Grzybica owłosionej skóry głowy – przyczyny, objawy i leczenie

Grzybica owłosionej skóry głowy to choroba wywołana przez dermatofity – grzyby, które rosną na skórze, włosach i paznokciach. Grzybica owłosionej skóry głowy najczęściej dotyka dzieci do 10. roku życia, ale sporadycznie spotyka się ją również u dorosłych. Może dotyczyć włosów skalpu, brwi, rzęs oraz brody. Można się nią zarazić od zwierzęcia lub od drugiego człowieka.

Grzybica owłosionej skóry głowy – przyczyny

Do zakażenia grzybicą może dojść w czasie kontaktu z zakażonym człowiekiem lub zwierzęciem. Zarodniki grzyba od osoby chorej mogą pozostać na przedmiotach higieny osobistej i codziennego użytku (szczotce, grzebieniu, ręczniku lub poduszce). Grzybicą odzwierzęcą można się zarazić przez kontakt z zakażonym kotem lub psem, na przykład podczas głaskania bezdomnego zwierzęcia.

Nie zawsze kontakt z zakażonym musi powodować chorobę – zdrowy organizm dzięki licznym mechanizmom obronnym tj. warstwie łoju na włosach i potowi na skórze jest w pewien sposób chroniony. Większe prawdopodobieństwo rozwoju grzybicy głowy występuje wówczas, gdy organizm jest osłabiony. Infekcje wirusowe, bakteryjne, zła dieta, przewlekła antybiotykoterapia osłabiają naturalne zdolności obronne organizmu. Również niewłaściwa higiena skóry głowy, czyli zbyt częsty kontakt z wodą i detergentami, zmywa naturalną warstwę ochronną włosów i może zwiększyć prawdopodobieństw rozwoju grzybicy owłosionej skóry głowy.

Grzybica strzygąca

Grzybicę dzielimy na podstawie cech klinicznych i umiejscowienia. Wyróżniamy trzy główne postacie grzybicy wywołane przez grzyby antropofilne (zarażające tylko ludzi): strzygącą, drobnozarodnikową i woszczynową.

Pierwsza z nich to grzybica strzygąca owłosionej skóry głowy. Wywołuje ją grzyb strzygący wewnątrzwłosowy Trichophyton endothrix. Nazwa pochodzi od układu zarodników grzyba widocznych w badaniu pod mikroskopem; wszystkie znajdują się wewnątrz włosa.

Na głowie występują liczne, drobne ogniska z szarawymi, ułamanymi na różnej wysokości włosami oraz drobnymi czarnymi punkcikami, co daje wygląd nierówno przystrzyżonych włosów.

Tej grzybicy towarzyszy nieznaczny stan zapalny, po wyleczeniu nie stwierdza się blizn i miejsc pozbawionych włosów. Grzybica strzygąca występuje głównie u dzieci przed okresem dojrzewania.

Grzybica drobnozarodnikowa

Grzybicę drobnozarodnikową powierzchowną owłosionej skóry głowy wywołuje grzyb drobnozarodnikowy pochodzenia ludzkiego – Microsporum audoudinii. W badaniu pod mikroskopem widoczne są zarodniki – zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz włosa. Mogą być widoczne nawet gołym okiem jako białe ziarenka na wyrwanym włosie.

Na głowie występują ogniska równo ułamanych włosów otoczonych białoszarawą pochewką, które odstają kilka milimetrów nad powierzchnią skóry głowy. Ogniska są mniej liczne, ale większe niż w grzybicy strzygącej. Grzybica drobnozarodnikowa to najczęstsza postać grzybicy owłosionej skóry głowy. Charakteryzuje się wysoką zakaźnością, zdarzają są przypadki epidemii w środowiskach dziecięcych. Nieleczona choroba zwykle ustępuje samoistnie w okresie dojrzewania.

Grzybica woszczynowa

Grzybica woszczynowa owłosionej skóry głowy najczęściej pojawia się przed okresem dojrzewania, chociaż, czas na który przypada moment zakażenia, może się przedłużyć nawet do wieku dorosłego. Jest więc przede wszystkim chorobą wieku dziecięcego.

Grzybica woszczynowa cechuje się występowaniem tarczek woszczynowych. Są to żółte, zagłębione w skórze głowy strupy o średnicy od kilku milimetrów do 1-2 centymetrów. Po ich usunięciu pozostają blizny, a na ich miejscu trwałe wyłysienie. Grzybicę woszczynową różnicuje się z figówką gronkowcową, czyracznością i ziarniniakiem drożdżakowym.

Warto wspomnieć jeszcze o odzwierzęcych rodzajach grzybicy głowy. Istnieje jeszcze odmiana grzybicy, którą wywołują grzyby zoofilie (zarażające i ludzi, i zwierzęta). Ta grzybica cechuje się występowaniem głębokich, guzowatych nacieków zapalnych ze zmianami ropnymi wokół mieszków włosowych, oraz strupami wokół ich ujść. Zakażenie zwykle ma przebieg ostry, u dzieci dotyczy owłosionej skóry głowy, a u dorosłych przeważnie brody i głowy. Włosy dają się łatwo usunąć. Grzybica może ustąpić samoistnie wskutek wypadnięcia zakażonych włosów. Zazwyczaj nie dochodzi do bliznowacenia, a włosy w miejscach zakażonych odrastają.

Jaki to rodzaj grzybicy skóry głowy?

Diagnostyką i leczeniem chorób skóry głowy i włosów zajmuje się lekarz dermatolog. Im szybciej zostanie przeprowadzone badanie, tym szybciej pozwoli to na wprowadzenie leczenia i pozwoli uniknąć powikłań lub trwałych ubytków w owłosieniu głowy. Diagnostyka grzybicy skóry głowy odbywa się w kilku etapach.

Najpierw lekarz ocenia wygląd zmian na głowie oraz ogólny stan pacjenta. Następnie z miejsc dotkniętych chorobą pobiera się próbki włosów, które bada się pod mikroskopem, zakłada się hodowlę oraz ogląda zmianę w świetle lampy Wooda.

Pod mikroskopem ocenia się układ zarodników grzyba, czy są wewnątrz, czy też na zewnątrz włosa. Materiał pobrany z dotkniętej chorobą powierzchni głowy umieszcza się na specjalnej pożywce umożliwiającej wzrost grzyba. Jest to hodowla mykologiczna i służy do identyfikacji, czy rzeczywiście zmiana na głowie to infekcja grzybicza, a jeśli tak, to jaki gatunek grzyba ją wywołał. Badaniem w świetle lampy Wooda sprawdza się, czy występuje jasna zielonkawa fluorescencja (charakterystyczna dla gatunków Microsporum).

Przy diagnostyce grzybicy owłosionej skóry głowy należy wykluczyć choroby, które mogą ją przypominać. Są to: łupież zwykły, łuszczyca, łojotokowy wyprysk, łysienie plackowate.

Jak leczyć grzybicę skóry owłosionej głowy?

Najczęściej stosowanym lekiem we wszystkich rodzajach grzybicy owłosionej skóry głowy jest gryzeofulwina. Większość specjalistów zaleca dawkę 20–25 mg/kg/d przez 6–8 tygodni. Gryzeofulwina ma działanie fungistatyczne – wbudowuje się w keratynę włosów, czyniąc je odpornymi na inwazję grzybów. Leczenie musi trwać na tyle długo, aby zainfekowana keratyna w całości została zastąpiona nową – odporną na inwazję grzybiczą (zwykle trwa to od 4 do 6 tygodni).

Podczas leczenia grzybicy głowy mogą wystąpić działania niepożądane: nudności i wysypka. Lek jest przeciwwskazany w okresie ciąży. Do 6. miesięcy po zakończeniu terapii powinno się stosować antykoncepcję. Innym polecanym lekiem jest terbinafina. Jej działanie polega na hamowaniu syntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. W zbiorowej analizie badań klinicznych stwierdzono, że terbinafina jest skuteczniejsza w leczeniu grzybicy wywołanej przez gatunki Trichophyton, natomiast gryzeofulwina przez gatunki Microsporum. Działania niepożądane terbinafiny obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe i wysypki.

Bibliografia

  1. R. J. Hay, Tinea Capitis: Current Status, Mycopathologia. 2017; 182(1): 87–93.
  2. A.J. Pomeranz, S.S. Sabnis, Tinea capitis: epidemiology, diagnosis and management strategies. Paediatr Drugs. 2002;4(12):779-83.
Opublikowano: ; aktualizacja: 06.02.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Wideo – Leczenie grzybicy skóry i paznokci

Grzybice są to przewlekłe choroby, które w większości przypadków wymagają skojarzonego leczenia. W przypadku pojedynczych ...

Grzybica drobnozarodnikowa skóry głowy – jak leczyć i jakie daje objawy?

Grzybica drobnozarodnikowa obejmuje przeważnie skórę owłosioną głowy, w niektórych przypadkach może być zlokalizowana na karku ...

Łupież

Łupież jest schorzeniem dermatologicznym. Najczęściej kojarzony jest z lokalizacją dotyczącą owłosionej skóry głowy, ale może ...

Wideo – Łupież – jak się go pozbyć?

Łupież jest jedną z częstszych dolegliwości, z powodu których pacjenci pojawiają się na wizycie u ...

Wideo – Grzybice skóry i paznokci

Grzybice są infekcyjnymi chorobami owłosionej skóry głowy lub paznokci, wywoływanymi przez grzyby z grupy dermatofitów, ...

Grzybica u dziecka – przyczyny, objawy, leczenie

Grzybice u dziecka występują rzadziej niż choroby wywoływane przez wirusy czy bakterie, ale ich częstość ...

Grzybica skóry u dzieci – objawy, jak leczyć?

Grzybica u dziecka to najczęściej wynik zakażenia grzybami z rodzaju Candida, rzadziej grzybami z rodzaju ...

Jak pozbyć się łupieżu?

Łupież jest uciążliwą dolegliwością skórną, która stanowi nie tylko problem dermatologiczny, ale i estetyczny. Przyczyną ...

Wideo – Grzybica pachwin

Grzybica pachwin dotyczy najczęściej mężczyzn, którzy mają siedzący tryb pracy lub cierpią na nadpotliwość pachwin. ...

Grzybica – objawy i leczenie – jakie są rodzaje grzybicy?

Grzybica może dotyczyć skóry gładkiej, owłosionej skóry głowy oraz płytek paznokciowych. W leczeniu grzybicy, tak ...

Łupież u dziecka

Łupież to częsta choroba skóry, której najbardziej widocznym objawem jest złuszczanie się martwej warstwy naskórka ...

Leczenie łupieżu

Łupież jest schorzeniem dermatologicznym, z którym boryka się relatywnie duża część społeczeństwa. W jaki sposób ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon