Choroba Bowena – przyczyny, objawy, leczenie, rozpoznanie, rokowania

Choroba Bowena zaliczana jest do tzw. raków przedinwazyjnych (carcinoma in situ). Objawy zespołu Bowena to sino- lub czerwonobrunatne zmiany (zrogowaciełe, pokryte łuskami czy strupami) na skórze kończyn oraz tułowia. Odmianą choroby Bowena rozwijającą się w obrębie błon śluzowych narządów płciowych jest erytroplazja Queyrata. Ze względu na ryzyko transformacji raka przedinwazyjnego w postać inwazyjną, ważna jest wczesna diagnostyka i wdrożenie leczenia. Jakie jest rokowanie w raku Bowena?

Choroba Bowena – co to jest?

Choroba Bowena (morbus bowen) jest jedną z postaci raka przedinwazyjnego – pojęcie to oznacza, iż komórki nowotworowe nie przekraczają błony podstawnej naskórka i nie wykazują inwazji do głębiej leżących tkanek.

Należy jednak zaznaczyć, że obecność raka przedinwazyjnego, wiąże się z ryzykiem jego progresji w postać inwazyjną, w którym komórki nowotworowe zajmują błonę podstawną naskórka i naciekają obszary skóry właściwej.

Dla choroby Bowena (zwanej rakiem kolczystokomórkowym in situ) prawdopodobieństwo przejścia w inwazyjnego raka kolczystokomórkowego szacuje się na ok. 3%. Natomiast dla erytroplazji Queyrata ryzyko to jest większe i stanowi ok. 10%.

Przedinwazyjny rak skóry występuje zwykle u osób powyżej 60 roku życia, częściej u kobiet niż u mężczyzn.Choroba charakteryzuje się wieloletnim, łagodnym przebiegiem.

Choroba Bowena – przyczyny

Do czynników predysponujących do powstania choroby Bowena zalicza się: promieniowanie ultrafioletowe, przewlekłe drażnienie mechaniczne, długotrwałe narażenie na arsen.

Do innych przyczyny choroby Bowena zalicza się:

Infekcja onkogennym typem wirusa HPV (HPV 16, 18) wiąże się z powstawaniem schorzenia głównie w obrębie narządów płciowych (choroba Bowena prącia) – w badaniu wirusologicznym stwierdza się obecność HPV w 90% przypadków w tej lokalizacji.

W zmianach zlokalizowanych na skórze, przede wszystkim na palcach rąk, również często potwierdza się wirusową etiologię zmian – może to świadczyć o przeniesieniu wirusa z okolic płciowych.

Choroba Bowena – objawy, jak wygląda?

Zmiany na skórze w przebiegu choroby Bowena lokalizują się na skórze lub błonach śluzowych. Cechują się zróżnicowanym obrazem morfologicznym. Zwykle mają postać pojedynczych, rzadziej mnogich, ognisk wielkości od 1 do 3 cm, wyraźnie odgraniczonych od skóry zdrowej.

Zabarwienie zmian jest sino- lub czerwonobrunatne, a ich powierzchnia może być gładka i lśniąca – jak w przypadku erytroplazji Queyrata na błonach śluzowych lub nadmiernie zrogowaciała i pokryta łuskami lub strupami – jak w chorobie Bowena zlokalizowanej na skórze.

choroba Bowena – zdjęcie przedstawia charakterystyczną zmianę skórną; źródło: http://zdrowie.gazeta.pl/Zdrowie/1,101580,16168784,Choroba_Bowena.html

Brunatnoczerwona powierzchnia zmian skórnych zwykle jest nieco uniesiona powyżej poziomu skóry niezmienionej, czyli wykazuje nieznaczny naciek podstawy. W miarę powiększania się, zmiany mogą przyjmować nieregularne kształty, a w centrum mogą tworzyć się nadżerki pozostawiające blizny.

Wystąpienie owrzodzenia w obrębie zmiany, może sugerować progresję carcinoma in situ w raka inwazyjnego. Choroba Bowena zwykle obejmuje skórę kończyn (zwłaszcza przedramion), tułowia, karku, małżowin usznych, oraz palców rąk. Odmiana choroby Bowena – erytroplazja Queyrata występuje na błonach śluzowych narządów płciowych - u mężczyzn zazwyczaj lokalizuje się na żołędzi i napletku, a u kobiet na błonach śluzowych warg sromowych.

Bowena choroba – rozpoznanie, diagnoza, badanie

Rozpoznanie raka Bowena opiera się na: charakterystycznych cechach klinicznych (wieloletni przebieg oraz obraz zmian skórnych), badaniu dermatokopowym, a także badaniu histopatologicznym, które pozwala na ocenę poszczególnych komórek naskórka oraz architektoniki naskórka.

Decydującą rolę w rozpoznaniu choroby Bowena odgrywa badanie histopatologiczne. Niekiedy pomocne może okazać się badanie wirusologiczne, wykrywające obecność materiału genetycznego HPV.

Zespół Bowena – z czym różnicować chorobę?

Objawy skórne występujące w przebiegu choroby Bowena mogą przypominać zmiany towarzyszące także innym chorobom. W toku procesu diagnostycznego należy wykluczyć takie jednostki chorobowe, jak: powierzchowny rak podstawnokomórkowy, liszaj płaski zanikowy i barwnikowy, łuszczyca zadawniona.

W przypadku zmian zlokalizowanych na błonach śluzowych narządów płciowych (erytroplazja Queyrata) ogniska chorobowe różnicowane są z:

  • nieswoiste zmiany zapalne żołędzi (balanitis) u mężczyzn – zwłaszcza balanitis plasmocellularis Zoon,
  • nieswoiste zmiany zapalne sromu (vulvitis) u kobiet.

Obraz badania histopatologicznego, mimo że zwykle jest rozstrzygający, w niektórych przypadkach również może nasuwać podejrzenie innych jednostek chorobowych – stąd konieczność różnicowania choroby Bowena m.in. z: dyskeratozą typu Dariera, rogowaceniem słonecznym, rogowaceniem arsenowym, chorobą Pageta, nabłoniakiem śródnaskórkowym Borst-Jadassona.

Choroba Bowena – leczenie

W leczeniu choroby Bowena wykorzystywana jest krioterapia, czyli kontrolowane niszczenie zmienionych tkanek na pomocą niskich temaperatur; polega na naniesieniu na zmienioną skórę lub błonę śluzową ciekłego azotu, który bezpośrednio uszkadza nieprawidłowe komórki w obrębie zmiany chorobowej.

Inne metody leczenia choroby Bowena to:

  • laseroterapia – zwykle przy użyciu lasera CO2,
  • chirurgiczne usunięcie zmiany,
  • maść 5% z 5-fluorouracylem lub imikwimodem.

W leczeniu przedinwazyjnego raka skóry wykorzystuje się również terapię fotodynamiczną – polega na naświetlaniu zmienionego obszaru skóry, po uprzednim podaniu środka fotouczulającego (w tym przypadku kwasu delta-aminolewulinowego).

Choroba Bowena – rokowanie

Dzięki wczesnemu rozpoznaniu i zastosowaniu odpowiedniego leczenia rokowanie w chorobie Bowena jest bardzo dobre. W przypadku, gdy leczenie nie zostanie wdrożone lub choroba Bowena leczona jest nieprawidłowo, istnieje ryzyko jej progresji w inwazyjną postać raka kolczystokomorkowego, który ze względu na charakterystyczny obraz komórek nazywany jest rakiem Bowena. Ryzyko przejścia w inwazyjnego raka kolczystokomórkowego szacowane jest na ok. 3% w przypadku zespołu Bowena i 10% w przypadku erytroplazji Queyrata.

Objawy mogące sugerować progresję, to: powiększenie i przerost zmiany, zwiększenie nacieku podstawy, powstanie powierzchownego owrzodzenia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 03.08.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Dieta a choroby skóry

Pacjenci często pytają, czy dieta ma wpływ na kondycję skóry. Na pewno ma ona bardzo ...

Jak można zarazić się grzybicą stóp i grzybicą paznokci? Jak uniknąć tej choroby?

Grzybica stóp i paznokci to bardzo częsty powód wizyty u lekarza. Nieodpowiednia higiena stóp, skarpety ...

Papillomawirusy i polyomawirusy

Papillomaviridae to wirusy wywołujące zmiany brodawkowate. Należy do nich wirus brodawczaka ludzkiego (HPV – Human ...

Przebarwienia na paznokciach – jakie są przyczyny przebarwień paznokci?

Przebarwienia na paznokciach to często występujące zmiany, przyjmujące postać rozlanych lub niewielkich, punktowych plamek. Zmiana ...

Cienie pod oczami – jakie są przyczyny? Czy sińce pod oczami to objaw choroby?

Cienie pod oczami przez pacjentów popularnie określane są jako sińce lub worki pod oczami. Traktowane ...

Łuszcząca się skóra – jakie są przyczyny łuszczenia się skóry?

Zmianom na skórze oraz różnym chorobom skóry mogą towarzyszyć nieprzyjemne objawy, takie jak choćby świąd ...

Choroba Duhringa

Choroba Duhringa (opryszczkowate zapalenie skóry) jest przewlekłą chorobą pęcherzową, będącą dermatologiczną manifestacją celiakii, zazwyczaj niemej ...

Łysienie łojotokowe – przyczyny, objawy, leczenie

Łysienie to problem, który dotyka mężczyzn w różnym wieku, a także kobiety, choć zdecydowanie rzadziej. ...

Kandydoza

U kobiet z dużą tendencją do nadkażeń grzybiczych, po przewlekłych antybiotykoterapiach lub często korzystających z ...

Erytroplazja Queyrata – przyczyny, objawy, leczenie

Erytroplazja Queyrata to stan przedrakowy, który rozwija się głównie w obrębie błoń śluzowych narządów płciowych, ...

Choroba Dercuma (tłuszczaki pod skórą) – przyczyny, objawy i leczenie

Zespół Dercuma (zespół tłuszczakowatości bolesnej) jest rzadką chorobą skóry. Diagnozuje się ją najczęściej u kobiet ...

Początek grzybicy paznokci – pierwsze objawy

Szybkie rozpoznanie początku grzybicy paznokci umożliwia efektywne leczenie. Pierwsze objawy manifestują się na brzegach płytki ...

Komentarze (0)