Solarium a choroby skóry

Brak zdjęcia

26 listopada 2013

Solaria kuszą potencjalnych klientów szybką, zdrową, efektywną opalenizną. Należy jednak pamiętać, iż każda opalenizna (czyli wytworzenie melaniny w komórkach naskórka) jest już reakcją obronną organizmu na uszkodzenie. Zarówno promieniowanie słoneczne, jak i to emitowane przez lampy w solariach jest szkodliwe.

Stany przedrakowe oraz raki skóry

Co roku na świecie rozpoznaje się około 2 miliony przypadków raka skóry, a 132 tysiące z nich to czerniak złośliwy – najgorzej rokujący z nowotworów skóry. Większość z nich jest spowodowana nadmierną ekspozycją na światło słoneczne, ale wiele badań potwierdza udział solariów w zwiększaniu ryzyka zachorowania.

Promieniowanie UV emitowane przez słońce to znany czynnik ryzyka raka skóry. Lampy solaryjne również wytwarzają takie promieniowanie – po pierwsze, jest to promieniowanie UVB (o długości fali 280-315 nm), które dociera do powierzchownych warstw skóry i jest najbardziej odpowiedzialne za oparzenia słoneczne, a po drugie, promieniowanie UVA (315-400 nm), które dociera głębiej i często jest związane z odczynami alergicznymi, np. wysypką.

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (ang. International Agency for Research on Cancer, IARC) umieściła oba rodzaje promieniowania w kategorii „rakotwórcze dla człowieka”. Zarówno UVB, jak i UVA uszkadzają materiał genetyczny zawarty w komórkach skóry i mogą prowadzić do:

  • stanów przedrakowych (rogowacenie słoneczne),
  • raków skóry:
    • rak in-situchoroba Bowena,
    • rak podstawnokomórkowy,
    • rak kolczystokomórkowy,
    • czerniak złośliwy.

Czerniak złośliwy jest związany z silnymi oparzeniami skóry, szczególnie w młodym wieku. Według raportów Narodowego Instytutu Badań nad Rakiem (ang. National Cancer Institute, NCI) kobiety korzystające z solarium więcej niż raz w miesiącu mają o 55% większe ryzyko zachorowania na czerniaka złośliwego.

Uszkodzenia strukturalne skóry

Nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV, nie tylko pochodzące z lamp solaryjnych, może skutkować uszkodzeniem struktury skóry. Jego wczesna postać to oparzenia, podrażnienia czy bliznowacenia, a odległe następstwa to starzenie się słoneczne (ang. photoaging), odmienne od normalnego procesu starzenia się skóry związanego z wiekiem (tzw. endogennego – wywołanego czynnikami wewnętrznymi).

W starzeniu się skóry związanym z wiekiem obserwuje się:

  • zwiotczenie,
  • suchość,
  • ścieńczenie,
  • odbarwienia i przebarwienia,
  • zmarszczki,
  • zwiększoną urażalność skóry.

Za to w starzeniu się słonecznym mamy do czynienia z:

  • grubszymi zmarszczkami, pobruzdowaniami,
  • brakiem ścieńczenia skóry, a wręcz jej pogrubieniem,
  • nadmiernym rogowaceniem naskórka.

Często obecne są teleangiektazje (tzw. „poszerzone naczynka”, „pajączki”) oraz łatwo powstają wynaczynienia – wylewy krwi poza światło naczynia (łac. purpura senilis). W zmienionej skórze i w miejscach szczególnie wystawionych na działanie UV dochodzi do powstawania stanu przednowotworowego – rogowacenia słonecznego (łac. keratosis actinica).

Leczenie i profilaktyka starzenia się słonecznego skóry

Wprowadzenie pochodnych witaminy A retinoidów otworzyło nowe możliwości profilaktyki i leczenia zmian powstających w skórze po przewlekłej ekspozycji na promieniowanie UV. Najczęściej wykorzystuje się krem zawierający 0,02-0,05% tretinoiny. Krem nakłada się raz dziennie, a jeżeli dochodzi do podrażnienia skóry, należy przerwać na jakiś czas jego stosowanie, używając zamiast niego kremów obojętnych wobec skóry i nawilżających. Podczas terapii retinoidami konieczna jest ochrona skóry przed słońcem (nie należy eksponować leczonych regionów skóry na promieniowanie UV oraz trzeba stosować kremy z wysokim wskaźnikiem protekcji skóry, czyli SPF). Używanie kremu przez kilka lat raczej nie powoduje objawów niepożądanych, a poprawa po leczeniu (zarówno w stopniu nasilenia objawów, jak i w obrazie mikroskopowym) utrzymuje się do roku. Pochodne witaminy A mogą kierować komórki naskórka na właściwą ścieżkę rozwoju, pobudzać syntezę kolagenu, głównego białka odpowiedzialnego za elastyczność skóry oraz powstawanie naczyń krwionośnych. Zmniejszają również ilość barwnika skóry – melaniny w naskórku, dzięki czemu skóra staje się jaśniejsza. Mają pozytywny wpływ nie tylko na starzenie się słoneczne skóry, ale i m.in. na starzenie się endogenne, trądzik, stany przednowotworowe i nowotworowe skóry.

W zapobieganiu rozwoju starzenia się słonecznego skóry wykorzystywane są również kwasy alfa-hydroksylowe, m.in. kwas mlekowy i kwas glikolowy. Występują one zarówno w przyrodzie, np. w:

  • trzcinie cukrowej,
  • winie,
  • mleku,
  • owocach (cytrynach, jabłkach),

jak i mogą być wytworzone podczas syntezy w laboratoriach.

Półroczna kuracja 10-25% kwasem mlekowym i glikolowym normalizuje nadmierne rogowacenie naskórka oraz zwiększa produkcję kolagenu i glikozaminoglikanów – elementów strukturalnych naszego organizmu.

Kremy mające w składzie witaminę C (antyutleniacz) działają przeciwzmarszczkowo w obu rodzajach starzenia się skóry. Mogą być też łączone z retinolem.

Wpływ promieniowania UV na inne narządy

Korzystanie z solarium może wspomóc wytwarzanie witaminy D w organizmie, ale dla większości społeczeństwa wystarcza synteza tej witaminy pod wpływem światła naturalnego oraz dostarczanie jej w pokarmach. Osoby zamieszkujące obszary słabo nasłonecznione (np. rejon koła podbiegunowego) powinny raczej otrzymywać suplementację witaminy D w diecie niż korzystać z solarium. Promieniowanie UV jest wykorzystywane w leczeniu niektórych schorzeń dermatologicznych, np. łuszczycy. Jednak w takich wypadkach wymagane jest korzystanie ze specjalnych lamp pod kontrolą lekarza, a nie z ogólnodostępnych solariów.

Promieniowanie UV może nie tylko uszkadzać skórę, ale również osłabiać układ odpornościowy czy narząd wzroku. Zmiany, do których może dojść w oczach to:

  • zaćma – zmętnienie soczewki oka,
  • skrzydlik (łac. pterygium) – łagodna narośl na spojówce,
  • zapalenie spojówek,
  • ślepota śnieżna (łac. photokeratitis) – można ją uznać za oparzenie rogówki. Nazwa pochodzi stąd, iż często występuje na dużych wysokościach pokrytych śniegiem, który odbija UVB. Do objawów zalicza się łzawienie, ból, obrzęk powiek, uczucie piasku pod powiekami, zamglony lub osłabiony wzrok.

Bezpieczeństwo w solarium

Istnieje przekonanie, że korzystanie z solarium przed wyjazdem na wakacje do miejsca o dużym nasłonecznieniu może ochronić skórę przed wysokimi dawkami promieniowania słonecznego. Nic bardziej mylnego – opalenizna powstała w solarium ma zaledwie taki efekt ochronny jak krem do opalania o wskaźniku ochrony przeciwsłonecznej SPF 2-3 (bardzo niski).

Niektóre z maszyn znajdujących się w solariach mogą emitować kilkanaście razy większe dawki promieniowania niż promieniowanie wytwarzane przez słońce, nawet w południe i w większości państw. Do narażenia na uszkodzenia skóry osób korzystających z solariów prowadzą:

  • za długa ekspozycja oraz niewystarczające przerwy pomiędzy kolejnymi sesjami (powinny trwać co najmniej 48 godzin, bo tyle czasu potrzeba na regenerację DNA w komórkach skóry),
  • brak okularów ochronnych,
  • nadmierna powierzchnia eksponowanej skóry,
  • brak doświadczenia personelu,
  • przeważanie chęci zysku nad bezpieczeństwem.

W 2003 roku Międzynarodowa Komisja ds. Ochrony Przed Promieniowaniem Niejonizującym (ang. International Commission on Non-Ionizning Radiation Protection, ICNIRP) opublikowała tekst, w którym wskazuje grupy, które szczególnie powinny unikać solarium. Są to osoby, które:

  • mają I lub II fototyp skóry – według klasyfikacji Fitzpatricka wyróżniamy 6 fototypów skóry. Fototyp pierwszy posiadają osoby z bardzo jasną karnacją, których skóra zawsze ulega oparzeniom, bardzo trudno się opala. Często mają piegi, włosy blond lub rude. Fototyp drugi mają osoby z jasną karnacją, których skóra łatwo ulega oparzeniom i trudno się opala. Pracownicy solariów powinni być zaznajomieni z tą klasyfikacją, aby móc odradzić korzystanie z usługi ludziom, u których stwierdza się I lub II fototyp skóry.
  • są poniżej 18. roku życia,
  • posiadają liczne pieprzyki i znamiona na ciele,
  • często i łatwo dostają piegów po ekspozycji na słońce,
  • przechodziły częste oparzenia słoneczne w dzieciństwie,
  • mają zmiany na skórze o charakterze stanów przedrakowych lub zmiany złośliwe,
  • mają skórę zniszczoną słońcem,
  • stosują makijaż / kosmetyki – mogą one zwiększyć wrażliwość na promieniowanie, np. berloque dermatitis są to smugowate przebarwienia, pojawiające się po zadziałaniu promieni UV na miejsce kontaktu z roślinnymi substancjami fototoksycznymi, które mogą być zawarte w wodzie kolońskiej czy innych kosmetykach.
  • przyjmują lekarstwa – powinny skonsultować się ze swoim lekarzem, aby ocenić, czy dane leki mogą wpłynąć na wrażliwość skóry na promieniowanie. Odczyny fototoksyczne mogą wystąpić m.in. po psoralenach, sulfonamidach, tetracyklinach, gryzeofulwinie, lekach hipotensyjnych, przeciwarytmicznych, przeciwpadaczkowe. Z kolei odczyny fotoalergiczne typu nadwrażliwości późnej mogą być spowodowane m.in. przez chlorotiazyd, sulfonamidy i sulfonamidowe środki przeciwcukrzycowe, środki uspokajające, najczęściej pochodne fenotiazyny.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Czerniak – objawy

Czerniak to nowotwór złośliwy, który może dawać objawy w obrębie skóry, błon śluzowych oraz błony ...

Czerniak złośliwy

Czerniak złośliwy to rak skóry, który wywodzi się z komórek barwnikowych skóry – melanocytów. Czerniak ...

Jak przygotować skórę do opalania?

Prawidłowe przygotowanie skóry do opalania pozwoli zachować i podtrzymać opaleniznę, ale także zapobiec oparzeniom oraz ...

Solarium – bezpieczne korzystanie

Od wielu lat toczy się spór pomiędzy zwolennikami i przeciwnikami solarium. Przy czym opinie jednych ...

Opalanie a czerniak

Czerniak złośliwy (melanoma malignum) to najrzadszy, ale najbardziej niebezpieczny z nowotworów skóry. Często występuje u ...

Samoopalacze

Większości z nas opalenizna kojarzy się z atrakcyjnym wyglądem. Jednak opalona, złocista skóra często bywa ...

Bezpieczne opalanie się

Zdrowa opalenizna powoduje, że wyglądamy i czujemy się świetnie. Aby jednak opalenizna była naprawdę zdrowa, ...

Znamiona

Znamiona można stwierdzić na skórze niemal każdego człowieka. Wiele osób dorosłych obserwuje u siebie obecność ...

Opalanie a rak skóry

Promieniowanie ultrafioletowe docierające do skóry ze słońca niszczy DNA w jej komórkach oraz osłabia układ ...

Kosmetyki do solarium

Nie ulega wątpliwości, że jesteśmy istotami światłolubnymi. Słońce jest nam niezbędne do życia. Jego światło ...

Jak bezpiecznie się opalać?

Efekty wpływu promieniowania UVA nie są od razu widoczne, dlatego nie zdajemy sobie sprawy z ...

Rak skóry

Rak skóry dotyczy zwłaszcza osób o jasnej karnacji. Promienie słoneczne oraz nadmierne opalanie się w ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon