Kaszak – przyczyny, usuwanie, leczenie, domowe sposoby

Kaszak to niegroźna narośl na skórze. Najczęściej pojawia się na twarzy, głowie, za uszami, choć zdarza się też, że mamy do czynienia ze zmianami np. wargach sromowych. Wśród przyczyny powstawania kaszaków należy wymienić m.in. nieprawidłową pracę gruczołów łojowych i uszkodzenie mieszka włosowego. Pacjenci podejmują często próby usuwania kaszaków w domu (poprzez wyciskanie czy nakłuwanie). Zmiany można pozbyć się również podczas zabiegu laserem. 

Co to jest kaszak?

Kaszak (atheroma, steatoma) jest zmianą skórną spotykaną u ludzi dość powszechnie, zwykle ustępującą samoistnie. Występuje około dwukrotnie częściej u mężczyzn niż u kobiet, przy czym na jego rozwinięcie szczególnie predysponowane są osoby między drugą, a trzecią dekadą życia. Kaszak u dziecka jest obserwowany stosunkowo rzadko. Częściej natomiast można spotkać się z jego rodzinnym występowaniem.

W kulturach, w których powszechne jest obrzezanie, kobiet epidermoidalne torbiele sromu są bardzo powszechnym zjawiskiem.

Kaszak jest łagodną torbielą (cystą, naroślą na skórze), zwykle zlokalizowaną na skórze, która rozwija się z tkanki ektodermalnej. Histologicznie ściana kaszaka składa się z cienkiej warstwy nabłonka wielowarstwowego płaskiego, a w jego świetle można znaleźć łój wraz z masami zrogowaciałego naskórka.

Wiele osób próbuje samodzielnie usuwać te niegroźne zmiany skórne w domu. Jeśli chodzi o kaszaki, wyciskanie, o czym warto pamiętać, może pozostawiać ślady i blizny na skórze albo doprowadzić do zakażenia.

Kaszaki – przyczyny

Można wymienić dość wiele przyczyn powstawania kaszaków. Powstają one np. na skutek zaczopowania ("zatkania") się gruczołu łojowego. Może dojść do tego w wyniku używania kosmetyków, które "zapychają" pory w skórze (np. podkłady, tłuste kremy, produkty z zawartością silikonów).

Inne przyczyny kaszaków na ciele to:

  • okres dojrzewania, nadmierna praca gruczołów łojowych,
  • zbyt intensywna ekspozycja na promienie słoneczne,
  • uszkodzenia mieszka włosowego.

Bywa, że kaszaki powstają już na etapie życia płodowego.

Jak wygląda kaszak?

Kaszak najczęściej ujawnia się jako bezbolesny guzek na skórze, zlokalizowany w obrębie powłok skórnych i tkanki podskórnej, koloru cielistego, żółtego lub białego. U osób o ciemnej karnacji można dostrzec wzmożoną pigmentację tej okolicy.

Kaszak – zdjęcie przedstawia zmiany w okolicach oczu; źródło: Wikimedia Commons; domena publiczna; Silver442n

Jeśli zmiana ulegnie zakażeniu, pojawia się zaczerwienienie dotkniętej infekcją okolicy oraz bolesność. Kaszaki na skórze mogą mieć różną wielkość, ale raczej nie przekraczają kilku centymetrów średnicy. W badaniu palpacyjnym są twarde (twarde guzki na skórze), spoiste oraz okrągłe. Makroskopowo może być widoczny wypływ serowatej wydzieliny przez centralnie zlokalizowany por (otwór).

Kaszaki – na twarzy, na głowie, na wardze sromowej

Zmiany skórne zlokalizowane w obrębie narządów płciowych (tj. kaszak na penisie, kaszak na wardze sromowej) występują znacznie rzadziej, aczkolwiek mogą powodować bolesność podczas stosunku (tzw. dyspareunię) lub dolegliwości bólowe, związane z chodzeniem czy też noszeniem bielizny. Mogą również przeszkadzać w prawidłowym oddawaniu moczu (mikcji).

Miejsca, w których mogą rozwijać się kaszaki, to (w kolejności malejącej częstotliwości występowania):

  • okolica twarzy,
  • tułów (kaszak na plecach występuje częściej niż po stronie brzusznej),
  • szyja,
  • kończyny górne i dolne (nierzadko spotyka się kaszak pod pachą),
  • głowa (kaszak na głowie czy kaszak za uchem).

Błony śluzowe oka i jamy ustnej również mogą być dotknięte schorzeniem – opisano przypadki występowania kaszaków na: spojówce powiekowej (opisywane przez pacjentów jako kaszak na powiece, kaszak na oku czy też kaszak pod okiem), wargach, wewnętrznej powierzchni policzków oraz pod językiem.

Podpaznokciowe torbiele epidermoidalne mogą powodować zmiany strukturalne w płytce paznokciowej w postaci onycholizy lub nadmiernego rogowacenia pod paznokciem, które należy różnicować ze zmianami powstałymi na tle grzybicy lub łuszczycy. Powodują one również dolegliwości w postaci rumienia, obrzęku, tkliwości oraz bolesności.

Kaszak pod skórą czy tłuszczak?

Zazwyczaj rozpoznanie kaszaka nie budzi wątpliwości i nie są wymagane żadne badania dodatkowe. Wyjątkowo w wątpliwych przypadkach podejrzanych o charakter nowotworowy, konieczne może być wycięcie zmiany i przeprowadzenie badania histopatologicznego.

W diagnostyce różnicowej torbieli epidermoidalnej należy wziąć pod uwagę przede wszystkim:

  • tłuszczaka – ma tendencję do powiększania się i jest stosunkowo miękki podczas ucisku;
  • nerwiakowłókniaka – często zmiany o charakterze mnogim, twarde palpacyjnie;
  • ropnia – towarzyszące zwiększenie ucieplenia, rumień.

Liczne torbiele epidermoidalne występujące u osób nastoletnich powinny nasuwać podejrzenie zespołu Gardnera. Zespół Gardnera jest schorzeniem uwarunkowanym genetycznie (dziedziczonym autosomalnie dominująco), w którym ponadto obserwuje się współwystępowanie polipowatości jelita grubego oraz kostniaków lub innych nowotworów tkanek miękkich.

Kaszak – leczenie

Znamienna część osób z kaszakiem nie będzie wymagała jakiejkolwiek pomocy medycznej. Jeśli nie wystąpiły powikłania, to postępowanie terapeutyczne nie jest wymagane. Torbiel na skórze epidermoidalna może zaniknąć spontanicznie (samoistnie), nie pozostawiając po sobie żadnego śladu, natomiast nawet najbardziej umiejętne wycięcie zmiany pozostawi po sobie trwałe blizny po kaszaku.

Jeśli okolica jest zaczerwieniona, o zwiększonym uciepleniu, to prawdopodobnie doszło do rozwoju zakażenia. W tym przypadku można rozważyć włączenie antybiotyku (przede wszystkim o profilu przeciwgronkowcowym) np. flukloksacyliny. Zakażenie bakteryjne florą mieszaną (zwłaszcza beztlenową) jest bardziej prawdopodobne w przypadku zmian zlokalizowanych w obrębie twarzoczaszki (kaszak na głowie, kaszak na czole, kaszak na twarzy, kaszak za uchem, kaszak na szyi), odbytu oraz narządów moczowo-płciowych.

Jeśli ciągłość torbieli epidermoidalnej została naruszona, to jej zawartość może wydzielić się na zewnątrz, aczkolwiek bardzo prawdopodobne jest ponowne uformowanie się zmiany. Zmiany zmienione zapalnie, lecz bez cech infekcji, mogą z dobrym skutkiem reagować na miejscową iniekcję steroidu (postępowanie takie nie jest jednak zalecane).

Jak usunąć kaszaka?


Jeśli kaszak jest dla pacjenta kłopotliwy lub jeśli pacjent po poradzie lekarskiej jest skłonny go usunąć, to może on zostać wycięty chirurgicznie. Procedura zabiegowa wiąże się z doszczętnym usunięciem całej ściany torbieli epidermoidalnej.

Usuwanie kaszaków można wykonać metodą chirurgiczną. Zabieg taki wykonuje się w miejscowym znieczuleniu. Polega on na nacięciu zmiany i usunięciu jej zawartości oraz torebki. Metoda ta praktycznie gwarantuje, że kaszak się nie odnowi. W przypadku kaszaków mnogich czy kaszaków występujących w rejonach twarzy dodatkowo stosuje się doustną antybiotykoterapię.

Kolejną metodą leczenia kaszaków jest krioterepia (wymrażanie). Podczas zabiegu kaszak zostaje kilkukrotnie zamrażony się i rozmrożony, co powoduje zniszczenie jego tkanki. Zabieg wykonywany jest miejscowo. To metoda nieinwazyjna.

Jak usunąć kaszaka domowym sposobem?

Nierzadko pacjenci korzystają z domowych sposobów na kaszaki. Jednym z nich jest ich usuwanie polegające na delikatnym nakłuciu czy wyciśnięciu zmiany. Aby uniknąć zakażenia, trzeba pamiętać w tym przypadku o prawidłowym odkażeniu zmiany i używanej igiełki czy lancetu. Zdarza się też, że kaszaki ulegają samoistnemu pęknięciu.

Aby pozbyć się kaszaka należy stosować okłady z wykorzystaniem ziół o działaniu wysuszającym i ściągającym. Tu sprawdzi się np. skrzyp polny zawierający kwas krzemowy.

Jeśli zmiany nawracają lub powiększają się, należy zgłosić się do dermatologa. Jeśli usuwanie kaszaka w domu nie przynosi rezultatów, rozwiązaniem może być zabieg z wykorzystaniem lasera (przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym).

Opublikowano: ; aktualizacja: 23.08.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Nadmierne pocenie się pod pachami – jakie są przyczyny i jak sobie radzić?

Pocenie pod pachami najczęściej jest reakcją fizjologiczną na stres lub wysiłek. Nadmierne wydzielanie potu może ...

Przyczyny wypadania włosów – dlaczego wypadają włosy?

Przyczyny wypadania włosów są bardzo zróżnicowane. Utrata włosów może być spowodowana czynnikami genetycznymi czy chorobami ...

Zapalenie okołoustne (Dermatitis perioralis) – przyczyny, objawy, leczenie

Przyczyn zapalenia okołoustnego (dermatitis perioralis) może mieć wiele. Powodem rozwoju zmian skórnych w tej okolicy ...

Jak leczyć trądzik u dorosłych?

Najczęstszą przyczyną trądziku u osób dorosłych są zaburzenia hormonalne, przewlekłe narażenie na stres, niewłaściwa dieta ...

Grudki na twarzy

Grudki na twarzy mogą być niepokojącym objawem. Trudno ustalić jaka jest przyczyna tego, że pojawiają ...

Wideo – Leukoplakia

Leukoplakia może być przyczyną wizyt u stomatologa bądź dermatologa. W jej przebiegu w obrębie jamy ...

Leczenie bielactwa nabytego

Bielactwo nabyte to choroba, w przebiegu której skóra traci kolor. Na powierzchni ciała pojawiają się ...

Fotodermatozy – co to jest? Jakie są objawy i jak leczyć fotodermatozy?

Fotodermatozy, czyli zmiany skórne wywołane nadwrażliwością na światło, najczęściej występują u osób z uczuleniem na ...

Półpasiec – przyczyny, rodzaje, objawy, badania, zaraźliwość, leczenie, szczepionka, powikłania

Półpasiec to choroba zakaźna wywołana przez wirus VZV. Rozwija się wyłącznie u osób, które wcześniej ...

Ropowica (ropne zapalenie skóry) – przyczyny, objawy i leczenie

Ropowica to ropne zapalenie skóry wywołane paciorkowcami lub gronkowcami, które wniknęły do organizmu w wyniku ...

Pękające kąciki ust – przyczyny i leczenie zajadów

Pękające kąciki ust, określane popularnie jako zajady, są objawem stanu zapalnego. Przyczyną pękania kącików ust ...

Leczenie świerzbu

W leczeniu świerzbu wykorzystuje się preparaty do stosowania miejscowego – kremy, balsamy i maści, a ...

Komentarze (4)


Ja mam kaszaki i u mnie pojawiają się w najgorszym jak to możliwym miejscu- bo na powiekach ocznych. Próbowałam rożnych domowych metod, wyciskanie, okładanie i niestety one nie zanikły, anie nawet się nie zmniejszyły. Wiec za prośba koleżanki poszłam na zabieg usunięcia tego dziadostwa . Zabieg wykonałam w naszym mieście w Białymstoku w klinice na ..........., szybko i skutecznie i w sumie więcej się do tego zbierałam niż zabieg trwał.

#Agnieszka Taaakk, to jest straszne. Ja mam pełno na dolnej powiece tego i już nie wiem co mam z tym zrobić

#Agnieszka nie myl włókniaków z kaszakami. mozesz tez miec brodawczaka

Ja tez miałam tendencje do pojawiania się kaszaków na górnej powiece oka, i tez lekarz mi usunął i chyba co jakiś czas będę chodzić bo mam tendencje do gromadzenie się ich w tym miejscu. Tez usuwałam w Białymstoku. Bardzo fachowa i co najważniejsze szybka obsługa.