Niedobory żelaza

Żelazo to jeden z najistotniejszych mikroelementów w obrębie ustroju. Zmniejszenie jego ilości w organizmie skutkuje niedokrwistością z niedoboru żelaza, czyli anemią. Niedobory żelaza niosą wiele negatywnych skutków zarówno o charakterze ogólnoustrojowym, jak i dotyczącym konkretnego narządu. Konieczne jest więc włączenie skutecznego leczenia oraz zapobieganie niedoborom tego pierwiastka.

Niedokrwistość z niedoboru żelaza – przyczyny

Występuje zasadniczo kilka mechanizmów odpowiedzialnych za niedokrwistość z niedoboru żelaza. Mogą one występować pojedynczo, ale bardzo często kilka czynników współistnieje jednocześnie.

  • Jedną z głównych przyczyn niedokrwistości jest utrata żelaza związana z krwawieniami. U kobiet odnosi się to do utraty krwi przez drogi rodne pod postacią: obfitych miesiączek, nadmiernej utraty krwi w czasie porodu czy krwawienia pomenopauzalnego. Niedokrwistość z niedoboru żelaza o nieokreślonej etiologii w każdym przypadku skłania do diagnostyki i określenia przyczyny utraty żelaza, szczególnie diagnostyki krwawienia z przewodu pokarmowego.
  • Ważnym czynnikiem jest także zwiększone zapotrzebowanie na żelazo, zwłaszcza przy współistnieniu niedostatecznej podaży lub upośledzonego wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego. U kobiet, na większości etapów ich życia, występuje zwiększone zapotrzebowanie na żelazo. Odnosi się to szczególnie do okresu ciąży i karmienia piersią. Dojrzewanie oraz miesiączkowanie również niesie zwiększone ryzyko anemii.
  • Dieta ma bardzo duży wpływ na poziom żelaza w organizmie. Niektóre produkty, jak np. herbata, utrudniają jego wchłanianie. Niedoborom żelaza sprzyja dieta bogata w fosforany i szczawiany. Osoby stosujące dietę wegetariańską są szczególnie narażone na niedokrwistość z niedoboru żelaza.
  • Zaburzenia wchłaniania żelaza – mogą być wynikiem m.in.: całkowitej lub częściowej resekcji żołądka lub jelita, celiakii, zmniejszonej kwaśności soku żołądkowego czy choroby Leśniowskiego Crohna.

Skutki niedoboru żelaza

W wyniku niedoboru żelaza dochodzi do upośledzenia tworzenia się hemoglobiny, czyli barwnika czerwonych krwinek odpowiedzialnego za wiązanie tlenu. Konsekwencją jest powstawanie małych krwinek czerwonych (jest to tzw. anemia mikrocytarna). Ich funkcja transportowa tlenu zostaje wówczas obniżona, co powoduje liczne dolegliwości, które mają charakter ogólnoustrojowy, jak i dotyczący konkretnych narządów. Są to m.in.:

Niedokrwistość z niedoboru żelaza jest bardzo częstą dolegliwością występującą u noworodków, dlatego ważne staje się wczesne rozpoznanie jej objawów. Są to m.in.: pogorszenie apetytu, apatia, zahamowanie przyrostu masy ciała niemowlaka, częstsze infekcje, bladość powłok.

Niedokrwistość z niedoboru żelaza – leczenie

W przypadku rozpoznania niedokrwistości z niedoboru żelaza konieczne staje się szybkie wdrożenie leczenia. W każdym przypadku należy skonsultować z lekarzem indywidualny schemat postępowania. Leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza w ogromnej mierze uzależnione jest od przyczyny jego powstania. Ogólne zalecenia opierają się zwykle na wdrożeniu diety opartej na produktach bogatych w żelazo oraz suplementacji preparatów żelaza.

Zalecenia te mogą wystarczyć w przypadku niedokrwistości, której przyczyna jest znana i wynika zwykle ze zmiany diety bądź fizjologicznych procesów, jak: ciąża, karmienie piersią czy okres dojrzewania.

W przypadku niedokrwistości z niedoboru żelaza, której przyczyna jest nieznana, pierwszym krokiem w procesie leczenia będzie szczegółowa diagnostyka. Niezbędna może okazać się hospitalizacja, ponieważ anemia bywa często objawem innej choroby podstawowej. Szczególnie ważna jest wówczas diagnostyka układu pokarmowego pod kątem: chorób upośledzających wchłanianie, krwawienia czy choroby nowotworowej.

Diagnostyka i skuteczne leczenie choroby podstawowej staje się jednocześnie leczeniem przyczynowym anemii. Proces leczniczy wspierany jest dietą i suplementacją żelaza w formie doustnej bądź, w niektórych przypadkach, dożylnej. W sytuacji ciężkiej niedokrwistości, zwłaszcza u chorych z objawami niewydolności serca, konieczne może okazać się przetaczanie koncentratu krwinek czerwonych.

Jak zapobiegać niedokrwistości z niedoboru żelaza?

W celu zapobiegania niedokrwistości z niedoboru żelaza należy w pierwszej kolejności określić indywidualne ryzyko wystąpienia anemii. Szeroką grupą ryzyka są praktycznie wszystkie kobiety, u których na wielu etapach życia dochodzi do spadku poziomu żelaza zarówno na tle zwiększonego zapotrzebowania, jak i jego nadmiernej utraty.

Zapotrzebowanie u kobiet wynosi zwykle od ok 12 do 18 mg żelaza na dobę. W ciąży i podczas karmienia piersią wzrasta do ok 25–28 mg na dobę. Dlatego też u kobiet ciężarnych z prawidłowym poziomem żelaza stosuje się dawkę profilaktyczną ok 30–60 mg, natomiast u tych z obniżonymi wartościami – terapeutyczną ok. 120 mg.

Suplementacja żelaza powinna być stosowana również w przypadku: krwawień okołomenopauzalnych, obfitych miesiączek i okresu dojrzewania. Warto rozważyć zażywanie preparatów witaminowo-mikroelementowych, które, poza żelazem, dostarczą innych pierwiastków istotnych dla właściwego funkcjonowania układu odpornościowego, utrzymania zdrowych kości czy prawidłowej pracy serca.

Produkty bogate w żelazo

Dieta osób narażonych na powstanie niedoborów żelaza powinna być zbilansowana i opierać się na produktach stanowiących źródło tego pierwiastka. Produktami takimi są m.in.:

  • mięsa i przetwory mięsne, w tym ryby;
  • podroby mięsne, np. wątroba wieprzowa lub wołowa;
  • warzywa: burak, pietruszka, groszek zielony;
  • nasiona roślin strączkowych: soczewica, groch;
  • owoce: porzeczki, poziomki, maliny.

Oprócz diety bogatej w żelazo do diety należy włączyć produkty bogate w witaminę C, która wpływa na zwiększenie wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego nawet kilkukrotnie.

Do produktów, które wpływają na zmniejszenie wchłaniana żelaza należy zaliczyć natomiast m.in.: kakao, otręby, jaja (żółtka), produkty mleczne, herbatę oraz kawę.

Opublikowano: ; aktualizacja: 25.05.2016

Oceń:
4.8


Może cię

Zespół niespokojnych nóg (RLS)

Zespół niespokojnych nóg, czyli zespół RLS dotyka około 5 proc. populacji ogólnej. Częstość występowania choroby ...

Jakie są przyczyny i objawy niedokrwistości?

Niedokrwistość (anemia) jest stosunkowo częstym schorzeniem, którego zdecydowanie najczęściej spotykaną przyczyną jest niedobór żelaza w ...

Transferyna – badanie stężenia, norma, podwyższona i obniżona w surowicy

Transferyna oznaczana jest w diagnostyce różnicowej niedokrwistości. Badanie jej stężenia przeprowadza się zazwyczaj wraz z testem wysycenia ...

Objawy niedoboru żelaza

Zapotrzebowanie na żelazo uzależnione jest od wielu czynników, takich jak: wiek, płeć, stosowanie restrykcyjnych diet, ...

Anemia u niemowląt

Anemia u niemowląt bywa też określana mianem niedokrwistości. Jest ona stanem chorobowym, który ma miejsce ...

Sposób na łamiące się paznokcie

Łamliwość paznokci objawia się ich skłonnością do kruszenia i pękania tzw. wolnego brzegu paznokcia oraz ...

Niedokrwistość z niedoboru żelaza

Niedobór żelaza to najczęstsza z przyczyn niedokrwistości. Żelazo jest niezbędne w organizmie do budowy hemoglobiny, ...

Anemia w ciąży

Anemia w ciąży rozwija się u większości kobiet. Bywa też ona nazywana niedokrwistością w ciąży. ...

TIBC badanie – całkowita zdolność wiązania żelaza – norma, wyniki

TIBC to całkowita zdolność surowicy do wiązania żelaza. Parametr ten wraz z badaniem poziomu żelaza ...

Ferrytyna – badanie – wskazania, normy, wyniki

Badanie ferrytyny, białka magazynującego żelazo w organizmie, pozwala dokładnie określić jego poziom we krwi. Wskazania ...

Niedobór żelaza u dziecka

Do najczęstszych niedoborów składników pokarmowych u dzieci należy niedobór żelaza w diecie. Nieodpowiednia dieta (uboga ...

Sposób na piękne paznokcie

Mocne, wytrzymałe, pozbawione przebarwień i piękne paznokcie są wyznacznikiem ogólnej kondycji organizmu. Ich nienaganny stan ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon