Liszajec zakaźny

Liszajec zakaźny jest chorobą szerzącą się w zbiorowiskach, takich jak szkoły, internaty, koszary. Polega ona na pojawianiu się na skórze początkowo pęcherzyków, które pękają, a ich wydzielina tworzy miodowe strupki. Wskutek drapania się choroba obejmuje coraz większe obszary. Przyczyną zakażenia są bakterie – paciorkowce β­‑hemolizujące i gronkowce.

Liszajec zakaźny – czym jest?

Liszajec jest jedną z najczęściej występujących ropnych powierzchniowych chorób skóry, tzw. piodermia. Przyczyną liszajca zakaźnego jest zakażenie kontaktowe – bezpośrednio poprzez np. uściski rąk lub za pośrednictwem przedmiotów, przez korzystanie ze wspólnych przedmiotów, takich jak np. kubki, ręczniki, sztućce; ewentualnie bakterie pochodzą z błon śluzowych nosa i gardła. Zakażenie może być spowodowane pojedynczą bakterią lub mieć charakter zakażenia mieszanego (co najmniej dwoma gatunkami patogenów). Najczęściej są to paciorkowce β-hemolizujące z różnych grup – głównie jest to Streptococcus pyogenes – lub gronkowce, tj. Staphylococcus aureus.

Liszajec zakaźny jest chorobą szerzącą się w dużych, zamkniętych (przynajmniej częściowo) zbiorowiskach, takich jak: żłobki, przedszkola, szkoły (szczególnie z internatem), koszary. Sprzyja temu sytuacja, kiedy zbiorowisko jest jak największe, jak najbardziej oddzielone oraz jego członkowie mogą się ze sobą swobodnie kontaktować.

Przebieg, objawy i powikłania liszajca zakaźnego

Wystąpienie zmian skórnych charakterystycznych dla liszajca poprzedzone jest infekcją górnych dróg oddechowych, objawiającą się głównie katarem. Czynnikiem predysponującym do rozwoju liszajca jest także istniejące uszkodzenie skóry na twarzy, szczególnie w okolicy nosa i kącików ust. Uszkodzenie skóry mogą spowodować także różne pozakomórkowe produkty, wydzielane przez bakterie będące przyczyną liszajca: egzotoksyna paciorkowców – streptolizyna lub streptokinaza bądź gronkowców – toksyna złuszczająca.

Zmiany na skórze pojawiają się nagle i szybko ich przybywa. W zależności od rodzaju czynnika chorobotwórczego wywołującego liszajec zakaźny wyróżniamy dwie odmiany choroby: liszajec pęcherzykowy lub pęcherzowy:

  • odmiana pęcherzykowa charakteryzuje się krótkotrwałymi pęcherzykami o cienkich ścianach na podłożu rumieniowym, a wydostająca się z nich żółtawa treść szybko zasycha, przechodząc w krosty i nadżerki pokryte strupami. W wyniku zlewania się zmian powstają większe ogniska;
  • odmiana pęcherzowa liszajca jest formą trwalszą, w której występują pęcherze wielkości kilku centymetrów. Po ich pęknięciu tworzą się strupy w kolorze miodowym, które szybko odpadają, nie pozostawiając po sobie blizn.

Stan ogólny chorego jest dobry. Może nastąpić wyleczenie samoistne już po kilku dniach, ale przeważnie (szczególnie, jeśli choroba jest nieleczona) trwa to tygodniami.

Zmiany skórne w liszajcu są bardzo swędzące, co powoduje, że osoby chore (szczególnie dzieci) zaczynają je drapać. W rezultacie bakterie z tych zmian dostają się do uszkodzonych przez paznokcie pobliskich obszarów skóry i powodują pojawianie się tam nowych zmian.

Liszajec zakaźny – diagnostyka, leczenie i zapobieganie

W diagnostyce stosowana jest ocena kliniczna. Ponadto wykonywane jest badanie bakteriologiczne wymazu ze zmian pęcherzykowych, szczególnie w sytuacji, kiedy dotychczasowe leczenie nie przynosi skutku – należy wtedy ocenić lekooporność bakterii, aby właściwie dobrać antybiotyki (wybrać te antybiotyki, na które bakterie powodujące zakażenie są wrażliwe).

W przypadkach lekkich, gdy występujące zmiany skórne są stosunkowo ograniczone, wystarcza leczenie miejscowe, polegające na stosowaniu antybiotyków w postaci maści, kremów itd. Typowo stosowane antybiotyki to mupirocyna, kwas fusydowy i retapamulina. Czasami oprócz antybiotyków można stosować miejscowo działające środki odkażające. W cięższych przypadkach zakażenia rozległego lub nieustępującego po leczeniu miejscowym trzeba podawać antybiotyki ogólnie, po wcześniej ustalonym antybiogramie (często jest to penicylina odporna na działanie penicylinazy). Wskazane jest także wykonanie standardowego badania moczu.

W zapobieganiu rozwojowi choroby zatem ważne jest zachowanie higieny osobistej, czyli częste kąpiele, unikanie wilgoci (np. staranne wycieranie się) i spocenia. Ponadto należy korzystać ze swoich przedmiotów, które powinny być często starannie myte i prane. Przy kąpieli czasami zalecane jest dodawanie niewielkiej ilości nadmanganianu potasu, ale postępowanie tutaj powinno być ostrożne.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Łysienie łojotokowe – przyczyny, objawy, leczenie

Łysienie to problem, który dotyka mężczyzn w różnym wieku, a także kobiety, choć zdecydowanie rzadziej. ...

Sińce pod oczami – skąd się biorą? Jakie są przyczyny sińców pod oczami?

Sińce pod oczami z opuchlizną i workami na powiece dolnej zwykle postrzegane są jako defekt ...

Pokrzywka na twarzy – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Pokrzywka to zmiany na skórze o charakterze bąbli i czerwonych plam na ciele. Jej przyczyny ...

Łysienie bliznowaciejące – przyczyny, objawy, leczenie

Łysienie bliznowaciejące to rzadko diagnozowany rodzaj łysienia. Bliznowaciejące łysienie oznacza nie tylko utratę włosów, ale ...

Gruźlica skóry – przyczyny, rodzaje, objawy i leczenie

Gruźlica skóry jest rzadkim schorzeniem, które jest następstwem zakażenia skóry przez prątek gruźlicy. Do zakażenia ...

Alergiczne zapalenie skóry – przyczyny, objawy, leczenie

Alergiczne zapalenie skóry jest chorobą dermatologiczną wywoływaną przez alergeny (wziewne, kontaktowe, pokarmowe). Główne objawy to ...

Liszajec zakaźny

Liszajec zakaźny jest chorobą bakteryjną o mieszanej etiologii gronkowcowo-paciorkowcowej. Z reguły dotyczy on dzieci. Zmiana ...

Choroba Bowena – przyczyny, objawy, leczenie, rozpoznanie, rokowania

Choroba Bowena zaliczana jest do tzw. raków przedinwazyjnych (carcinoma in situ). Objawy zespołu Bowena to sino- ...

Świąd skóry – dlaczego swędzi skóra?

Świąd skóry może być męczący. Istnieje bardzo wiele przyczyn świądu skóry, od błahych, jak nadmierna ...

Róża

Róża jest chorobą bakteryjną skóry, wywołaną przez paciorkowce. Zmiany z reguły lokują się w obrębie ...

Czerniak paznokcia – przyczyny, objawy, leczenie czerniaka podpaznockiowego

Czerniak złośliwy paznokcia występuje dosyć rzadko. Przyczyny schorzenia nie są do końca znane – jako ...

Dieta a choroby skóry

Pacjenci często pytają, czy dieta ma wpływ na kondycję skóry. Na pewno ma ona bardzo ...

Komentarze (0)