Gronkowiec skórny – jak można się zarazić, objawy i leczenie antybiotykiem

Gronkowiec skórny i gronkowiec złocisty, czyli Staphylococcus epidermidis i Staphylococcus aureus to jedne z najważniejszych patogenów bakteryjnych u człowieka. Zakażenia gronkowcem złocistym i skórnym nie należą do rzadkości, a najczęstszą ich postacią są zakażenia skórne.

Gronkowiec skórny – co to za bakteria?

Gronkowiec skórny to bakteria kolonizująca skórę, która występuje powszechnie na powierzchni skóry, błon śluzowych oraz nosogardzieli. Staphylococcus epidermidis jest najczęstszą przyczyną szpitalnych posocznic. U pacjentów hospitalizowanych, poddawanych cewnikowaniu dożylnemu może prowadzić do rozwoju bakteriemii.

Gronkowiec złocisty to bakteria Gram-dodatnia, która w preparatach mikroskopowych najczęściej układa się w grona (stad nazwa całego gatunku). Gronkowiec charakteryzuje się wykształceniem licznych mechanizmów determinujących jego chorobotwórczość, wykazuje oporność na wiele antybiotyków. Ponadto jest to bakteria powszechnie występująca w organizmie człowieka – wielu z nas jest nosicielami gronkowca. Wszystko to sprzyja wysokiej częstości zakażeń Staphylococcus aureus na skórze oraz zakażeń układowych.

Niekiedy zakażenie gronkowcem ma bardzo gwałtowny przebieg, co wynika z wydzielania przez bakterię enterotoksyn, hemolizyn, eksfoliatyny, fibrynolizyny i innych związków sprzyjających inwazji bakterii oraz niszczeniu rozmaitych tkanek.

Nosicielstwo gronkowca skóry – kto choruje?

Gronkowiec skórny wchodzi w skład fizjologicznej flory skóry, znajduje się także w błonach śluzowych, jamie nosowo-gardłowej, układzie moczowo-płciowym. W populacji szpitalnej przybywa nosicieli szczepów Staphylococcus epidermidis opornych na metycylinę (czyli szczepy MRSE).

Gronkowiec złocisty występuje powszechnie w populacji ludzkiej. Około 10–50 proc. populacji jest nosicielami gronkowca. Natomiast wśród pracowników szpitali nosicielstwo sięga nawet 90%. W tym przypadku często występuje szczep MRSA, czyli gronkowiec metycylinooporny, który wykształcił oporność na metycylinę (antybiotyk beta-laktamowy). Najczęstszą lokalizacją gronkowca jest skóra, lecz bakterię tę spotkać można także w jamie nosowej czy gardła, a u kobiet również w pochwie. Nosiciel gronkowca nie zauważa u siebie żadnych objawów chorobowych.

Gronkowiec skórny – jak można się zarazić?

W przypadku gronkowca skórnego do zakażenia dochodzi u pacjentów z osłabioną odpornością, poddawanych chemioterapii, u biorców narządów i szpiku kostnego, a także u wcześniaków. Po przerwaniu ciągłości skóry gronkowiec dostaje się do krwiobiegu i prowadzi do uogólnionego zakażenia.

Zakażenie gronkowcem złocistym najczęściej przenosi się z człowieka na człowieka. Wtedy zakażenie odbywa się drogą kropelkową, a także pośrednio – poprzez korzystanie z tych samych przedmiotów codziennego użytku. Szczególnie narażone są osoby z osłabionym układem odpornościowym: noworodki i osoby w podeszłym wieku, a także chorzy hospitalizowani. Do zakażenia gronkowcem predysponuje ponadto występowanie takich chorób przewlekłych, jak nowotwory, cukrzyca, marskość wątroby czy niedobory odporności.

Do zakażenia może dojść także u nosicieli gronkowca złocistego, u których dojdzie do spadku odporności bądź przerwania ciągłości skóry czy błon śluzowych. Wtedy przez taką uszkodzoną barierę ochronną gronkowiec przenika w głąb tkanek.

Ponadto zakażenie gronkowcem złocistym może odbyć się na drodze spożycia pokarmów, w których namnaża się gronkowiec. Najczęściej dotyczy to pory letniej i niewłaściwego przechowywania pokarmów, ich rozmrażania i ponownego zamrażania. Sprzyja to rozwojowi gronkowca w takich pokarmach jak lody, masy jajeczne, mięso, mleko i jego przetwory. Zakażeniu pokarmowemu gronkowcem sprzyja fakt, że wydzielana przez bakterię enterotoksyna gronkowcowa jest termostabilna, a zatem nie jest unieczynniana podczas obróbki termicznej.

Zakażenie skóry gronkowcem – skutki

Najczęstszą postacią zakażenia gronkowcowego jest zakażenie skóry gronkowcem. Do przenikania gronkowca dochodzi po przerwaniu ciągłości skóry. Zakażenie gronkowcowe skóry może przyjmować kilka postaci:

  • najbardziej powierzchniowe zakażenie skóry to liszajec, w przebiegu którego pojawiają się pęcherze na skórze wypełnione płynem; z czasem pęcherze pokrywają się strupami, a ich główną lokalizacją są kończyny;
  • następstwem zakażenia mieszków włosowych przez gronkowca jest zapalenie mieszków włosowych, czyrak i jęczmień;
  • może dojść do rozwoju ropni skórnych;
  • gronkowiec złocisty u dzieci może przyjmować postać groźnego gronkowcowego zapalenia złuszczającego skóry, wywołanego przez szczepy gronkowca wydzielające toksynę eksfoliatywną; w przebiegu tego zakażenia dochodzi do powstania rozległych pęcherzy, które pękają odsłaniając skórę właściwą.

Gronkowiec u dzieci

Gronkowiec może być obecny w organizmie dziecka, które jest nosicielem bakterii, może być także przenoszony na drodze bezpośrednich kontaktów z innymi dziećmi czy dorosłymi. Przenoszeniu gronkowca sprzyja brak wystarczającej higieny u dzieci oraz transmisja bakterii z jednego miejsca ciała na inne przy pomocy brudnych rąk.

Dzieci mają ponadto tendencję do rozdrapywania skóry, np. w przebiegu alergii czy egzemy, a także narażone są na otarcia i zranienia podczas zabawy. To dlatego u dzieci często występują zakażenia skórne gronkowcem złocistym. Nierzadko zdarzają się także zakażenia bakterią Staphylococcus epidermidis.

Gronkowiec skórny – objawy

Objawy zakażenia gronkowcem skóry zależą od lokalizacji infekcji. W przypadku zakażeń, których przyczyną jest gronkowiec skórny lub gronkowiec złocisty, objawy skórne obejmują powstanie miejscowych zmian skórnych o charakterze ropni, pęcherzy, stanów zapalnych. Objawy gronkowca na skórze występują w miejscu zranienia. Bardziej inwazyjne postacie zakażenia mogą przyjmować postać zapalenia wsierdzia bądź posocznicy.

W przypadku bakteryjnego zapalenia wsierdzia występują objawy takie jak wysoka gorączka, osłabienie, przyspieszenie akcji serca, męczliwość oraz bóle stawów. Z kolei gronkowiec we krwi przyczynia się do rozwoju bakteriemii, czyli zakażenia uogólnionego. Gdy pojawia się gronkowiec we krwi i wywołuje zakażenie krwi, wówczas występują następujące objawy: bladość skóry, wybroczyny, osłabienie, spadek ciśnienia i przyspieszenie akcji serca, a także zaburzenia świadomości.

Rozpoznanie zakażenia gronkowcem opiera się przede wszystkim na wykonaniu badania bakteriologicznego. Materiałem do badań może być mocz, krew, wymaz ze zmiany skórnej. Wykonywany jest posiew, a także dodatkowe testy diagnostyczne (np. test na koagulazę). Konieczne jest ponadto wykonanie antybiogramu – w celu określenia wrażliwości na antybiotyki. W przypadku zakażenia skórnego badania bakteriologiczne mogą być poprzedzone wstępną diagnostyką – badaniem mikroskopowym próbki materiału, w którym stwierdzić można charakterystyczne groniaste skupiska.

Gronkowiec skórny – leczenie

W przypadku jakiejkolwiek infekcji, której przyczyną jest gronkowiec, leczenie sprowadza się do stosowania antybiotyków. Leczenie gronkowca na skórze najczęściej wymaga leczenia miejscowego, w postaci maści. Niekiedy konieczne jest także wdrożenie leku doustnego. W przypadku rozsianych zakażeń gronkowcem leczenie wymaga stosowania leków doustnych. W związku z narastającą opornością na wiele antybiotyków, w przypadku infekcji gronkowcem złocistym i gronkowcem skórnym leczenie sprowadza się do stosowania poniższych antybiotyków:

  • wankomycyna,
  • penicylinazooporne penicyliny (flukloksacylina, oksacylina),
  • cefalosporyny pierwszej generacji (cefaleksyna),
  • erytromycyna lub klindamycyna (u pacjentów uczulonych na penicyliny).

Gronkowiec skórny – leczenie naturalne

W przypadku zakażeń bakterią Staphylococcus epidermidis leczenie opiera się na stosowaniu antybiotykoterapii – i takiego leczenia nie należy zastępować domowymi metodami leczenia. Zarówno gronkowcowe zapalenie skóry, jak i bardziej poważne infekcje muszą być leczone pod kontrolą lekarza. Chory powinien zadbać o odpoczynek, właściwą dietę, optymalną ilość snu. Pomocniczo na zmiany skórne można stosować okłady z miodu Manuka, pasty z kurkumy czy olejku z drzewa herbacianego.

Bibliografia

  • Virella G., Mikrobiologia i choroby zakaźne. Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2000.
  • Szewczyk E., Diagnostyka bakteriologiczna. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006.
Opublikowano: ; aktualizacja: 22.10.2018

Oceń:
4.8


Może cię

Przebarwienia na twarzy – jakie mają przyczyny i jak usunąć przebarwienia na skórze twarzy?

Przebarwienia na twarzy stanowią częsty problem nasilający się zwłaszcza w okresie letnim (tzw. plamy od ...

Choroba Bowena – przyczyny, objawy, leczenie, rozpoznanie, rokowania

Choroba Bowena zaliczana jest do tzw. raków przedinwazyjnych (carcinoma in situ). Objawy zespołu Bowena to sino- ...

Figówka (figówka gronkowcowa) – przyczyny, objawy, leczenie

Figówka to bakteryjna infekcja mieszków włosowych wywołana przez gronkowca skóry (gronkowca złocistego). Ta choroba skóry ...

Objaw Koebnera (Köbnera) – co to jest i jakim chorobom skóry towarzyszy?

Objaw Köbnera (Köbner's phenomenon) pojawia się w przypadku niektórych chorób skóry. Na czym polega? W ...

Ropnie mnogie pach – zakażenie skóry wywołanie gronkowcem złocistym

Ropnie mnogie pach (inaczej choroba Verneuila, trądzik odwrócony) to przewlekła, niezakaźna ropna choroba skóry okolicy ...

Grzybica skóry gładkiej – przyczyny, objawy, leczenie

Grzybica skóry gładkiej może zajmować różne obszary ciała – diagnozuje się między innymi grzybicę pachwin, ...

Plamy soczewicowate

Plama soczewicowata, z łacińskiego „lentigo”, to wrodzona lub nabyta zmiana skórna, zwykle o charakterze brązowego, ...

Gronkowiec złocisty – przyczyny, objawy i leczenie zakażenia

Gronkowiec złocisty (łac. Staphylococcus aureus) jest bakterią występującą powszechnie w otaczającym nas środowisku. Wielu ludzi ...

Gronkowiec w gardle – czy jest zaraźliwy, czy można wyleczyć, jakie są objawy, jaki antybiotyk?

Gronkowiec złocisty (staphylococcus aureus) to bakteria beztlenowa i gram-dodatnia. Do zakażenia może dojść m.in. drogą ...

Rak sutka u mężczyzn

Rak sutka, inaczej rak gruczołu sutkowego, często niesłusznie traktowany jest jako schorzenie dotyczące wyłącznie kobiet. ...

Ropne (bakteryjne) zakażenie skóry – przyczyny, objawy i leczenie

Ropne (bakteryjne) zakażenia skóry to choroby wywoływane przez bakterie infekujące skórę. Dzielą się na zakażenia ...

Wydzielina z pępka – co to znaczy, jakie są przyczyny, co robić, jak leczyć?

Z wydzieliną z pępka możemy mieć do czynienia zarówno u noworodka, jak i starszych dzieci, ...

Komentarze i opinie (1)


Miałem -gronkowca przez 10 lat, w tym czasie najbardziej pomagał mi miód manuka, jednak był to b. drogi sposób. Przypadkowo zacząłem łykać czosnek w kapsułkach w okresie jesienno-zimowym, codziennie po 1 kaps, po 2-3 miesiącach codziennego przyjmowania czosnku problemy z gronkowcem na skórze zaczęły ustępować, obecnie po ponad roku prawie nie zdarzają się wypryski gronkowca, szczerze polecam zwykły czosnek, mi pomógł.
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon