Guzki Oslera – czym są, przyczyny, objawy, leczenie

Guzki Oslera to zmiany skórne, które są jednym z objawów bakteryjnego zapalenia wsierdzia. Diagnozowane są także w toczniu oraz anemii hemolitycznej. Guzki Oslera powodują ból. Przyjmują zabarwienie czerwono-niebieskie, a ich wielkość nie przekracza 1 cm. Przyczyną ich powstawania są zapalne zmiany naczyniowe. Podstawą leczenia jest przyjmowanie antybiotyku, co zwalcza chorobę podstawową i opisywany jej objaw.

Czym są guzki Oslera?

Guzki Oslera (ang. Osler's node) to bolesne zmiany skórne definiowane jako późny objaw infekcyjnego, bakteryjnego zapalenia wsierdzia. Czerwone guzki Oslera, umiejscowione głównie na dłoniach oraz stopach mogą jednak towarzyszyć także innym chorobom, takim jak toczeń rumieniowaty układowy (SLE), rozsiane zakażenie rzeżączkowe, anemia hemolityczna czy niebakteryjne zakrzepowe zapalenie wsierdzia.

Bez względu na przyczynę, nagłe pojawienie się czerwonych, bolesnych, dobrze odgraniczonych i wyniosłych zmian skórnych zawsze sugeruje konieczność wykonania specjalistycznych badań diagnostycznych – szczególnie jeśli ich rozsiewowi towarzyszy wysoka gorączka, ból stawów oraz znaczne osłabienie.

Jak powstają guzki Oslera?

Guzek (nodulus) to wykwit pierwotny uniesiony ponad powierzchnię skóry, związany ze zmianami w skórze właściwej, czyli w warstwie położonej głęboko pod naskórkiem. Wygląd guzków Oslera zdecydowanie spełnia kryteria tej definicji dermatologicznej, a charakterystyczna bolesność oraz czerwono-fioletowo-niebieskie zabarwienie wynika ze specyficznej etiologii ich powstawania.

Stwierdzono, że guzki Oslera są rezultatem zapalnych zmian naczyniowych oraz odkładania się w ścianach drobnych naczyń kompleksów immunologicznych (kompleksów antygen–przeciwciało). Kompleksy te powstają jako odpowiedź organizmu na obce białka (np. bakteryjne) lub są efektem nieprawidłowości w rozpoznawaniu białek własnych – jak w toczniu rumieniowatym układowym.

Sporadycznie wykonywane biopsje zmienionej chorobowo skóry z guzkami Oslera ujawniają także naciek neutrofilowy utrudniający mikrokrążenie w zakończeniach palców na dłoniach i na stopach lub mikroropnie. Postuluje się, że owe mikroropnie są początkowym etapem guzków Oslera pochodzenia bakteryjnego, a z upływem czasu przekształcają się w ostateczny vasculitis (zapalenie naczyń) związane z wtórną odpowiedzią układu odpornościowego i powstawaniem kompleksów antygen–przeciwciało.

Przyczyny guzków Oslera

Przyczyny powstawania guzków Oslera jako objawu towarzyszącego innym chorobom ogólnym są dyskutowane od czasu ich pierwszego opisu dokonanego przez sir Williama Oslera w 1893 roku. Obecnie do schorzeń, których objawem towarzyszącym mogą być czerwone guzki umiejscowione na ścięgnach oraz wzdłuż palców rąk i stóp, zalicza się:

  • infekcyjne zapalenie wsierdzia serca (bakteryjne, grzybicze),
  • toczeń rumieniowaty układowy oraz wywołane nim nieinfekcyjne zapalenie wsierdzia typu Libmana i Sacksa,
  • inne nieinfekcyjne zapalenia wsierdzia.

Ja wyglądają guzki Oslera – jakie objawy dają?

Guzki Oslera są czerwono-fioletowymi, delikatnie uniesionymi zmianami skórnym o spoistej konsystencji. Mają średnicę od 0,5 cm do 1 cm (często porównywane do ziarna soczewicy).

Charakteryzują się znaczną bolesnością oraz przejaśnieniem i niekiedy również owrzodzeniem występującym w centrum guzka. Umiejscawiają się na dłoniach oraz na stopach, często na skórze pokrywającej okolice ścięgien. Guzki Oslera znikają samoistnie po kilku godzinach lub dniach od momentu pierwotnego wysiewu (zwykle po włączeniu odpowiedniej antybiotykoterapii).

Infekcyjne zapalenie wsierdzia – najczęstszy powód guzków Oslera

Infekcyjne zapalenie wsierdzia (IZW) jest najlepiej poznaną chorobą, której związek z powstawaniem czerwonych podskórnych guzków został wielokrotnie potwierdzony. Wsierdzie to najbardziej wewnętrzna część serca wyściełająca jego cztery jamy oraz cztery zastawki – dwie przedsionkowo-komorowe, zastawkę pnia płucnego oraz aorty. Istotą każdego IZW jest krwiopochodne, bakteryjne lub grzybicze zakażenie, które uogólniając się, obejmuje wymienione wyżej struktury serca pokryte śródbłonkiem.

Na zapalenie o etiologii bakteryjnej zapada około 3000 Polaków rocznie, dlatego guzki Oslera są objawem rzadkim. Do grupy ryzyka wystąpienia infekcyjnego zapalenia wsierdzia należą narkomani stosujący narkotyki dożylnie (i w ten sposób wprowadzający bakterie z powierzchni skóry bezpośrednio do krwiobiegu), osoby po wszczepieniu sztucznych materiałów do jam serca (sztuczne zastawki, urządzenia kardiologiczne) oraz pacjenci ze strukturalnymi wadami tego narządu. Sposobem leczenia pełnoobjawowego IZW i guzków Oslera jest szybkie podanie antybiotyku.

Zdaniem eksperta

Powikłaniem infekcyjnego (bakteryjnego) zapalenia wsierdzia mogę być zatory obwodowe i płucne, niewydolność zastawek, zapalenie mięśnia sercowego.

Czytaj więcej

Guzki Oslera i inne objawy na skórze

Zapalenie wsierdzia, oprócz dolegliwości ogólnych (wysokiej gorączki z dreszczami, osłabienia, złego samopoczucia, bólu stawów i mięśni, szmerów nad sercem) i bolesnych guzków na dłoniach i na stopach, może przebiegać z innymi widocznymi objawami naczyniowymi, takimi jak:

  • plamki Rotha – wybroczyny w siatkówce oka z bladym środkiem;
  • objaw Janewaya – niebolesne plamy krwotoczne na dłoniach i na podeszwach, które mogą zlewać się z bolesnymi guzkami Oslera;
  • wybroczyny pod płytką paznokciową lub na skórze innych części ciała.

Bibliografia

  • Gajewski P., Szczeklik A., Interna Szczeklika 2018. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
  • Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
  • Tsai C. C., Lai C. C., Osler nodule and Janeway lesion – signs of infective endocarditis. Int. J. Med., 2016, 109, 1: 61–62.
Opublikowano: ; aktualizacja: 27.11.2018

Oceń:
4.9


Może cię

Zapalenie wsierdzia – infekcyjne i reumatyczne – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, rokowania

Przyczyną zapalenia wsierdzia jest najczęściej zakażenie krwi bakteriami z grupy paciorkowców. Mówimy wówczas o infekcyjnym, ...

Pęcherzyca liściasta

Pęcherzyca liściasta (łac. pemphigus foliaceus) jest autoimmunologicznym schorzeniem skóry, w przebiegu którego obserwuje się występowanie ...

Wysypka na dłoniach i wysypka na rękach – jakie są przyczyny swędzenia i krostek na dłoniach?

Wysypka na dłoniach i wysypka rękach to potencjalny objaw wielu różnych schorzeń. Może mieć postać ...

Objaw Janewaya – co to jest – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Objaw Janewaya to jeden z objawów infekcyjnego zapalenie wsierdzia. Obok szeroko znanych symptomów sercowych, na ...

Grzybica a cukrzyca – przyczyny i objawy zakażeń grzybiczych

Zakażenia grzybicze są częstym problemem u chorych na cukrzycę. W środowisku zwiększonej ilości cukru we ...

Wyprzenie – przyczyny, objawy i leczenie wyprzeń na skórze

Wyprzenie na skórze jest stanem chorobowym, który polega na zapalnym uszkodzeniu naskórka. Zwykle jego przyczyną ...

Kaszak – przyczyny, usuwanie, leczenie, domowe sposoby

Kaszak to niegroźna narośl na skórze. Najczęściej pojawia się na twarzy, głowie, za uszami, choć ...

Nadmierna potliwość

Pocenie się to zjawisko jak najbardziej fizjologiczne. Jest oznaką prawidłowego funkcjonowania mechanizmów chłodzących ciało. Jednakże ...

Bruzdy na paznokciach – jakie są przyczyny pofalowanej płytki paznokcia?

Przyczyną bruzd na paznokciach jest najczęściej grzybica. W jej przebiegu płytka jest pofalowana, a dodatkowo ...

Grudki na twarzy

Grudki na twarzy mogą być niepokojącym objawem. Trudno ustalić jaka jest przyczyna tego, że pojawiają ...

Wysypka alergiczna – jakie są przyczyny, objawy i leczenie alergii skórnej?

Wysypka alergiczna jest jedną z najczęstszych manifestacji chorób alergicznych. Alergia skórna objawia się zmianami na ...

Rumień na twarzy

Rumień na twarzy to zaczerwienienie występujące w wyniku nadmiernego poszerzenia się naczynek krwionośnych skóry. W ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon