Opryszczkowate zapalenie skóry – przyczyny, objawy i leczenie

Zapalenie opryszczkowate skóry, inaczej choroba Duhringa, to zespół jelitowo-skórny, który charakteryzuje się pęcherzykowo-grudkowymi zmianami skórnymi oraz najczęściej bezobjawową enteropatią glutenozależną. Zmiany w jelicie cienkim odpowiadają celiakii, stąd choroba nazywana jest skórną postacią celiakii.

Przyczyny opryszczkowatego zapalenia skóry

Opryszczkowate zapalenie skóry (łac. dermatitis herpetiformis) dotyczy zwykle pacjentów w wieku 15–40 lat, nieco częściej mężczyzn niż kobiet. Jest najczęstszą chorobą pęcherzowa u dzieci. Występuje z częstością 10/100000. Przyczyna choroby nie jest znana, wpływ odgrywają czynniki genetyczne i środowiskowe. Podkreśla się komponentę autoimmunologiczną choroby oraz obecność nietolerancji glutenu. Typowe jest występowanie charakterystycznych antygenów zgodności tkankowej, głównie HLA-DQ2.

Powstawanie przeciwciał z klasy IgA wywoływane jest przez obecność glutenu. Ziarniste złogi IgA odkładają się w brodawkach skórnych, gdzie uruchamiane są dalsze mechanizmy immunologiczne prowadzące do powstawania charakterystycznych dla choroby Duhringa zmian skórnych.

Objawy choroby Duhringa

Charakterystyczną cechą opryszczkowatego zapalenia skóry są wielopostaciowe, symetryczne wykwity w postaci rumienia, grudek, pokrzywki i drobnych pęcherzyków układających się opryszczkowato.

Regiony zwykle zajęte to łokcie i kolana, okolica krzyżowa, pośladki, ale także łopatki, twarz i owłosiona skóra głowy. Zmianom skórnym towarzyszy bardzo silne pieczenie skóry i swędzenie skóry, prowadzący do powstawania przeczosów w wyniku intensywnego, niekontrolowanego drapania.

Przebieg choroby jest wieloletni, nawrotowy, z okresami remisji i zaostrzeń. W badaniach mikroskopowych jelita cienkiego obecne są charakterystyczne dla nietolerancji glutenu zmiany w postaci spłaszczenia oraz zaniku kosmków jelitowych, jednak zwykle objawy jelitowe w przypadku choroby Duhringa są nieobecne. W części przypadków celiakia poprzedza późniejsze wystąpienie opryszczkowatego zapalenia skóry.

Opryszczkowate zapalenie skóry – jakie badania zrobić?

Diagnostykę choroby Duhringa rozpoczyna badanie fizykalne, w którym lekarz stwierdza symetryczne zmiany skórne grudkowo-pęcherzykowe w typowych okolicach – łokciach, kolanach, pośladkach, z towarzyszącym silnym świądem i pieczeniem. W badaniach laboratoryjnych obecne jest podwyższone stężenie przeciwciał klasy IgA.

Do rozpoznania opryszczkowatego zapalenia skóry konieczna jest biopsja skóry, zwykle wykonywana z pośladka. W badaniu mikroskopowym wycinka stwierdza się ziarniste złogi IgA w brodawkach skórnych, mikroropnie, tworzenie pęcherzyków, obecność neutrofili i eozynofilii.

Złogi IgA najlepiej uwidoczniane są z zastosowaniem immunofluorescencji. Lekarz może też zlecić biopsję jelita cienkiego, aby sprawdzić stopień zmian w jelicie cienkim (spłaszczenia i zaniku kosmków jelitowych).

Leczenie opryszczkowatego zapalenia skóry

Lekiem pierwszego wyboru w opryszczkowatym zapaleniu skóry jest dapson z grupy sulfonów, stosowany w dawce 100–150 mg/dobę. Powoduje on szybką eliminację zmian skórnych (powstawanie nowych zmian skórnych jest hamowane już po 2 dniach stosowania), jednocześnie jednak nie poprawiając stanu kosmków jelita cienkiego. W celu normalizacji zmian jelitowych konieczna jest dieta bezglutenowa. Może ona również pomóc na zmiany skórne, jednak jej wpływ obserwowany jest dopiero po kilku miesiącach ścisłego przestrzegania. Co istotne, dieta umożliwia redukcję dawki dapsonu, a nawet jego całkowite odstawienie w późniejszym czasie. Inne, mniej skuteczne sposoby terapii lekowej obejmują kolchicynę, azatioprynę, cyklosporynę i prednizon.

Stopień nietolerancji glutenu u chorych na opryszczkowate zapalenie skóry jest zróżnicowany. Niektórzy pacjenci nie wymagają całkowitej eliminacji produktów zawierających gluten, a obniżenie jego zawartości jest wystarczające. Dieta bezglutenowa polega na eliminacji z pożywienia produktów zawierających dodatek naturalnych bądź przetworzonych ziaren zbóż pszenicy, żyta i jęczmienia.

Zmiany skórne mogą ulegać zaostrzeniu w wyniku działania jodu zawartego w lekach, pokarmach (np. rybach morskich), a nawet powietrzu (okolice nadmorskie).

Opryszczkowate zapalenie skóry – powikłania

Choroba Duhringa to schorzenie o podłożu autoimmunologicznym, dlatego pacjenci są potencjalnie bardziej narażeni na wystąpienie innych chorób o tym charakterze – autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, cukrzyca typu 1, toczeń rumieniowaty układowy, zespół Sjögrena, niedokrwistość złośliwa, sarkoidoza, bielactwo, łysienie plackowate. W związku z obecnością komponenty nietolerancji glutenu, powikłania dermatitis herpetiformis w przypadku niestosowania diety bezglutenowej lub z obniżoną zawartością glutenu mogą być podobne do powikłań celiakii, m.in. osteoporoza czy nowotwory jelita (chłoniak z komórek B).

W trakcie terapii dapsonem należy mieć na uwadze możliwe powikłania stosowania tego leku, tj. niedokrwistość, methemoglobinemia, agranulocytoza, żółtaczka czy polineuropatia. Okresowo zaleca się kontrolne badania krwi.

Opublikowano: ; aktualizacja: 03.10.2016

Oceń:
4.7


Może cię

Potnica (wyprysk dyshydrotyczny) – przyczyny, objawy, leczenie

Potnica to choroba dermatologiczna. Wyprysk potnicowy obejmuje dłonie lub stopy. Przyczyny tej choroby skóry dzieli ...

Osutki polekowe

Osutki polekowe to zmiany skórne, wywołane przez leki stosowane zewnętrznie, jak również ogólnoustrojowo. Odczyny polekowe ...

Zaskórniki

Zaskórniki to wykwity, które najczęściej towarzyszą trądzikowi młodzieńczemu. Przyczyną ich powstawania jest sebum, czyli łój, ...

Punkty rubinowe (naczyniaki rubinowe) – przyczyny, objawy, usuwanie naczyniaków starczych

Naczyniaki rubinowe są zmianami skórnymi o niezłośliwym charakterze. Wśród przyczyn powstawania punktów rubinowych wymienia się ...

Usuwanie znamion

Znamię skórne powstaje w wyniku nadmiaru lub niedoboru któregoś ze składników tkanki skóry. Najczęstsze są ...

Zastrzał palca – przyczyny, objawy i sposoby leczenia

Przyczyną zastrzału palca jest najczęściej drobny uraz lub wrastający paznokieć. Powoduje on infekcję bakteryjną, która ...

Jak pozbyć się łupieżu?

Łupież jest uciążliwą dolegliwością skórną, która stanowi nie tylko problem dermatologiczny, ale i estetyczny. Przyczyną ...

Wideo – Skóra pergaminowa

Skóra pergaminowa to skóra cienka, z przeświecającymi naczyniami, z licznymi odbarwieniami i przebarwieniami, zarówno w ...

Choroba Duhringa – objawy, badania i leki stosowane w leczeniu

Choroba Duhringa (opryszczkowate zapalenie skóry) jest przewlekłą chorobą pęcherzową, będącą dermatologiczną manifestacją celiakii, zazwyczaj niemej ...

Jak pozbyć się trądziku? Jakie są sposoby na trądzik?

Trądzik to nie tylko problem wieku młodzieńczego i okresu dojrzewania. Z powodu trądziku cierpią także ...

Grudki na twarzy

Grudki na twarzy mogą być niepokojącym objawem. Trudno ustalić jaka jest przyczyna tego, że pojawiają ...

Świerzb

Świerzb jest chorobą wysoce zaraźliwą. Wywoływany jest przez pasożyta zwanego świerzbowcem ludzkim. Występuje u ludzi ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon