Jak leczyć trądzik pospolity?

Leczenie trądziku uzależnione jest od wieku, w którym się pojawił, długości czasu, w którym występuje, płci, a przede wszystkim stopnia zaawansowania zmian i ich charakteru. Kurację przeciwtrądzikową rozpoczyna się od leczenia miejscowego, szczególnie, gdy trądzik nie jest zaawansowany. Podstawę leczenia trądziku stanowią antybiotyki, a także tabletki i maści.

W jakim wieku pojawia się trądzik?

Trądzik, a konkretnie trądzik pospolity, to najczęstsza choroba dermatologiczna. W głównej mierze dotyczy młodzieży i jest wtedy uznawana, do pewnego stopnia, jako wariant normy. Trądzik coraz częściej rozpoznaje się jednak u dzieci i osób dorosłych, co zwykle sugeruje poważniejsze schorzenie. Lekarze mówią nawet o trądziku dorosłych.

Nigdy jednak nie należy go bagatelizować i uznawać jedynie jako błahą przypadłość czy defekt kosmetyczny, które sam zniknie. W pewnym odsetku może on trwać całe lata, doprowadzając nawet do tworzenia szpecących blizn potrądzikowych. Nawet najmniejsze problemy skórne są przyczyną obniżenia samooceny, pewności siebie, przez co rzutują na życie społeczne nastolatka.

Według definicji utworzonej przez WHO zdrowie to nie tylko komfort fizyczny, ale też psychiczny, społeczny i emocjonalny. Dlatego należy dążyć do leczenia trądziku, gdyż mimo iż nie jest chorobą groźną dla zdrowia, ale ma ogromny wpływ na samopoczucie. Obecnie istnieje wiele metod skutecznej terapii trądziku, dlatego nie warto przybierać postawy wyczekującej, tylko zacząć leczyć go w jak najwcześniejszej fazie.

Jakie są zasady leczenia trądziku?

Leczenie trądziku uzależnione jest od wieku, w którym się pojawił, długości czasu, w którym występuje, płci, a przede wszystkim stopnia zaawansowania zmian i ich charakteru. Wyróżnia się trzy główne postaci trądziku:

  • trądzik zaskórnikowy,
  • trądzik grudkowo-krostkowy,
  • trądzik ropowiczy.

Najcięższym podtypem trądziku jest uogólniona postać trądziku ropowiczego – trądzik piorunujący (acne fulminans). Każdą postać leczy się nieco odmiennie, jednak ogólne zasady pozostają takie same. W przypadku trądziku zaskórnikowego nacisk kładzie się na złuszczeniu skóry i zapobieganiu nadmiernemu rogowaceniu przewodów gruczołowych łojowych.

Właśnie to ich keratynizacja utrudnia ewakuację wydzieliny, rozdęcie przewodów, a w dalszych etapach zakażenie i stan zapalny. W trądziku ropowiczym i z dominacją krost ważna jest eliminacja bakterii, które wywołują zmiany trądzikowe i rozsiew trądziku. Stąd podstawę leczenia stanowią antybiotyki. W najbardziej opornych przypadkach sięga się po szczególnie skuteczną izotretinoinę. Mimo jej efektów ubocznych, jest doskonałym lekiem, gdy mimo prób terapii trądzik powraca.

W każdym przypadku osoba dotknięta tą przypadłością musi szczególnie dbać o higienę skóry. Zaleca się stosowanie niekomedogennych preparatów – żeli lub toników, które przy tym nie wysuszają i nie podrażniają skóry. W przeciwnym razie może dość do nadaktywności gruczołów łojowych, które w ten sposób będą chciały przywrócić prawidłowe natłuszczenie skóry. Dlatego po każdym myciu twarzy warto nałożyć cienką warstwę kremu nawilżającego. Każda osoba cierpiąca na trądzik powinna zadbać o zdrowe odżywianie, mimo iż nie udowodniono do końca naukowo, jakie konkretne pokarmy mogą stymulować powstawanie krost. Sugeruje się jednak odstawienie ostrych przypraw, czekolady, pokarmów wysoko przetworzonych i tłustych. Na pewno to nie zaszkodzi, a może wpłynąć pozytywnie na wygląd cery.

