Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej – objawy i leczenie opryszczki jamy ustnej

Brak zdjęcia

13 maja 2016

Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej to schorzenie dotyczące najczęściej małych dzieci. Dochodzi do niego w przebiegu pierwszej infekcji wirusem opryszczki zwykłej typu 1. Głównym objawem jest osutka pęcherzykowa, a lokalizacja w jamie ustnej może doprowadzić do wystąpienia u dziecka znacznego bólu, odwodnienia, a ze względu na bliskość oczu, nawet uszkodzenia wzroku.

Opryszczka jamy ustnej – przyczyny

Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej to choroba wirusowa wywołana przez typ 1 wirusa opryszczki zwykłej (ang. herpes simplex virus type 1, HSV 1). Istnieje również wiele innych ludzkich wirusów opryszczki, np. HSV-2 (ang. herpes simplex virus type 2), odpowiedzialny za opryszczkę narządów rodnych, VZV (ang. varicella zoster virus), wywołujący ospę wietrzną i półpasiec czy EBV (ang. Epstein-Barr virus), grający rolę w różnych schorzeniach, w tym mononukleozie zakaźnej. 90% populacji światowej jest zakażona wirusem HSV1.

Do zakażenia wirusem opryszczki zwykłej może dojść jedynie poprzez bezpośredni kontakt z zarażonym człowiekiem (wirus obecny jest w wydzielinach, np. w ślinie), gdyż ludzie są jedynym rezerwuarem tej choroby. Możliwe jest również zakażenie noworodka wirusem opryszczki podczas porodu.

Opryszczka u niemowląt i dzieci

Opryszczka jamy ustnej może mieć charakter pierwotny, kiedy dochodzi do niego po raz pierwszy, lub nawrotowy. Do zakażenia pierwotnego dochodzi zazwyczaj w wieku od 6 miesięcy do 5 lat, czyli u niemowląt i małych dzieci, które nie miały przeciwciał od matki. Podczas infekcji pierwotnej, po wniknięciu wirusa poprzez błonę śluzową lub uszkodzoną skórę i wstępnym rozmnożeniu się na większą liczbę cząsteczek, dochodzi do wiremii, czyli obecności wirusa we krwi.

W następnej kolejności wirus dostaje się do długich wypustek nerwów czuciowych (tzw. aksonów) i wzdłuż nich wędruje do zwojów nerwowych, czyli miejsc, w których znajdują się ciała komórek nerwowych. Wirus HSV1 najczęściej lokalizuje się w zwoju trójdzielnym, należącym do V nerwu czaszkowego, odpowiedzialnego m.in. za czuciowe unerwienie twarzy. Tutaj pozostaje już do końca życia człowieka.

W sprzyjających dla wirusa okolicznościach (np. podczas miesiączki lub stresu, po silnym nasłonecznieniu, przegrzaniu lub oziębieniu ciała, podczas chorób przebiegających z gorączką, w wyniku niedożywienia) dochodzi do infekcji nawrotowej, najczęściej lokalizującej się na wargach. Zarówno dla infekcji pierwotnej, jak i nawrotowej charakterystyczna jest osutka pęcherzykowa.

Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej u dziecka – objawy

Do infekcji pierwotnej u dziecka dochodzi wtedy, kiedy wirus zostanie na nie przeniesiony przez osobę, która akurat przechodzi zakażenie nawrotowe. Okres wylęgania (tzn. od zakażenia do wystąpienia pierwszych objawów) trwa 3–6 dni. Infekcje pierwotne dotyczą nie tylko zmian w obrębie błony śluzowej jamy ustnej, ponieważ ich przebieg u małych dzieci może okazać się bardzo ciężki, gdyż potencjalnie może spowodować posocznicę, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, zapalenie wątroby, wyprysk opryszczkowy. Zakażenie pierwotne u dzieci zaczyna się nagle.

Dominującymi objawami opryszczki jamy ustnej u dziecka są:

  • gorączka,
  • ból w okolicy szyi (spowodowany przez powiększone węzły chłonne),
  • osłabienie,
  • rozdrażnienie,
  • rozbicie.

Opryszczka u dziecka – powikłania

Przed pojawieniem się pęcherzyków występować mogą tzw. objawy zwiastunowe (ból, pieczenie, świąd, mrowienie). Mniej więcej po 1–2 dniach po wystąpieniu gorączki w jamie ustnej pojawiają się pęcherzyki, a po ich pęknięciu bardzo bolesne ubytki błony śluzowej jamy ustnej (nadżerki i owrzodzenia). W zakażeniach pierwotnych wykwity mają tendencję do dynamicznego powstawania, zajmowania rozległych obszarów (języka, wewnętrznej powierzchni policzków, podniebienia, dziąseł, warg) oraz zlewania się.

Ponadto dzieci mają trudności z połykaniem i obrzęk dziąseł, mocno się ślinią, mają nieprzyjemny zapach z ust. Objawy mogą być tak nasilone, że dziecko nie chce pić ani jeść. Może to prowadzić do silnego odwodnienia, dlatego w przypadku wystąpienia powyższych objawów należy pospiesznie skonsultować się z lekarzem. Ponadto, przez rączki dziecka lub ręce opiekuna, infekcja może zostać przeniesiona do oka, powodując uszkodzenie rogówki.

Jest to bardzo groźne, gdyż może skutkować utratą wzroku. O przeniesieniu zakażenia na oczy może świadczyć: łzawienie oczy, zaczerwienienie spojówek, nadwrażliwość na światło. Aby temu zapobiec, należy bezzwłocznie skonsultować się z lekarzem.

Opryszczkowe zapalenia jamy ustnej – leczenie

Czym leczyć i smarować opryszczkę u dziecka? W celu leczenia choroby lekarz może przepisać acyklowir (lek przeciwwirusowy, może skrócić okres trwania choroby) oraz leki miejscowo uśmierzające ból. Przy stosowaniu preparatów miejscowo łagodzących ból należy mieć na uwadze, iż mogą one utrudnić dziecku połykanie, zwiększyć ryzyko oparzenia się gorącym pokarmem oraz zachłyśnięcia.

Aby pomóc dziecku przejść chorobą łagodniej, należy podawać mu chłodne, niegazowane, niekwaśne napoje np. wodę, rozcieńczony sok jabłkowy, przetwory mleczne. Trzeba dawać dziecku dużo pić, aby się nie odwodniło. Pokarmy podawane dziecku powinny być chłodne i miękkie, np. lody, galaretki, tłuczone ziemniaki.

W celu uśmierzenia bólu, można podać dziecku paracetamol lub ibuprofen, ale nigdy aspirynę, ze względu na możliwość spowodowania zespołu Reye’a. Aby pozbyć się nieprzyjemnego zapachu z ust należy codziennie delikatnie myć zęby dziecka. Ponadto bardzo ważne jest, aby zapewniać dziecku dużo snu i odpoczynku.

Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej – ile trwa?

Ile trwa opryszczka u dziecka? Ostre objawy choroby trwają około 5–7 dni, a całkowicie goją się w ciągu dwóch tygodni. Po chorobie, wirus wydalany jest w ślinie przez około 3 tygodnie.

Z tego względu w tym okresie oraz podczas występowania aktywnych zmian opryszczkowych należy szczególnie dbać o higienę osobistą, unikać pocałunków (aby nie przekazać zakażenia na inne osoby), używać osobnych sztućców, kubków, talerzy niż inne osoby.

W przypadku dzieci istotne jest, aby dokładnie czyścic ich zabawki oraz zabronić używania zabawek innych dzieci, aby ich nie zarazić. Takie same zasady obowiązują w przypadku zakażeń nawrotowych.

Opryszczka wargowa

Zakażenie nawrotowe występuje średnio z częstością 2 razy na rok. W zakażeniu nawrotowym objawy zwiastunowe są silniejsze, a wykwity występują na mniejszym obszarze i mniejszej powierzchni. Jak wspomniano, w zakażeniu nawrotowym zmiany lokalizują się najczęściej na wargach, na granicy skóry i błony śluzowej (herpes labialis, opryszczka wargowa) oraz w jamie ustnej (stomatitis herpetica, opryszczkowe zapalenie jamy ustnej).

W przypadku opryszczki wargowej obserwuje się drobne pęcherzyki, wielkości kilku milimetrów, lokalizujące się na zaczerwienionej skórze warg i występujące w grupkach. Opryszczka u dziecka może pojawić się pod nosem. Na początku są wypełnione przejrzystym płynem, potem treścią ropną, aż w końcu pokrywają się strupami. W przypadku zmian nawrotowych zlokalizowanych w jamie ustnej, zazwyczaj nie udaje się dojrzeć pęcherzyków, a jedynie dosyć bolesne nadżerki.

Przebieg choroby jest około 10 dniowy. Zmiany nawrotowe o nasilonym przebiegu również mogą być leczone za pomocą acyklowiru i leków przeciwbólowych. Leczenie doustnym acyklowirem najlepiej rozpocząć w okresie objawów zwiastunowych, a najpóźniej w dniu pojawienia się pęcherzyków. Jeżeli opryszczka wargowa przebiega łagodnie, wysoką skuteczność w terapii można uzyskać stosując acyklowir w postaci kremu. Wirus wydalany jest przez chorego najobficiej w ciągu pierwszych 24 godzin od pojawienia się zmian chorobowych, ale może być obecny w ślinie chorego jeszcze przez 5 kolejnych dni.

Opublikowano: ; aktualizacja: 04.10.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Narośl na skórze – co oznaczają grudki i guzki na ciele?

Narośle na skórze przyjmują postać płaskich lub uszypułowanych guzków i grudek, które, w zależności od ...

Plamy na szyi – jakie są przyczyny plam na szyi i dekolcie?

Przyczyny plam na szyi są bardzo zróżnicowane. Zdarza się, ze szyja jest czerwona po alkoholu ...

Trądzik u dorosłych – jakie są przyczyny trądziku po 30-tce?

Trądzik po trzydziestce nie jest rzadkością. Lekarze coraz częściej leczą trądzik u dorosłych. Zmiany na ...

Choroby jamy ustnej

Najczęstszymi chorobami jamy ustnej są są zakażenia grzybicze i drobne owrzodzenia. Bardzo częstym i dokuczliwym ...

Ziarniniak obrączkowaty – jak wygląda i jak leczyć ziarniaka obrączkowego?

Ziarniniak obrączkowaty jest przewlekłą zapalną chorobą skóry, której przyczyny nie są znane. Ziarniniaka obrączkowatego rozpoznaje ...

Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej – jakie są przyczyny zapalenia jamy ustnej?

Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej może być wywołane przez wiele przyczyn i występować w każdym ...

Wideo – Choroby skóry w ciąży

Ciąża jest okresem w życiu kobiety, w którym dochodzi do szeregu reakcji immunologicznych, przestrojenia immunologicznego ...

Zapalenie jamy ustnej – objawy i leczenie

Objawy zapalenia jamy ustnej uzależnione są od jego przyczyny. Wśród występujących objawów najczęściej stwierdza się ...

Pęcherze, pęcherzyki i bąble na skórze – co mogą oznaczać?

Pęcherze i pęcherzyki na skórze to rodzaj wykwitów, które mogą być objawem różnych chorób skóry. ...

Melanodermia (ostuda)

Melanodermia, inaczej ostuda, w większości przypadków występuje pod postacią plam na skórze. Plamy przy ostudzie ...

Osutki polekowe

Osutki polekowe to zmiany skórne, wywołane przez leki stosowane zewnętrznie, jak również ogólnoustrojowo. Odczyny polekowe ...

Łojotokowe zapalenie skóry – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby

Łojotokowe zapalenie skóry jest następstwem łojotoku, czyli nadmiernego wydzielania łoju przez gruczoły łojowe. Objawy ŁZS ...

Komentarze i opinie (1)


Wg prof. Andrzeja Radzikowskiego WUM kiedy mamy do czynienia z ospą i innymi chorobami wywołanymi wirusami z grupy herpes, stosujemy tylko i wyłącznie paracetamol, ponieważ buprofen sprzyja zakażeniom paciorkowcowym przy tego typu zakażeniach o charakterze immunosupresyjnym.
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon