Czyrak – objawy, jak wygląda, leczenie, wyciskanie, antybiotyk, maść, powikłania

Przyczyną powstawania czyraków jest zakażenie bakteryjne okolic okołomieszkowych. W tym przypadku mamy do czynienia zarówno z objawami na skórze oraz symptomami ogólnymi. Czyraki pojawiają się m.in. na twarzy (rejony uszu, nosa), pośladkach i okolicach intymnych, nogach, udach, pod pachami czy w pachwinach. Jak wygląda leczenie czyraka i czy zawsze stosowany jest antybiotyk? Dlaczego nie należy ich wyciskać samodzielnie i do jakich powikłań może to prowadzić?

Czyrak – co to jest, jakie są przyczyny?

Czyraki (łac. furunculus, furunkuł, karbunkuł), czyli krosty, które ze względu na wygląd potocznie są nazywane wrzodami na skórze, powstają w wyniku bakteryjnego (gronkowcowego) zakażenia okolic okołomieszkowych.

Czyraki mogą powstawać wszędzie tam, gdzie obecne są mieszki włosowe, gruczoły łojowe i potowe. Najczęściej lokalizują się na twarzy, owłosionej skórze głowy (skalpie), na pośladkach, pod pachami oraz w okolicach miejsc intymnych.

Czyraki skórne zawsze przebiegają z rozlanym odczynem zapalnym- z dużym zaczerwieniem, bólem lub pieczeniem skóry oraz z gromadzeniem się ropy wewnątrz krosty. U osób wyniszczonych, z obniżoną odpornością, a zwłaszcza u pacjentów chorujących na cukrzycę lub inne choroby metaboliczne czyraki mogą nawracać w różnych miejscach ciała. Stan ten określa się mianem czyraczności (furunculosis).

Bakteriami odpowiedzialnymi za czyraki na skórze są gronkowce, głównie gronkowiec złocisty Staphylococcus aureus, chociaż czasami dochodzi do wtórnego zakażenia zmian skórnych przez bakterie z innych rodzin. Drobnoustroje chorobotwórcze przedostają się w głąb mieszka włosowego wzdłuż łodygi włosa z powierzchni naskórka. Wynikiem tej migracji jest wykwit pierwotny, czyli okołomieszkowy naciek zapalny, któremu towarzyszy: nadwrażliwość na dotyk, ból, wyraźne stwardnienie oraz zaczerwienie skóry.

Różnicowanie czyraków jest łatwe dzięki specyficznej ewolucji ich wyglądu oraz objawów im towarzyszących.

Czy czyrakiem można się zarazić?

Z uwagi na fakt, że czyrak jest chorobą infekcyjną wywołaną bakterię wiele osób boi się zakażenia od domowników lub innych osób bliskich.

Podobnie jak w przypadku trądziku pospolitego, nie ma ryzyka bezpośredniego przeniesienia gronkowca złocistego na skórę drugiej osoby, nawet przed całkowitym opróżnieniem i zniknięciem czyraka. Używanie oddzielnych ręczników oraz ubrań zaleca się wyłącznie ze względów higienicznych.

Wrzody na ciele – u kogo, jakie są czynniki ryzyka?

Do czynników ryzyka rozwoju pojedynczych czyraków oraz czyraków gromadnych, powstałych ze zlania się licznych czyraków tej samej okolicy ciała, należą:

  • niedobory odporności, wrodzone oraz nabyte (np. zakażenie wirusem HIV);
  • niewydolność nerek;
  • choroby przemiany materii, przede wszystkim cukrzyca (u każdego pacjenta z nawracającymi czyrakami należy wykonać badania diagnostyczne w kierunku cukrzycy);
  • niewłaściwe nawyki higieniczne;
  • mikrourazy skóry powstałe na skutek wielokrotnego używania maszynek do golenia.

Owrzodzenia powstają również w przypadku wyniszczenia czy niedożywienia organizmu wynikającego z chorób przewlekłych lub nowotworowych.

Czyrak – jak wygląda i jakie daje objawy?

Pierwszym zwiastunem rozwijającego się czyraka skórnego jest nagłe pojawienie się, tkliwego, sinoczerwonego guzka zlokalizowanego pod skórą. W kolejnych dniach guzek ten zwiększa swoje wymiary, a narastający ból uniemożliwia dotykanie zmienionego chorobowo miejsca. Zdarza się, że „wrzód” na pośladku staje się źródłem dużego dyskomfortu podczas siedzenia, a wrzód pod pachą lub w pachwinach ogranicza ruchomość kończyn. Po kilku- kilkunastu dniach twardy naciek zapalny przekształca się w ropień wypełniony białą, półpłynną treścią widoczną u jego szczytu.

ropiejącą krostę, często przebitą włosem potocznie określa się mianem wrzodu, chociaż czyraki w gruncie rzeczy nigdy nie ulegają prawdziwemu owrzodzeniu. Czyraki pod skórą, wychodzące z jej najgłębszych warstw właściwej ewoluują dłużej i towarzyszy im znacznie większa bolesność uciskowa, której może towarzyszyć uczucie pulsowania. Jednak wspólną, najbardziej charakterystyczną cechą każdego czyraka, niezależnie od jego wielkości czy umiejscowienia, jest pojawienie się centralnego czopa martwiczego.

Uformowany czop daje się usunąć poprzez wyciśnięcie, aczkolwiek przeważnie oddziela się on samoistnie pozostawiając kraterowaty ubytek skóry. Powstała w ten sposób nisza po czyraku wypełnia się nową tkanką łączną- ziarniną, a cały proces gojenia może trwać ponad tydzień i niemal zawsze pozostawia po sobie bliznę lub ślad w postaci brązowego, pozapalnego przebarwienia.

Ogólne objawy czyraka

U ludzi predysponowanych do nawracających bakteryjnych zakażeń skóry i tkanek miękkich czyraki skórne mogą wywoływać objawy ogólne niezwiązane z narastaniem miejscowego ropnia.

Do objawów tych należą:

  • zapalenie naczyń w pobliżu zakażonych mieszków włosowych;
  • złe samopoczucie, gorączka, dreszcze;
  • powiększenie regionalnych węzłów chłonnych (pachwinowych, szyjnych, zausznych, pachowych).

Symptomem jest również powstanie ropowicy lub tzw. ropni przerzutowych, czyli infekcji, która z łatwością szerzy się na inne tkanki oraz narządy.

Czyraki skóry – gdzie się pojawiają?

Umiejscowienie czyraka wpływa na tempo jego gojenia, bolesność, a także ryzyko powikłań miejscowych oraz ogólnoustrojowych.

Wśród najczęstszych przypadków należy wymienić:

  • czyraki na twarzy, na brodzie, na małżowinach usznych oraz na szyi. W tym miejscu warto wspomnieć o czyrakach zlokalizowanych w tzw. trójkącie śmierci, czyli w przedsionku nosa oraz w pobliżu górnej wargi; ze względu na specyficzne unaczynienie tej części twarzy nieumiejętne wyściskanie i rozdrapywanie czyraków może prowadzić do groźnej dla życia wewnątrzczaszkowej transmisji infekcji bakteryjnej;
  • czyraki na klatce piersiowej, w tym na piersiach oraz na plecach;
  • czyraki pod pachą i w pachwinach, które są niezwykle bolesne, a ze względu na wilgotne środowisko tych rejonów ciała goją się długo, często z pozostawieniem blizny; diagnostyka różnicowa ropiejących krost pod pachą i w pachwinach przede wszystkim obejmuje chorobę Verneuila (inaczej ropnie mnogie pach, trądzik odwrócony, hidradenitis suppurativa) lub paciorkowcowe zapalenie mieszków włosowych;
  • czyraki na pośladkach oraz w miejscach intymnych, które również mogą imitować wspomniany wyżej trądzik odwrócony;
  • czyraki na nogach, głównie na udach, szczególnie u mężczyzn z obfitym owłosieniem.

Czyraki powstają również często na skalpie oraz za uchem, czyli na owłosionej skórze głowy.

Czyrak – leczenie – antybiotyk i usuwanie

Celem leczenia czyraków jest złagodzenie objawów, przyspieszenie wydalenia martwiczych tkanek i ewakuacji zalegającej ropy oraz zmniejszenie ryzyka powstawania blizn i innych trwałych śladów pozapalanych. Postępowanie wstępne w przypadku czyraka pojedynczego opiera się na stosowaniu okładów z płynu antyseptycznego zmiękczającego martwiczy czop widoczny na szczycie krosty. Należy zaznaczyć, że sporadycznie pojawiający się czyrak nie jest wskazaniem do rozpoczęcia terapii antybiotykiem doustnym, nawet gdy pojawia się u dziecka.

Lekarz może natomiast zadecydować o interwencji chirurgicznej jeśli czop przed długi czas nie odpada samoistnie. Leczenie chirurgiczne polega na krzyżowym nacięciu czyraka (jego szczytu) w znieczuleniu miejscowym, a następnie na opróżnieniu go z martwych tkanek za pomocą kleszczyków.

Jeżeli chodzi o czyraka, leczenie domowe (uzupełniające,wspierające gojenie się ubytku) obejmuje nakładanie kremów i maści na czyraki z antybiotykami oraz przemywanie rany wodą z mydłem lub za pomocą specjalnych płynów odkażających (nie zaleca się jodyny, wody destylowanej ani spirytusu salicylowego oraz zaklejania ran szczelnym opatrunkiem).

W przypadków czyraczności lub czyraków na twarzy postępowanie miejscowe jest takie samo, natomiast niemal zawsze dołącza się leczenie antybiotykiem przyjmowanym doustnie.

Czyrak – wyciskanie – powikłania

Czyraki pojedyncze rzadko skutkują poważnymi powikłaniami. Głównym problemem osób borykających się z czyrakami są wyjątkowo trudne do usunięcia blizny oraz przebarwienia. Nowoczesne metody dermatologiczne pozwalają jednak zredukować widoczność śladów po czyraku.

Błędem powszechnie popełnianym przez chorych są próby wyciśnięcia ropy, rozdrapywanie, nacinanie bądź nakłuwanie krosty przed odpadnięciem centralnego czopa martwiczego (przed „dojrzeniem” czyraka).

Zbiegi te, podobnie jak przemywanie skóry spirytusem salicylowym, zwiększają prawdopodobieństwo trwałego bliznowacenia lub nawracania czyraków.

Bibliografia

  1. Chirurgia tom 1, W. Noszczyk, PZWL, Warszawa 2005.
  2. Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, S. Jabłońska, S. Majewski, PZWL, Warszawa 2015.
  3. Forum Medycyny Rodzinnej 2012, tom 6, nr 4.
Opublikowano: ; aktualizacja: 23.11.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Wideo – Czyrak

Czyrak należy do ropnych chorób skóry, wywołanych przez gronkowca złocistego. Charakteryzuje się tym, że na ...

Wrzody na skórze – objawy, jak wyglądają, na czym polega leczenie, czy można wyciskać?

Wrzody na skórze (poprawniej mówiąc, czyraki) pojawiać się mogą u pacjentów w dowolnym wieku, najczęściej ...

Czyrak ucha – przyczyny, objawy, leczenie

Czyrak w uchu najczęściej powstaje na początku kanału słuchowego. Przyczyną powstawania czyraka ucha jest zanieczyszczenie ...

Czerniak

Czerniak to nowotwór złośliwy. Rak rozwija się najczęściej pod wpływem działania promieni słonecznych, szczególnie u ...

Swędzenie skóry – jakie są przyczyny swędzącej skóry?

Swędzenie skóry to częsty objaw stwarzający duże problemy diagnostyczne. Przyczyną świądu skóry może być jej ...

Nadmierne pocenie pod pachami – jak sobie z nim radzić?

Nadmierne pocenie się pod pachami to uciążliwy problem, który może negatywnie wpływać na codzienne funkcjonowanie. ...

Zapalenie ucha zewnętrznego – przyczyny, objawy i leczenie

Zapalenie ucha zewnętrznego spowodowane jest przez bakterie, wirusy lub grzyby, które po uszkodzenia nabłonka ucha ...

Ropowica (ropne zapalenie skóry) – przyczyny, objawy i leczenie

Ropowica to ropne zapalenie skóry wywołane paciorkowcami lub gronkowcami, które wniknęły do organizmu w wyniku ...

Czyrak gromadny – jak leczyć objawy?

Czyrak gromadny, zwany również czyrakiem mnogim lub karbunkułem (z ang. carbuncle) to wykwit skórny, będący ...

Wypadanie włosów u mężczyzn – przyczyny i leczenie

Nadmierne wypadanie włosów u mężczyzn w większości przypadków spowodowane jest nadmiarem testosteronu. Stan taki określa ...

Czyraczność

Czyraczność to przypadłość dermatologiczna, charakteryzująca się występowaniem mnogich czyraków, czyli ropnego stanu zapalnego wokół mieszków ...

Łupież pstry – leczenie, objawy, zaraźliwość, nawroty

Łupież pstry to choroba grzybicza, której czynnikiem etiologicznym są drożdżaki Malassezia. Objawy to czerwone, brązowe ...

Komentarze i opinie (1)


babcia mi kiedyś podpowiedziała jak sie męczyłam z czyrakiem, ze domowym sposobem dobrym sa okłady z cebuli albo czosnku...ciekawe czy jakies inne sa?
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon