Niedokrwistość megaloblastyczna

Niedokrwistość megaloblastyczna to choroba krwi, w której dochodzi do spadku poziomu czerwonych krwinek (erytrocytów). W tym typie niedokrwistości dochodzi do zaburzonego dojrzewania komórek krwi. Niedokrwistość megaloblastyczna jest wynikiem niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego.

Czym jest niedokrwistość megaloblastyczna?

Niedokrwistości megaloblastyczne to grupa chorób czerwonych krwinek (erytrocytów), w których dochodzi do spadku ich ogólnego poziomu we krwi, z jednoczesnym pojawieniem się krwinek olbrzymich (megaloblastycznych – stąd nazwa), wyładowanych hemoglobiną. Jest to spowodowane upośledzonym dojrzewaniem tych komórek w szpiku wynikającym z niedoborów witaminy B12, i/lub kwasu foliowego. Do głównych przyczyn takich niedoborów zalicza się nieodpowiednią dietę, brak czynnika wewnętrznego oraz choroby jelit i żołądka.

Jak powstaje niedokrwistość?

Za skomplikowany proces produkcji wszystkich krwinek w naszym organizmie odpowiada szpik kostny. Jest to delikatna tkanka znajdująca się we wnętrzu naszych kości. Komórki macierzyste szpiku, czyli „komórki-matki” dają początek wszystkim krwinkom, natomiast komórki zrębu pełnią rolę pomocniczą i opiekuńczą, wydzielając czynniki wzrostu umożliwiające dojrzewanie innych krwinek.

Do produkcji czerwonych krwinek i zawartej w nich hemoglobiny, oprócz składników odżywczych i energii, organizm potrzebuje jeszcze żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego. Niedobór któregokolwiek z nich powoduje upośledzenie produkcji krwinek, co prowadzi nie tylko do spadku ich liczby w krwi, ale także do powstawania zdeformowanych i wadliwych komórek.

Jeśli zapasy żelaza są małe, to hemoglobina nie ma jak powstawać, dlatego komórki mają jej mało i same są niewielkie, dlatego nazywamy je mikrocytami (niedokrwistość mikrocytarna). Odwrotnie jest kiedy występuje niedobór B12 i kwasu foliowego – hemoglobina się tworzy, ale wadliwie, dlatego powstające komórki są nią „napakowane” i przez to większe niż normalnie (niedokrwistość megaloblastyczna).

Niedobór witaminy B12

W witaminę B12 obfitują ryby, drób, produkty mleczne i mięsa. Obecnie często tą witaminą wzbogacane są płatki śniadaniowe. Do jej wchłania w jelitach niezbędna jest, wydzielana w żołądku, substancja umożliwiająca transport witaminy z jelit do krwi. Substancję tę nazywamy czynnikiem Castle’a, lub czynnikiem wewnętrznym. Witamina B12 jest potrzebna do prawidłowej syntezy DNA w komórkach i jej niedobór może prowadzić do zaburzeń produkcji czerwonych krwinek. Do takiego niedoboru dochodzić w takich stanach jak:

  • niedożywienie, lub nieodpowiednia dieta, np. źle dobrana dieta wegańska, spożywanie samych konserw, czy nadużywanie alkoholu
  • brak czynnika wewnętrznego odpowiedzialnego za wchłanianie B12. Dzieje się tak w przypadku autoimmunologicznego niszczenia komórek okładzinowych w żołądku (zanikowe zapalenie żołądka), lub u chorych po wycięciu żołądka, lub jego części.
  • złe wchłanianie w jelitach. Występuje często u osób cierpiących na przewlekłe zapalenia jelit (np. choroba Crohna), u osób z zaburzeniami flory pokarmowej lub zakażonych tasiemcem bruzdogłowym.

Niedokrwistość z niedoboru B12

Objawy niedoboru B12 zaczynają się kiedy jej zapas w naszym organizmie spadnie do 1/10 wartości prawidłowej. Wyróżnią się trzy główne grupy objawów: niedokrwistość, problemy ze strony przewodu pokarmowego i objawy neurologiczne. Często nie są one nasilone i rozwijają się powoli i niezauważenie.

Naturalną konsekwencją spadku ilości czerwonych krwinek jest postępujące niedotlenienie tkanek. Może prowadzić to do ogólnego osłabienia, przyśpieszonego tętna, oddechu, bólu głowy czy bólu w klatce piersiowej. Jednak te objawy często są dość subtelne i trudne do zauważenia. Częściej na pierwszy plan wysuwają się objawy ze strony przewodu pokarmowego takie jak piecznie języka i przełyku, zapalenia kącików ust, upośledzenie zmysłu smaku, utrata łaknienia, czy biegunki. Zdarza się również, że pierwszymi zauważonymi objawami bywają zaburzenia czucia w kończynach, uczucie mrowienia, osłabienie siły mięśniowej, osłabienie pamięci, czy zaburzenia psychiczne.

Podstawową formą diagnostyki jest rozmowa i badanie lekarskie. Lekarz może chcieć zbadać brzuch w poszukiwaniu powiększonej śledziony, lub dokładnie przyjrzeć się odcieniowi skóry, który może być lekko żółtawy. Charakterystycznym objawem jest też wygładzenie języka (język Huntera). Ponadto może zlecić dodatkowe badania krwi oraz wykonanie testu wchłaniania witaminy B12.

W celu wyleczenia objawów choroby podaje się domięśniowo witaminę B12. Tym sposobem leczy się sam niedobór omijając wadliwy system wchłaniania jej z przewodu pokarmowego. Przyczyna, jaką jest produkcja przeciwciał przeciwko komórkom okładzinowym wciąż pozostaje nieuleczalna. Należy więc pamiętać, że jest to choroba przewlekła i należy przyjmować dodatkowe dawki witaminy B12 przez całe życie. Nie powinno się jej odstawiać, nawet mimo znaczącej poprawy samopoczucia, gdyż jest tylko kwestią czasu gdy jej poziom znowu spadnie. W bardzo zaniedbanych przypadkach tej choroby konieczne jest również leczenie objawowe, a nawet przetoczenie krwi.

Niedobór kwasy foliowego

Kwas foliowy występuje w roślinach strączkowych, burakach, orzechach, owocach i produktach zbożowych, a nawet w drożdżach piwnych. W niektórych krajach wzbogaca się nim chleb. Wchłania się w jelitach i w przeciwieństwie do witaminy B12 nie potrzebuje do tego czynnika wewnętrznego. Do czynników pogarszających jego wchłanianie należy natomiast alkohol i prawdopodobnie środki antykoncepcyjne. Jest niezbędny to syntezy DNA,a jego niedobory, podobnie jak niedobory witaminy B12 prowadzą do upośledzonej produkcji krwinek w szpiku kostnym.

Niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego

Objawy niedokrwistości z niedoboru kwasu foliowego są zbliżone do objawów wynikających z niedoboru witaminy B12, z tą różnicą, że w tym wypadku nie występują objawy neurologiczne. Natomiast pozostałe objawy są zauważalne znacznie szybciej. Mogą pojawiać się nawet już po około 15 tygodniach. Najszybciej widoczne będą nieprawidłowe zmiany w obrazie morfologicznym krwi.

Przyczyny niedoboru kwasu foliowego:

  • niedobory żywieniowe wynikające ze zbyt ubogiej diety,
  • przyjmowanie niektórych leków, które wpływają na stężenie kwasu foliowego:
  • metotreksat – stosowany w terapii przeciwnowotworowej, ale także w reumatoidalnym zapaleniu stawów i zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa;
  • trimetorprim – lek przeciwbakteryjny;
  • leki przeciwdrgawkowe np. fenytoina;
  • środki antykoncepcyjne;
  • cykloseryna – lek przeciwgruźliczy;
  • niedobór kwasu foliowego na tle zwiększonego zapotrzebowania – występuje kiedy organizm dość nagle musi zwiększyć produkcje krwinek, np. po dużej utracie krwi,lub okresie wzmożonego wzrostu u dzieci.
  • ciąża. Kobiety w ciąży mają szczególnie duże zapotrzebowanie na kwas foliowy i bardzo ważne jest jego uzupełnianie nawet już w momencie planowania ciąży. Niedobór tego składnika może prowadzić do ciężkich wad rozwojowych cewy nerwowej u dziecka.

Leczeniem niedoboru kwasu foliowego jest usunięcie czynnika powodującego ten niedobór np. zmiana diety lub odstawienie niektórych leków oraz podawanie kwasu foliowego domięśniowo lub doustnie. Jeśli niedobór wynikał z niewłaściwej diety oprócz jej zmiany może okazać się konieczna suplementacja również witaminą B12 oraz żelazem.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Jak przygotować się do ciąży?

Każda kobieta, niezależnie od wieku, w jakim decyduje się na powiększenie rodziny, pragnie urodzić zdrowe ...

Obfite miesiączki a anemia

Anemia to stan gdy obniżony jest poziom hemoglobiny i zmniejszona jest ilość erytrocytów we krwi. ...

Retikulocyty – wskazania, przygotowanie, przebieg, norma, wyniki badania

Badanie stężenia retikulocytów będących niedojrzałą formą erytrocytów pozwala zdiagnozować i różnicować niedokrwistość. Badanie liczby retikulocytów ...

1 tydzień ciąży

Ciąża przez wiele kobiet określana jest jako najbardziej wyjątkowy etap życia. W ciągu dziewięciu, niekiedy ...

Planowanie ciąży a żelazo i kwas foliowy

Żelazo i kwas foliowy są to niezbędne składniki prawidłowo zbilansowanej diety ciężarnej. Niedobór kwasu foliowego ...

Niedokrwistość Addisona (niedokrwistość złośliwa)

Niedokrwistość Addisona-Biermera zwana jest często niedokrwistością złośliwą. Anemia tego typu jest wynikiem niedoboru witaminy B12. ...

Przygotowanie do ciąży

Wraz z podjęciem decyzji o planowanym macierzyństwie należy rozpocząć przygotowania do ciąży. Aby organizm przyszłej ...

Awitaminoza – przyczyny i skutki niedoboru witamin

Awitaminoza jest chorobą, która powstaje na skutek braku danej witaminy w organizmie. Przyczyny braku lub ...

Zimne stopy i dłonie

Zimne stopy i dłonie stanowią częsty problem, na który skarżą się pacjenci w gabinecie lekarskim. ...

Anemia z niedoboru żelaza u dziecka

Żelazo stanowi składnik mineralny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania i zdrowia organizmu. Każda krwinka czerwona zawiera ...

Zespół niespokojnych nóg (RLS)

Zespół niespokojnych nóg, czyli zespół RLS dotyka około 5 proc. populacji ogólnej. Częstość występowania choroby ...

Kwas foliowy – niezbędny w ciąży

Kwas foliowy, zwany także folanem, folacyną lub kwasem pteroiloglutaminowym, jest witaminą z grupy B. Jego ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon