Jak bezpiecznie się opalać?

Efekty wpływu promieniowania UVA nie są od razu widoczne, dlatego nie zdajemy sobie sprawy z ich niekorzystnego oddziaływania na naszą skórę. Dopiero po wielu latach ekspozycji można zaobserwować rozwój nowotworów oraz przedwczesne starzenie się skóry.

Czy filtry przeciwsłoneczne są konieczne?

Ze względu na niebezpieczeństwo oparzeń, starzenia się skóry czy rozwoju nowotworów stosowanie ochrony w postaci filtrów słonecznych jest bezwzględnie konieczne. Ponadto zabezpieczają przed powstawaniem przebarwień u osób predysponowanych. Promieniowanie UV dzielimy na 3 typy: UVA, UVB i UVC. UVC to promienie zatrzymywane przez warstwę ozonową, natomiast UVA i UVB docierają do powierzchni Ziemi. Promieniowanie UVB jest promieniowaniem rumieniotwórczym, docierającym do powierzchownej warstwy naskórka, natomiast promienie UVA przenikają głębiej i docierają nie tylko do naskórka, ale także do skóry właściwej. Efekt działania promieniowania UVB jest widoczny w postaci zaczerwienienia, dlatego stosujemy filtry, by nie dopuścić do poparzenia.

Efekty wpływu promieniowania UVA nie są od razu widoczne, dlatego nie zdajemy sobie sprawy z ich niekorzystnego oddziaływania na naszą skórę. Dopiero po wielu latach ekspozycji można zaobserwować rozwój nowotworów oraz przedwczesne starzenie się skóry. Promienie UVA, pomimo iż nie są odczuwalne na skórze, są obecne przez cały rok, nawet zimą i nie są zatrzymywane przez szyby (np. w oknach samochodu), dlatego należy stosować filtry przeciwsłoneczne przez cały rok. Firmy produkujące kosmetyki do opalania starają się, aby pielęgnacyjne kremy na dzień również zawierały filtr.

Jak wybrać filtr przeciwsłoneczny?

Filtry przeciwsłoneczne dzieli się na fizyczne (mineralne), których rola polega na blokowaniu, odbiciu i rozpraszaniu promieni ultrafioletowych, oraz chemiczne, złożone z substancji organicznych o silnych właściwościach absorbujących promienie UV.

Podstawą prawidłowej ochrony przeciwsłonecznej jest stosowanie preparatów z filtrami o odpowiednio wysokich wskaźnikach SPF i PPD. SPF – Sun Protection Factor (wskaźnik ochrony przeciwsłonecznej) – to wskaźnik skuteczności ochrony przed oparzeniami słonecznymi powodowanymi przez promienie UVB. Natomiast PPD, Persistent Pigment Darkening, to wskaźnik skuteczności ochrony przed UVA. Produkty z filtrami dzielimy na cztery kategorie, w zależności od wskaźnika SPF:

  • 6-10 – niski stopień ochrony,
  • 15-25 – umiarkowany stopień ochrony,
  • 30-50 wysoki stopień ochrony,
  • 50+ – bardzo wysoki stopień ochrony.

Należy zwracać też uwagę na wskaźnik PPD, chroniący przed promieniowaniem UVA. Wysoką ochronę przed UVA zapewnia PPD wynoszące 42. Jednak istotny jest stosunek SPF do PPD.

Dobry krem przeciwsłoneczny powinien mieć przyjemną konsystencję, ale również powinien być wodoodporny, gdy przebywamy nad wodą. Każdy użytkownik powinien dostosować wskaźnik SPF do swojego fototypu skóry. Im jaśniejsza skóra, tym wskaźnik SPF powinien być wyższy. Przy doborze kremu z filtrem należy też wziąć pod uwagę rodzaj skóry. Dla skór trądzikowych zaleca się kremy beztłuszczowe.

Ważna jest właściwa aplikacja kremu na skórę. Warstwa kremu nie powinna być zbyt cienka. Zaleca się nakładanie dość grubej warstwy, aby ochrona przeciwsłoneczna była skuteczna. Ponadto należy pamiętać o ponownej aplikacji preparatu co 3-4 godziny. Przez cały rok dla pełnej ochrony skóry należy stosować kremy pielęgnacyjne z filtrem Swoim SPF 25.

Stosowanie filtrów u dzieci znacząco zmniejsza liczbę znamion melanocytowych, które narażone na promieniowanie UV w późniejszym życiu mogą przekształcać się w groźne nowotwory. Do najgroźniejszych zaliczamy czerniaka skóry. Każde oparzenie słoneczne zwiększa ryzyko powstania nowotworów. A zatem stosowanie filtrów, które nie dopuszczają do oparzeń, w ewidentny sposób zmniejsza ryzyko rozwoju nowotworów skóry. Najbezpieczniej możemy się opalać do godziny 10. rano, a następnie od 14. Między 10. a 14. należy zrezygnować z opalania lub zabezpieczyć się wysokim filtrem.

Zmiany barwnikowe a rak skóry

Każda osoba posiadająca znamiona barwnikowe powinna raz w roku zgłosić się na kontrolę, aby można było szybko wychwycić jakiekolwiek nieprawidłowości. Często wiąże się to z koniecznością wycięcia znamienia i badania histopatologicznego.

Wiedza dotycząca zasad bezpiecznego przebywania na słońcu oraz prawidłowego stosowania środków ochrony przeciwsłonecznej (fotostabilność preparatu, maksymalny szeroki zakres ochrony anty-UVA i anty-UVB) warunkuje bezpieczeństwo i skuteczność tej ochrony. Właściwe stosowanie ochrony przeciwsłonecznej (w szerokim pojęciu) przez osoby eksponowane na promieniowanie ultrafioletowe, zarówno podczas wykonywanej pracy, jak i wypoczynku na świeżym powietrzu, teoretycznie może do roku 2050 zredukować wystąpienie raka skóry nawet o 45%.

Poparzenie słoneczne a rak skóry

Przebyte w dzieciństwie poparzenia słoneczne skutkują zwiększonym prawdopodobieństwem nowotworów skóry w dorosłym życiu, dlatego stosowanie ochrony przeciwsłonecznej u dzieci i dorosłych jest niezwykle ważne.

Osoby o jasnej karnacji muszą się szczególnie chronić się przed działaniem słońca. U osób tych częściej dochodzi do poparzeń ze względu na małą zawartość barwnika w skórze. Ponadto należy zachować dużą ostrożność w czasie wyjazdów w ciepłe miejsca, ponieważ bardzo łatwo można ulec poparzeniu, szczególnie gdy jest to pierwszy kontakt ze słońcem. Powinno się przygotować skórę przed wyjazdem, poddając ją kilkakrotnemu naświetlaniu. Tak „zahartowana” skóra rzadziej ulega poparzeniu. I oczywiście pamiętać o stosowaniu kremów z filtrem.

Jak chronić dzieci przed poparzeniem?

W aptekach dostępna jest cała gama preparatów z filtrem przeznaczona wyłącznie dla najmłodszych. Skóra dziecka jest wyjątkowo delikatna i wrażliwa na wszelkie czynniki zewnętrzne, tak na mróz, jak i na promieniowanie słoneczne. Dlatego tak ważna jest ochrona skóry małych dzieci. Każde oparzenie słoneczne zwiększa ryzyko wystąpienia nowotworów skóry w przyszłości. Szczególną ostrożność należy zachować w godzinach 10.-14., kiedy to nie należy eksponować nadmiernie ciała na promieniowanie słoneczne. Kremy z filtrem należy aplikować na skórę co 3-4 godziny. Stosując nakrycie głowy, należy się chronić przed ryzykiem udaru słonecznego.

Leki a opalanie

Przyjmując leki doustne, należy zapoznać się z ulotką, ponieważ jest grupa leków, która może wywoływać różne niepożądane reakcje w połączeniu ze słońcem. Należą do nich między innymi antybiotyki (np. tetracykliny), leki nasercowe (głównie antyarytmiczne) i inne.

Opalanie a czerniak

Częstość występowania czerniaka u rasy białej wzrosła dramatycznie we wszystkich częściach świata w ciągu ostatnich 30 lat, a tempo tego wzrostu wykazuje małą tendencję do stabilizacji. Czerniak nie jest najczęstszym nowotworem złośliwym, jednak częstość występowania wzrasta szybciej niż w przypadku innego raka. Pocieszający jest fakt, iż czerniak jest znacznie wcześniej wykrywany, przez co uzyskano poprawę rokowania. U kobiet najczęściej lokalizuje się na podudziach, a następnie na tułowiu. U mężczyzn znacznie częściej na tułowiu niż na podudziach.

Najlepiej poznanymi czynnikami ryzyka rozwoju czerniaka są ekspozycja na światło słoneczne oraz oparzenia słoneczne. Osoby rasy białej są zatem w grupie znacznie większego ryzyka, a wiele badań potwierdziło zdecydowanie mniejsze ryzyko rozwoju czerniaka w populacji osób czarnoskórych. Kolejnym ważnym czynnikiem ryzyka są znamiona barwnikowe, chociaż tylko 25-40% czerniaków rozwija się ze znamienia barwnikowego. Większość pojawia się de novo. Osoby z dużą ilością znamion są w grupie zwiększonego ryzyka. Usunięcie znamienia nie powoduje rozprzestrzeniania się komórek melanocytowych, czyli nie ma ryzyka nowotworu.
 

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Opalanie a rak skóry

Promieniowanie ultrafioletowe docierające do skóry ze słońca niszczy DNA w jej komórkach oraz osłabia układ ...

Rak skóry

Rak skóry dotyczy zwłaszcza osób o jasnej karnacji. Promienie słoneczne oraz nadmierne opalanie się w ...

Jak zapobiegać nowotworom?

Skuteczność profilaktyki nowotworowej w dużej mierze zależy od stylu życia. Można zmniejszyć ryzyko wystąpienia nowotworów ...

Ochrona skóry przed słońcem

Ochrona skóry przed słońcem pozwala zapobiec oparzeniom słonecznym, przedwczesnemu starzeniu się skóry, pojawianiu się przebarwień ...

Opalanie a czerniak

Czerniak złośliwy (melanoma malignum) to najrzadszy, ale najbardziej niebezpieczny z nowotworów skóry. Często występuje u ...

Solarium – bezpieczne korzystanie

Od wielu lat toczy się spór pomiędzy zwolennikami i przeciwnikami solarium. Przy czym opinie jednych ...

Czerniak złośliwy

Czerniak złośliwy to rak skóry, który wywodzi się z komórek barwnikowych skóry – melanocytów. Czerniak ...

Czerniak – objawy

Czerniak to nowotwór złośliwy, który może dawać objawy w obrębie skóry, błon śluzowych oraz błony ...

Bezpieczne opalanie się

Zdrowa opalenizna powoduje, że wyglądamy i czujemy się świetnie. Aby jednak opalenizna była naprawdę zdrowa, ...

Opalanie – jak słońce działa na skórę?

Ładna i zdrowa opalenizna to atrakcyjny wygląd i dobre samopoczucie. Niezbędna jest jednak odpowiednia ochrona ...

Samoopalacze

Większości z nas opalenizna kojarzy się z atrakcyjnym wyglądem. Jednak opalona, złocista skóra często bywa ...

Promieniowanie UVA, UVB i UVC – jak działa na skórę?

Promieniowanie słoneczne i nadmierne opalanie prowadzić może do oparzeń, powstania zmian nowotworowych, raka skóry i ...

Komentarze (0)