Leki miejscowe a leczenie trądziku

Leczenie trądziku rozpoczyna się od leczenia miejscowego, szczególnie, gdy nie jest on zaawansowany. Dostępny jest szereg leków, w zależności od rodzaju dominujących zmian skórnych.

W przypadku dominacji krost i silnego stanu zapalnego, sugerującego bakteryjne podłoże trądziku, sięga się po antybiotyki. Zważywszy na fakt, że kolonizujące skórę bakterie, odpowiedzialne za rozwój trądziku, należą do bakterii beztlenowych, zwykle zaleca się erytromycynę, tetracykliny lub metronidazol. Na rynku są dostępne preparaty w różnej formie i stężeniach, dobieranych przez lekarza dermatologa. Głównym winowajcą jest bakteria Propionibacterium aces, która nawet swoją nazwę wzięła od skutkującego jej działaniem trądziku (acne). Wydziela ona kleistą substancję, tzw. biofilm, dzięki któremu przylega ona skutecznie do naskórka i mieszków. Innymi bakteriami o trądzikotwórczym działaniu są gronkowce Staphylococcus epidermidis oraz drożdżaki z rodziny Malassesia. Te ostatnie powodują także łupież pstry.

Niestety, coraz częściej obserwuje się lekooporność bakterii na antybiotyki. Wynika to z powszechnego, nadmiernego przepisywania ich przez lekarzy nawet z błahych powodów. Nie bez winy są sami pacjenci, którzy często naciskają, aby je im zapisać. Stąd nieskuteczność antybiotyków, także tych stosowanych w maściach i żelach. W czasie terapii nie wolno zapominać o kolejnych dawkach leków, gdyż pominięcie ich wydłuża okres kuracji oraz przyczynia się do spadku wrażliwości bakterii na lek.

Leki stosowane w trądziku łagodnym

Najbardziej skuteczną bronią w walce z zaskórnikami są retinoidy miejscowe. Nie mają one większego wpływu na gruczoły łojowe, ale znacznie ograniczają keratynizację i pomagają w opróżnianiu ujść mieszków włosowych z zaskórników. Normalizują złuszczanie naskórka i zmniejszają reakcje zapalne. Do ich działań niepożądanych należy podrażnienie, nadwrażliwość skóry na czynniki mechaniczne i światło słoneczne oraz niewielkie łuszczenie się skóry. Do grupy tych leków zaliczamy tretinoinę i izotretinoinę; niezwykle skuteczny jest też adapalen i tazaroten.

Działanie zarówno przeciwbakteryjne, jak i przeciwzaskórnikowe wykazuje kwas azalainowy. W mniejszym stopniu powoduje on podrażnienia skóry; można go stosować bez obaw o reakcje posłoneczne. Z kolei nadtlenek benzoilu wykazuje przede wszystkim działanie przeciwbakteryjne, jednak w mechanizmie innym niż stosowane antybiotyki. Niestety, mimo dużej skuteczności jednocześnie może podrażniać wrażliwą skórę, doprowadzając do jej przesuszania się.

Pewną aktywność przeciwbakteryjną wykazuje też siarka i jej pochodne, dostępne chociażby w mydłach i innych środkach do mycia twarzy. Odkażająco działa również ichtiol, który ma działanie przeciwzapalne i przeciwłojotokowe, a także kwas salicylowy – stosowany w peelingach, do usuwania zaskórników, ogólnego oczyszczania twarzy. Ma właściwości ściągające, pomaga zwęzić pory skóry, przez co nie tworzą się nowe zaskórniki.

Izotretinoina w leczeniu trądziku

Izotretinoina to pochodna retinoidów, którą można stosować doustnie. Jest ona bardzo skuteczna, jednak terapia trwa od 6 do nawet 10-12 miesięcy. Dawkę leku dobiera się indywidualnie pod każdego pacjenta, ponieważ zależy ona od jego masy ciała. Średnio przyjmuje się codziennie 0,5-1 mg na każdy kilogram masy ciała, więc im większa masa ciała, tym droższa kuracja. Ma to tym większe znaczenie, że leczenie izotretinoiną w Polsce jest i tak najbardziej kosztowne w Europie.

Lek przyjmuje się do posiłku, ponieważ rozpuszcza się dobrze w tłuszczach – wtedy wchłanianie leku jest najbardziej wydajne. Skuteczność izotretinoiny szacuje się na 85-90%, nawrót trądziku należy do rzadkich zjawisk. Zwykle wiąże się ze zbyt małą dawką leku. Lek ten służy przede wszystkim do trądziku opornego na standardowe leczenie środkami złuszczającymi i antybiotykami. Działa na wszystkie przyczyny powstawania zmian skórnych, dlatego może być wykorzystywany do leczenia trądziku zaskórnikowego, grudkowo-krostkowego i ropowiczego.

Nie zaleca się zapisywania izotretinoiny młodzieży do 12. roku życia ze względu na możliwe powikłania wzrastania oraz kobietom w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji. Izotretinoina jest teratogenna i może powodować nieodwracalne wady płodu.

W czasie kuracji wymagane jest kontrolowanie tzw. prób wątrobowych oraz lipidogramu. Lek ten może zaburzać pracę wątroby oraz powodować zaburzenia metaboliczne o charakterze hipertrójglicerydemii i hipercholesterolemii. Do uciążliwych efektów ubocznych należy też silne złuszczanie się skóry i nadwrażliwość spojówek na promieniowanie słoneczne.

Opublikowano: ; aktualizacja: 19.08.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Rodzaje trądziku

Pozornie wydaje się, że trądzik to po prostu pryszcze, będące naocznym dowodem dojrzewania, lub hormonalnych ...

Trądzik pospolity – jak rozpoznać?

Trądzik pospolity, zwany też trądzikiem zwykłym, to najczęstsza choroba skóry. Choć przez wielu jest uznawana ...

Trądzik a miesiączka

Spadek poziomu hormonów płciowych – estrogenów i progesteronu, który następuje tuż przed miesiączką, jest przyczyną ...

Trądzik a antybiotyki

Antybiotyki w kuracji trądziku stanowią jeden z filarów leczenia tej choroby skóry. Antybiotyki, które wykorzystuje ...

Trądzik różowaty – leczenie

Skóra objęta trądzikiem różowatym wymaga delikatnego traktowania i hipoalergicznych kosmetyków, przeznaczonych dla skóry wrażliwej. Leczenie ...

Trądzik a łojotok

Gruczoły łojowe odpowiadają za właściwe natłuszczenie skóry, spełniają funkcję ochronną i antybakteryjną. Zaobserwowano, że gruczoły ...

Zabiegowe leczenie trądziku pospolitego

Trądzik pospolity (acne vulgaris) to schorzenie związane z nadczynnością gruczołów łojowych, co wiąże się z ...

Trądzik pospolity

Trądzik jest chorobą gruczołów łojowych, charakteryzującą się różnorodnymi wykwitami skórnymi. Są nimi łojotok, tworzenie się ...

Trądzik dorosłych

Trądzik dorosłych – krostki, grudki i wypryski na twarzy – to coraz częstsza dolegliwość. Przyczyn ...

Co zaostrza trądzik?

Najbardziej powszechną postacią trądziku jest trądzik pospolity, z którym boryka się głównie młodzież. Częstym problemem ...

Jak pozbyć się trądziku? Jakie są sposoby na trądzik?

Trądzik to nie tylko problem wieku młodzieńczego i okresu dojrzewania. Z powodu trądziku cierpią także ...

Trądzik

Trądzik jest najczęstszą chorobą skóry. Wyróżniamy kilka jego odmian, a najpopularniejsza – trądzik zwyczajny – ...

Komentarze (0)