Posocznica

Brak zdjęcia

21 stycznia 2014

Objawy sepsy początkowo przypominają zwykłą infekcję dróg oddechowych (ból gardła, ropna wydzielina, kaszel) lub nieżytu żołądka. Innym objawem jest ciemnoczerwona, drobna wysypka. W ciężkiej posocznicy pojawiają się m.in. duszność, kołatanie serca i zaburzenia świadomości. Osoba z objawami powinna natychmiast znaleźć się w szpitalu.

Czym jest sepsa?

Żeby mówić o sepsie, najpierw trzeba wyjaśnić co kryje się za skrótem SIRS. SIRS, czyli zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (ang. systemic inflammatory response syndrome) to zespół objawów, pojawiających się z powodu nadmiernej reakcji całego organizmu na jakiś czynnik. Do tych objawów zalicza się:

  • zwiększoną lub zmniejszoną temperaturę ciała,
  • przyspieszone tętno,
  • przyspieszenie oddechu
  • liczbę białych krwinek poza granicami norm laboratoryjnych.

Sepsato SIRS wywołany zakażeniem. Jest nadmierną, uogólnioną reakcją zapalną w odpowiedzi na same drobnoustroje lub substancje przez nie wydzielane, które znajdują się np. we krwi. Kiedyś funkcjonowała nazwa „posocznica” – obecnie jednak odchodzi się od niej.

Trzeba zaznaczyć, że sama obecność drobnoustrojów we krwi niekoniecznie prowadzi do sepsy i nawet nie jest warunkiem koniecznym do jej rozwoju. Bakteriemia, czyli obecność bakterii we krwi, jak i wiremia, czyli obecność zdolnych do rozmnażania się wirusów we krwi, są stanami powszechnie występującymi w zakażeniach, a nawet w stanach fizjologicznych, i najczęściej nie prowadzą do wymienionych objawów. Tak naprawdę bezpośrednią przyczyną sepsy jest stan zapalny będący próbą obrony organizmu przed intruzami.

Przebieg i objawy sepsy

Przebieg kliniczny sepsy jest niespecyficzny, u każdego inny, różnie nasilony i zmienny w czasie, dlatego na wczesnym etapie jest ona trudna do rozpoznania. Objawy, na podstawie których można rozpoznać SIRS (czyli sepsę) często są nierozpoznawane lub lekceważone. Brak reakcji powoduje postępowanie zakażenia – rozwija się wtedy ciężka sepsa. Tak naprawdę dopiero ten stan jest naprawdę groźny. Mówimy o nim, gdy pojawiają się objawy niewydolności minimum jednego układu – najczęściej pierwszym jest układ oddechowy (pojawia się uczucie duszności), następnie układ krążenia i układ moczowy.

Może dojść do rozwoju DIC (rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe), kiedy powstają mikrozakrzepy w drobnych naczyniach narządów powodując ich niedotlenienie i upośledzając działanie. Wszystkie te objawy są częścią błędnego koła – uszkodzenie jednego narządu pociąga za sobą niewydolność kolejnego, co nasila zwrotnie dysfunkcję tego pierwszego. Jeśli nie zostanie podjęte skuteczne leczenie, rozwija się wstrząs septyczny i zespół niewydolności wielonarządowej (ang. MODS – multiple organ dysfunction syndrome).

Zarówno wstrząs jak i MODS są stanami, z którymi organizm nie jest w stanie sobie poradzić samodzielnie i nieleczone prowadzą do zgonu.

Objawy są różne:

  • pierwsze często przypominają infekcję dróg oddechowych (ból gardła, ropna wydzielina, kaszel),
  • mogą przypominać też objawy nieżytu żołądka,
  • kiedy bakterie dostaną się do krwi pojawia się wysoka gorączka (powyżej 39oC) nieustępująca po podaniu środków przeciwgorączkowych,
  • ogólne osłabienie,
  • przyspieszone tętno i płytki, szybki oddech.

Osoba taka jest rozpalona i zmęczona, obficie się poci, a u małych dzieci mogą się pojawić drgawki gorączkowe. Jest to pierwsza faza – SIRS.

Naglącym i niepokojącym objawem jest pojawienie się ciemnoczerwonej, drobnej wysypki, zwłaszcza na tułowiu i kończynach dolnych, która szybko się pojawia i nie blednie przy naciśnięciu – może świadczyć o DIC.

Również niepokojące są objawy mogące wskazywać na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. U dorosłych są to:

  • nudności i wymioty,
  • światłowstręt,
  • sztywność karku (nie da się przycisnąć brody do klatki piersiowej) lub wygięcie głowy i tułowia do tyłu w łuk,
  • senność,
  • silne bóle głowy.

U małych dzieci może to być głośny, przeraźliwy krzyk lub „przelewanie się” w rękach oraz tętniące ciemiączko.

Wstrząs septyczny

W ciężkiej sepsie może również rozwinąć się wstrząs septyczny (przez rozszerzenie naczyń krwionośnych nie jest zachowany odpowiedni przepływ krwi przez narządy), który objawia się:

  • suchą i ciepłą skórą,
  • szybkim oddechem i tachykardią (czyli przyspieszoną akcją serca),
  • niskim ciśnieniem krwi (mimo dużej pracy serca, tętno na tętnicy promieniowej, czyli przy nadgarstku, może być bardzo słabe lub wcale niewyczuwalne),
  • nudnościami lub wymiotami,
  • osłabieniem mięśni,
  • dusznością,
  • zaburzeniami świadomości (pod postacią senności lub nadmiernego pobudzenia, chory może nie wiedzieć gdzie się znajduje lub jak się nazywa, a nawet utracić przytomność),
  • brakiem oddawania moczu (przez zatrzymanie pracy nerek z powodu niedokrwienia – zwykle to występuje później).

Każda osoba z symptomami wskazujące na SIRS, a szczególnie jeśli jest to osoba z grupy ryzyka, powinna znaleźć się w szpitalu. Zwłaszcza jeśli pojawi się duszność bądź wysypka.

Natomiast przy pojawieniu się któregokolwiek z objawów zapalenia opon lub wstrząsu, trzeba natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe.

Po wezwaniu pomocy można uspokoić chorego, postarać się ułożyć go w pozycji dla niego wygodnej i kontrolować jego stan. Najważniejsze jest oddychanie i układ krążenia – jeśli dojdzie do ich zatrzymania, trzeba rozpocząć reanimację (pośredni masaż serca i oddech zastępczy metodą usta-usta). Niestety, w tych przypadkach bez specjalistycznej pomocy i leków nie da się poprawić stanu chorego.

Leczenie sepsy i powikłań

Leczenie w ciężkiej sepsie jest niezbędnę. Najważniejsze jest usunięcie przyczyny zakażenia, jeśli jest to możliwe, i wprowadzenie leków przeciw drobnoustrojom (antybiotyków), jak najbardziej celowanych w określony patogen. Równolegle prowadzi się leczenie objawowe, czyli mające na celu poprawę lub zastąpienie funkcji zaatakowanych narządów.

Jeśli doszło do wstrząsu stosuje się leki nawadniające i obkurczające naczynia krwionośne i przez to podwyższające ciśnienie krwi. Często konieczne jest podłączenie takiego pacjenta do respiratora, założenie cewnika do pęcherza moczowego, a czasem nawet prowadzenie tymczasowej dializoterapii (w przypadku niewydolności nerek). Leczenie zwykle jest prowadzone na oddziałach intensywnej terapii i jest długotrwałe. Im wcześniej wprowadzone i im bardziej specyficzne wobec patogenu, tym skuteczniejsze i tym rokowanie jest lepsze.

Rokowanie i sytuacja epidemiologiczna

Bez wątpienia sepsa jest schorzeniem groźnym, i obarczonym dużą śmiertelnością. W Polsce dopiero od niedawna prowadzi się badania dotyczące stanów septycznych. Według nich (z 2005 roku), częstość występowania sepsy wynosiła 34%, ciężkiej sepsy 16%, a wstrząsu septycznego 6%. Jednak dotyczy to pacjentów szpitalnych, przebywających na oddziałach intensywnej terapii. Według szacunków Krajowego Rejestru Ciężkiej Sepsy, częstość występowania właśnie tego zespołu w populacji ogólnej wynosi 1 na 1000 osób, czyli 0,1%. Niemniej jednak, w przeciągu ostatnich lat zwiększa się. Przyczyn upatruje się między innymi w starzeniu się społeczeństwa, ogólnie osłabionej odporności ludzi i wzrastającej oporności na antybiotyki, zwłaszcza bakterii szpitalnych. To również prawdopodobnie ma związek z dużą śmiertelnością pacjentów z ciężką sepsą, która w Polsce wynosi około 50% i jest większa niż na Zachodzie. Zbyt częste i nie zawsze konieczne stosowanie antybiotyków powoduje powstawanie szczepów dużo bardziej opornych na leczenie niż kiedyś.

Profilaktyka sepsy

Nie ma stuprocentowego sposobu ochrony przed sepsą, ale znając mechanizm jej powstawania, można próbować zmniejszyć ryzyko zachorowania, przez:

  • niezaniedbywanie utajonych ognisk zakażeń, typu zęby, migdałki, zatoki,
  • niestosowanie antybiotyków na własną rękę i w zbyt dużych ilościach,
  • zwiększenie ogólnej odporności – zdrowa dieta, sport, odpowiednia ilość snu, higiena – wszystkie te działania mają wpływ na system immunologiczny,
  • szczepienia przeciw drobnoustrojom pozaszpitalnym najczęściej wywołującym sepsę (meningokoki, pneumokoki),
  • ochronę osób najbardziej narażonych – dzieci i osób starszych.

Nie gwarantuje to bezwzględnej ochrony przed sepsą, ale z pewnością zwiększa szansę jej wyleczenia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Prokalcytonina (PCT) – badanie

Badanie prokalcytoniny (PCT) wykonywane jest coraz częściej w celu oceny stopnia infekcji, różnicowania przyczyn stanów ...

Wstrząs septyczny

Wstrząs septyczny to ostra, zagrażająca życiu reakcja organizmu. Wstrząs rozwija się w następstwie posocznicy – ...

Trombofilia wrodzona i nabyta – przyczyny, objawy, leczenie, badania

Trombofilia (nadkrzepliwość) to choroba krwi – nabyta lub wrodzona genetycznie uwarunkowana skłonność do tworzenia się ...

Sepsa

Sepsa nazywana często posocznicą to choroba wywołana bakteriami, wirusami, grzybami i pierwotniakami. Przyczyną wywołujacą zespół ...

Dlaczego warto znać swoją grupę krwi?

Znajomość grupy krwi najistotniejsza jest przy przetaczaniu krwi. Transfuzja krwi niezgodnej pod względem antygenowym prowadzi ...

Nadkrwistość – przyczyny, objawy i leczenie

Nadkrwistość to zbyt dużą ilość krwinek czerwonych, czyli erytrocytów we krwi. Nadkrwistość stanowi objaw pojawiający ...

Co to jest bakteriemia? Czy oznacza sepsę?

Bakteriemia oznacza, że we krwi są bakterie. Wynik taki możliwy jest do zaobserwowania po badaniach ...

Paciorkowiec u dziecka – objawy zakażenia, rozpoznanie, antybiotyki

Paciorkowce u dzieci mogą powodować zarówno niegroźne infekcje, ale także zagrażające życiu zakażenia. Za szkarlatynę, ...

Niedobór leukocytów – niedobór białych krwinek – leukopenia

Niedobór leukocytów (leukopenia lub leukocytopenia) jest stanem organizmu, w którym liczba białych krwinek ulega obniżeniu ...

Meningokoki u dzieci

Meningokoki (Neisseria meningitidis) to Gram-ujemne bakterie, które powodują u dzieci ciężkie, zagrażające życiu zakażenie zwane ...

Co to jest urosepsa – jakie są objawy posocznicy moczowej i jak się ją leczy?

Urosepsa to bakteryjne zakażenie ogólnoustrojowe, którego przyczyną są choroby układu moczowego. Posocznica moczowa może wystąpić ...

Sepsa u dzieci – jakie są przyczyny, objawy i leczenie posocznicy u dzieci?

Sepsa (posocznica) to uogólnione zakażenie organizmu. To zakażenie krwi wywoływane jest przez bakteriemię, czyli obecność ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon