PUVA

Terapia PUVA, od angielskiego Psoralen Ultra-Violet A, to jedna z metod leczenia światłem, czyli fotochemioterapii. W czasie leczenia PUVA stosowane jest promieniowanie UVA wraz z doustnym podawaniem środków chemicznych, które uwrażliwiają skórę na działanie tego promieniowania. Metoda PUVA wykorzystywana jest w leczeniu chorób dermatologicznych, takich jak łuszczyca, bielactwo, łysienie plackowate oraz trądzik.

Czym jest terapia PUVA?

Terapia PUVA to obecnie zdecydowanie najczęściej stosowana oraz wykazująca najbardziej korzystne efekty działania metoda fotochemioterapii. Jest to zabieg leczniczy polegających na wykorzystaniu połączonego działania promieniowania ultrafioletowego (UVA) oraz związków o działaniu światłouczulającym. Są to substancje chemiczne, których działanie polega na zwiększeniu podatności osoby chorej na promieniowanie UVA, dzięki czemu skuteczność całego zabiegu wzrasta.

Spośród związków fotouczulających używane są przede wszystkim psolareny – związki zaliczane do furanokumaryn. Metoda terapii PUVA ma szczególne znaczenie w leczeniu niektórych schorzeń dermatologicznych.

PUVA – rodzaje terapii

Zastosowanie kliniczne znalazło kilka rodzajów terapii PUVA.

  • PUVA, metoda klasyczna – wykorzystywane są tu psolareny w formie doustnej, w związku z czym ich działanie jest uogólnione. W tej formie terapii psolareny przyjmowane są zwykle na 1–3 godzin przed rozpoczęciem naświetlania UVA.
  • PUVA Bath (kąpiele) – psolareny podawane są miejscowo, co pozwala uniknąć powikłań związanych z ogólnoustrojowym wpływem tych substancji. Metoda ta polega na kąpieli w specjalnie przygotowanym roztworze zawierającym psolareny, połączonej z bezpośrednim naświetlaniem promieniowaniem ultrafioletowym.
  • PUVA moczenie – terapia podobna do PUVA Bath; różnica polega na tym, że kąpieli z dodatkiem psolarenów poddawane są tylko określone części ciała, na przykład ręce czy stopy.
  • PUVA topical – w tym wypadku psolareny podawane są w postaci preparatów do stosowania zewnętrznego, nakładanych bezpośrednio na powierzchnię skóry.
  • PUVA sol – podobnie jak w metodzie klasycznej związki światłouczulające podawane są w postaci doustnej, różnica polega na tym, że do naświetlania używane jest promieniowanie słoneczne. Metoda ta, przede wszystkim ze względu na brak możliwości kontroli dawki oraz jakości promieniowania, obecnie praktycznie wyszła z użycia.
  • RePUVA (Retinoid PUVA) – jest to zabieg, który łączy fotochemioterapię oraz doustne podanie retinoidów. Takie połączenie jest bardzo korzystne, gdyż umożliwia zastosowanie mniejszej dawki promieniowania ultrafioletowego niż w przypadku zastosowania klasycznej terapii PUVA.

Jakie są wskazania do stosowania terapii PUVA?

PUVA jest bardzo przydatna w leczeniu wielu schorzeń dermatologicznych, zwłaszcza takich, w których inne metody lecznicze zawiodły.

Jej najpowszechniejszym zastosowaniem jest terapia łuszczycy, zwłaszcza ciężkich postaci tej choroby – łuszczycy krostkowej i stawowej, a także erytrodermii łuszczycowej.

Korzystne efekty tej metody fotochemioterapii opisywane są również w leczeniu bielactwa, łysienia plackowatego i całkowitego, ciężkich postaci trądziku młodzieńczego, liszaja płaskiego, przyłuszczyc, twardziny ograniczonej oraz w pokrzywce barwnikowej.

Skuteczność PUVA wykazano także w opornym na inne metody lecznicze wyprysku, zwłaszcza dłoni. Kolejnym schorzeniem, w którym zaobserwowano pozytywne skutki po zastosowaniu PUVA terapii jest atopowe zapalenie skóry.

Celowość stosowania tej metody leczniczej wykazano również w leczeniu niektórych skórnych postaci chłoniaków – zwłaszcza w ziarniniaku grzybiastym oraz zespole Sezary’ego. Zabieg ten można także stosować zapobiegawczo w przypadku pacjentów cierpiących na pokrzywkę świetlną czy różnego rodzaju osutki świetlne (zwłaszcza te wielopostaciowe).

PUVA – działania niepożądane

PUVA terapia, tak jak każdy inny zabieg leczniczy, obarczona jest pewnym ryzykiem wystąpienia powikłań, które są spowodowane w dużej liczbie przypadków nietolerancją substancji światłouczulających, rzadziej reakcją organizmu na działanie promieniowania ultrafioletowego albo połączeniem tych dwóch elementów. Efekty niepożądane powstające w wyniku stosowania tej metody fotochemioterapii możemy podzielić na dwie grupy.

Powikłania po zabiegu PUVA

Powikłania bezpośrednie (nazywane bywają ostrymi) – powstające od razu lub w krótkim przedziale czasu od przeprowadzenia zabiegu PUVA terapii. Do tej grupy zaliczamy przede wszystkim najczęściej spotykany objaw niepożądany jakim są nudności i wymioty będące efektem nietolerancji doustnych psolarenów.

Inne objawy to: zawroty głowy, trudności ze snem (zarówno nadmierna senność, jak i trudności z zasypianiem), a także zaburzenia nastroju (rozdrażnienie, smutek).

Innym działaniem ubocznym stosowania tej terapii może być nasilenie się istniejących lub pojawienie się nowych zmian skórnych – w zdecydowanej większości przypadków są to zmiany o charakterze rumieni, ale również pęcherze, wysypy zmian niełuszczycowych, nasilenie zmian trądzikowych.

Bardzo uciążliwym dla pacjentów powikłaniem jest znacznie nasilony, często napadowy świąd skóry, przede wszystkim wolnej od zmian chorobowych. Uczucie swędzenia może być tak silne, że zaburza codzienne normalne funkcjonowanie osoby chorej lub przyczynia się do powstania problemów ze snem, a co się z tym wiąże – zaburzeń koncentracji i uwagi.

Powikłania odległe

Powikłania odległe to takie, których pojawienie się następuje po upływie długiego czasu od zabiegu fotochemioterapii. Najczęściej występującym powikłaniem odległym przewlekłej PUVA terapii jest przyspieszenie procesu starzenia się skóry – staje się ona mniej elastyczna, pojawiają się zmarszczki, dochodzi do zwiększenia liczby przebarwień na jej powierzchni (w tym także piegów).

Natomiast najgroźniejszym, aczkolwiek nieczęsto spotykanym efektem niepożądanym tego zabiegu leczniczego jest zwiększone ryzyko wystąpienia nowotworów skóry innych niż czerniak (na przykład raka kolczystokomórkowego skóry, raka podstawnokomórkowego skóry).

PUVA – przeciwwskazania

W związku z tym, że terapia PUVA jest obarczona pewnym ryzykiem wystąpienia różnego rodzaju działań niepożądanych, istnieje dość duża grupa sytuacji, w których stosować jej nie wolno. Do najistotniejszych przeciwwskazań do leczenia przy pomocy terapii PUVA zaliczyć możemy:

  • okres ciąży i karmienia – mechanizm działania tej metody fotochemioterapii nie jest do końca poznany, w związku z czym nie można z całkowitą pewnością wykluczyć, że nie wpłynie ona niekorzystnie na rozwijające się dziecko;
  • młody wiek osoby chorej – nie należy jej przeprowadzać u dzieci, zwłaszcza tych, które nie ukończyły jeszcze 12. roku życia;
  • nietypowe znamiona, występowanie raka w przeszłości – stosowanie terapii PUVA zwiększa ryzyko wystąpienia nieczerniakowych nowotworów skóry, zwłaszcza u osób obciążonych już pewnym ryzykiem onkologicznym;
  • choroby oczu – zaćma, jaskra;
  • występowanie u pacjenta nadwrażliwości na psolareny;
  • nadwrażliwość na światło;
  • stosowanie innych niż psolareny substancji o działaniu światłouczulającym – między innymi leki takie jak tetracykliny, sulfonamidy, pochodne fenotiazyny, leki stosowane w leczeniu depresji, niektóre leki cytostatyczne, leki przeciwmalaryczne, niektóre spośród preparatów stosowanych w leczeniu arytmii serca, gryzeofulwina, środki zawierające beta-karoten;
  • towarzyszące choroby neurologiczne – w tym padaczka;
  • ciężkie uszkodzenie wątroby lub nerek;
  • nadciśnienie tętnicze.
Opublikowano: ; aktualizacja: 25.02.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Dieta przy zapaleniach skóry

Choroby skóry to w dzisiejszych czasach problem dość powszechny. Mają różne podłoże i objawy. W ...

Łuszczyca dłoni

Z wielu chorób skóry, które w większości przypadków są dla pacjenta wstydliwym i oszpecającym problemem, ...

Trądzik pospolity

Trądzik jest chorobą gruczołów łojowych, charakteryzującą się różnorodnymi wykwitami skórnymi. Są nimi łojotok, tworzenie się ...

Wideo – Sposoby leczenia trądziku

Skuteczność leczenia trądziku zwykłego jest zależna od rozpoznania typu trądziku i zmian patogenetycznych z nim ...

Trądzik

Trądzik jest najczęstszą chorobą skóry. Wyróżniamy kilka jego odmian, a najpopularniejsza – trądzik zwyczajny – ...

Wideo – Łuszczyca

Łuszczyca jest częstą dermatozą. Dotyczy 3-5% mieszkańców Polski. Jest to choroba, która może dotyczyć dzieci, ...

Łuszczyca – jakie są rodzaje i objawy łuszczycy?

Łuszczyca jest przewlekłą chorobą skóry o podłożu immunologicznym, a jej objawy mają tendencję do nawrotów. ...

Łuszczyca stawowa – przyczyny, objawy, leczenie łuszczycy stawów

Łuszczyca stawowa, inaczej łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS), obejmuje przypadki zapalenia u osób cierpiących na łuszczycę. ...

Trądzik a zespół policystycznych jajników

Trądzik w zespole policystycznych jajników to w dużej mierze efekt wysokiego stężenia androgenów, przede wszystkim ...

Łuszczyca krostkowa – objawy i leczenie

Łuszczyca jest przewlekłą, niezakaźną chorobą. W jej przebiegu na skórze pojawiają się grudki i krostki, ...

Łuszczyca odwrócona

Łuszczyca odwrócona to jedna z odmian łuszczycy. Zmiany łuszczycowe najczęściej lokalizują się w okolicach fałdów ...

Wideo – Leczenie trądziku

Leczenie trądziku jest zawsze leczeniem skojarzonym, obejmującym leczenie miejscowe, a w przypadku braku poprawy albo ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon