Choroba Bowena – przyczyny, objawy, leczenie, rozpoznanie, rokowania

Choroba Bowena zaliczana jest do tzw. raków przedinwazyjnych (carcinoma in situ). Objawy zespołu Bowena to sino- lub czerwonobrunatne zmiany (zrogowaciełe, pokryte łuskami czy strupami) na skórze kończyn oraz tułowia. Odmianą choroby Bowena rozwijającą się w obrębie błon śluzowych narządów płciowych jest erytroplazja Queyrata. Ze względu na ryzyko transformacji raka przedinwazyjnego w postać inwazyjną, ważna jest wczesna diagnostyka i wdrożenie leczenia. Jakie jest rokowanie w raku Bowena?

Choroba Bowena – co to jest?

Choroba Bowena (morbus bowen) jest jedną z postaci raka przedinwazyjnego – pojęcie to oznacza, iż komórki nowotworowe nie przekraczają błony podstawnej naskórka i nie wykazują inwazji do głębiej leżących tkanek.

Należy jednak zaznaczyć, że obecność raka przedinwazyjnego, wiąże się z ryzykiem jego progresji w postać inwazyjną, w którym komórki nowotworowe zajmują błonę podstawną naskórka i naciekają obszary skóry właściwej.

Dla choroby Bowena (zwanej rakiem kolczystokomórkowym in situ) prawdopodobieństwo przejścia w inwazyjnego raka kolczystokomórkowego szacuje się na ok. 3%. Natomiast dla erytroplazji Queyrata ryzyko to jest większe i stanowi ok. 10%.

Przedinwazyjny rak skóry występuje zwykle u osób powyżej 60 roku życia, częściej u kobiet niż u mężczyzn.Choroba charakteryzuje się wieloletnim, łagodnym przebiegiem.

Choroba Bowena – przyczyny

Do czynników predysponujących do powstania choroby Bowena zalicza się: promieniowanie ultrafioletowe, przewlekłe drażnienie mechaniczne, długotrwałe narażenie na arsen.

Do innych przyczyny choroby Bowena zalicza się:

Infekcja onkogennym typem wirusa HPV (HPV 16, 18) wiąże się z powstawaniem schorzenia głównie w obrębie narządów płciowych (choroba Bowena prącia) – w badaniu wirusologicznym stwierdza się obecność HPV w 90% przypadków w tej lokalizacji.

W zmianach zlokalizowanych na skórze, przede wszystkim na palcach rąk, również często potwierdza się wirusową etiologię zmian – może to świadczyć o przeniesieniu wirusa z okolic płciowych.

Choroba Bowena – objawy, jak wygląda?

Zmiany na skórze w przebiegu choroby Bowena lokalizują się na skórze lub błonach śluzowych. Cechują się zróżnicowanym obrazem morfologicznym. Zwykle mają postać pojedynczych, rzadziej mnogich, ognisk wielkości od 1 do 3 cm, wyraźnie odgraniczonych od skóry zdrowej.

Zabarwienie zmian jest sino- lub czerwonobrunatne, a ich powierzchnia może być gładka i lśniąca – jak w przypadku erytroplazji Queyrata na błonach śluzowych lub nadmiernie zrogowaciała i pokryta łuskami lub strupami – jak w chorobie Bowena zlokalizowanej na skórze.

choroba Bowena – zdjęcie przedstawia charakterystyczną zmianę skórną; źródło: http://zdrowie.gazeta.pl/Zdrowie/1,101580,16168784,Choroba_Bowena.html

Brunatnoczerwona powierzchnia zmian skórnych zwykle jest nieco uniesiona powyżej poziomu skóry niezmienionej, czyli wykazuje nieznaczny naciek podstawy. W miarę powiększania się, zmiany mogą przyjmować nieregularne kształty, a w centrum mogą tworzyć się nadżerki pozostawiające blizny.

Wystąpienie owrzodzenia w obrębie zmiany, może sugerować progresję carcinoma in situ w raka inwazyjnego. Choroba Bowena zwykle obejmuje skórę kończyn (zwłaszcza przedramion), tułowia, karku, małżowin usznych, oraz palców rąk. Odmiana choroby Bowena – erytroplazja Queyrata występuje na błonach śluzowych narządów płciowych - u mężczyzn zazwyczaj lokalizuje się na żołędzi i napletku, a u kobiet na błonach śluzowych warg sromowych.

Bowena choroba – rozpoznanie, diagnoza, badanie

Rozpoznanie raka Bowena opiera się na: charakterystycznych cechach klinicznych (wieloletni przebieg oraz obraz zmian skórnych), badaniu dermatokopowym, a także badaniu histopatologicznym, które pozwala na ocenę poszczególnych komórek naskórka oraz architektoniki naskórka.

Decydującą rolę w rozpoznaniu choroby Bowena odgrywa badanie histopatologiczne. Niekiedy pomocne może okazać się badanie wirusologiczne, wykrywające obecność materiału genetycznego HPV.

Zespół Bowena – z czym różnicować chorobę?

Objawy skórne występujące w przebiegu choroby Bowena mogą przypominać zmiany towarzyszące także innym chorobom. W toku procesu diagnostycznego należy wykluczyć takie jednostki chorobowe, jak: powierzchowny rak podstawnokomórkowy, liszaj płaski zanikowy i barwnikowy, łuszczyca zadawniona.

W przypadku zmian zlokalizowanych na błonach śluzowych narządów płciowych (erytroplazja Queyrata) ogniska chorobowe różnicowane są z:

  • nieswoiste zmiany zapalne żołędzi (balanitis) u mężczyzn – zwłaszcza balanitis plasmocellularis Zoon,
  • nieswoiste zmiany zapalne sromu (vulvitis) u kobiet.

Obraz badania histopatologicznego, mimo że zwykle jest rozstrzygający, w niektórych przypadkach również może nasuwać podejrzenie innych jednostek chorobowych – stąd konieczność różnicowania choroby Bowena m.in. z: dyskeratozą typu Dariera, rogowaceniem słonecznym, rogowaceniem arsenowym, chorobą Pageta, nabłoniakiem śródnaskórkowym Borst-Jadassona.

Choroba Bowena – leczenie

W leczeniu choroby Bowena wykorzystywana jest krioterapia, czyli kontrolowane niszczenie zmienionych tkanek na pomocą niskich temaperatur; polega na naniesieniu na zmienioną skórę lub błonę śluzową ciekłego azotu, który bezpośrednio uszkadza nieprawidłowe komórki w obrębie zmiany chorobowej.

Inne metody leczenia choroby Bowena to:

  • laseroterapia – zwykle przy użyciu lasera CO2,
  • chirurgiczne usunięcie zmiany,
  • maść 5% z 5-fluorouracylem lub imikwimodem.

W leczeniu przedinwazyjnego raka skóry wykorzystuje się również terapię fotodynamiczną – polega na naświetlaniu zmienionego obszaru skóry, po uprzednim podaniu środka fotouczulającego (w tym przypadku kwasu delta-aminolewulinowego).

Choroba Bowena – rokowanie

Dzięki wczesnemu rozpoznaniu i zastosowaniu odpowiedniego leczenia rokowanie w chorobie Bowena jest bardzo dobre. W przypadku, gdy leczenie nie zostanie wdrożone lub choroba Bowena leczona jest nieprawidłowo, istnieje ryzyko jej progresji w inwazyjną postać raka kolczystokomorkowego, który ze względu na charakterystyczny obraz komórek nazywany jest rakiem Bowena. Ryzyko przejścia w inwazyjnego raka kolczystokomórkowego szacowane jest na ok. 3% w przypadku zespołu Bowena i 10% w przypadku erytroplazji Queyrata.

Objawy mogące sugerować progresję, to: powiększenie i przerost zmiany, zwiększenie nacieku podstawy, powstanie powierzchownego owrzodzenia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 03.08.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Nadmierne pocenie pod pachami – jak sobie z nim radzić?

Nadmierne pocenie się pod pachami to uciążliwy problem, który może negatywnie wpływać na codzienne funkcjonowanie. ...

Leukonychia

Leukonychia, bielactwo paznokci czy też „kwitnące paznokcie”. Takimi terminami określamy najczęściej spotykaną zmianę zabarwienia paznokci. ...

Erytroplazja Queyrata – przyczyny, objawy, leczenie

Erytroplazja Queyrata to stan przedrakowy, który rozwija się głównie w obrębie błoń śluzowych narządów płciowych, ...

Jak leczyć trądzik u dorosłych?

Najczęstszą przyczyną trądziku u osób dorosłych są zaburzenia hormonalne, przewlekłe narażenie na stres, niewłaściwa dieta ...

Znamiona

Znamiona można stwierdzić na skórze niemal każdego człowieka. Wiele osób dorosłych obserwuje u siebie obecność ...

Grzybica a cukrzyca

Zakażenia grzybicze są częstym problemem u chorych na cukrzycę. W środowisku zwiększonej ilości cukru we ...

Plamy na nogach – jakie są przyczyny?

Zmiany na skórze nóg występują w przebiegu wielu chorób. Dokładne określenie ich charakterystycznych cech ułatwia ...

Ropowica (ropne zapalenie skóry) – przyczyny, objawy i leczenie

Ropowica to ropne zapalenie skóry wywołane paciorkowcami lub gronkowcami, które wniknęły do organizmu w wyniku ...

Plamy na dłoniach – jakie są przyczyny i jak usunąć plamy na rękach?

Plamy na dłoniach, np. plamy wątrobowe określane jako plamy starcze, najczęściej wynikają z nadmiernej ekspozycji ...

Czerwone plamy na twarzy

Czerwone plamy na twarzy są bardzo częstą przyczyną zgłaszania się pacjentów po poradę dermatologiczną. Chociaż ...

Papillomawirusy i polyomawirusy

Papillomaviridae to wirusy wywołujące zmiany brodawkowate. Należy do nich wirus brodawczaka ludzkiego (HPV – Human ...

Fototerapia – leczenie światłem chorób skóry

Fototerapię, czyli leczenie światłem wykorzystuje się głównie w terapii chorób skóry i zabiegach poprawiających jej ...

Komentarze (0)