi. Są nimi łojotok, tworzenie się ...

Prolaktyna – badanie – co oznacza niska i wysoka prolaktyna?

Prolaktyna (hormon prl) to hormon wytwarzany w przysadce mózgowej. Poziom prolaktyny oznacza się w przy ...

Trądzik a zespół policystycznych jajników

Trądzik w zespole policystycznych jajników to w dużej mierze efekt wysokiego stężenia androgenów, przede wszystkim ...

Leczenie zespołu policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników jest jedną z częstszych endokrynopatii wśród kobiet wieku reprodukcyjnego. Leczenie jest jedynie ...

Zespół policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników znany jest także jako wielotorbielowatość jajników. Zespół policystycznych jajników uznawany jest za ...

Trądzik a łojotok

Gruczoły łojowe odpowiadają za właściwe natłuszczenie skóry, spełniają funkcję ochronną i antybakteryjną. Zaobserwowano, że gruczoły ...

Kortyzol – badanie – przebieg, norma i wyniki badania kortyzolu

Badanie kortyzolu wykonuje się w diagnostyce zespołu Cushinga (wysoki kortyzol) oraz choroby Addisona (niski kortyzol). ...

Zaburzenia hormonalne a tycie i problemy z odchudzaniem u kobiet

Otyłość czy nadwaga bardzo często kojarzone są z przyjmowaniem nadmiernej ilości kalorii, "przejadaniem" się i ...

Zespół Cushinga

Zespół Cushinga to stan, któremu towarzyszy hiperkortyzolemia, czyli zwiększony poziom kortyzolu we krwi. Kortyzol należy ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon