Leczenie białaczki

Leczenie białaczki, będące domeną lekarzy specjalistów w dziedzinie hematologii, jest procesem skomplikowanym, który w dużej mierze zależy od rodzaju białaczki, stopnia zaawansowania choroby nowotworowej, wieku pacjenta oraz stanu ogólnego, w jakim się on znajduje. Przy dobrej odpowiedzi organizmu na leczenie, może ono wydłużyć życie chorego, a nawet doprowadzić do wyleczenia.

Leczenie ostrych białaczek

Postępowanie terapeutyczne w przypadku ostrych białaczek, tj. ostrej białaczki szpikowej i ostrej białaczki limfoblastycznej jest z zasady bardzo podobne, choć stosowane są oczywiście inne leki. Składa się ono z trzech następujących po sobie faz:

  • fazy indukcji remisji,
  • fazy konsolidacji remisji,
  • fazy leczenia podtrzymującego remisję(tzw. fazy leczenia pokonsolidacyjnego).

Bezpośrednim celem fazy indukcji remisji jest zmniejszenie bezwzględnej liczby komórek nowotworowych (białaczkowych) do poziomu niewykrywalnego za pomocą standardowych metod, co określa się mianem remisji hematologicznej. Wtórnym celem jest przywrócenie prawidłowej produkcji komórek krwi (tzw. hematopoezy). Szpik ulega regeneracji po około miesiącu od rozpoczęcia leczenia indukującego.

W schemacie leczenia ostrej białaczki szpikowej lekami stosowanymi w tej fazie są:

  • antybiotyki antracyklinowe (np. daunorubicyna, mitoksantron, idarubicyna),
  • arabinozyd cytozyny,
  • kladrybina.

Z kolei faza indukcji remisji w przypadku ostrej białaczki limfoblastycznej jest oparta o glikokortykosteroidy (prednizon bądź deksametazon). Niestety, ponad 10 % pacjentów, otrzymujących leczenie indukujące, umiera w wyniku powikłań polekowej aplazji szpiku kostnego. Z tego względu wszyscy pacjenci otrzymują tzw. leczenie wspomagające, które polega na przetaczaniu koncentratu krwinek czerwonych (KKCz) oraz koncentratu krwinek płytkowych (KKP), jak również stosowaniu leków przeciwbakteryjnych (antybiotyków), przeciwwirusowych i przeciwgrzybiczych.

Niezwykle ważne w tej fazie leczenia jest zapewnienie pacjentowi odpowiednich warunków izolacji od środowiska zewnętrznego, co ma na celu zmniejszenie ryzyka infekcji.

W wyniku leczenia rozpadające się komórki białaczkowe uwalniają kwasy nukleinowe metabolizowane do kwasu moczowego, którego stężenie rośnie w surowicy krwi. Ten stan podwyższonego stężenia kwasu moczowego (hiperurykemii) wymaga wdrożenia nawadniania dożylnego pacjenta, alkalizacji moczu oraz stosowania allopurinolu.

Faza konsolidacji remisji ma na celu eliminację komórek białaczkowych w ilości, która nie wywołuje żadnych objawów klinicznych, a może zostać wykryta jedynie za pomocą niezwykle czułych metod diagnostycznych – np. cytometrii przepływowej bądź badań molekularnych (jest to tzw. minimalna choroba resztkowa).

Podstawą fazy konsolidacji remisji w ostrej białaczce szpikowej jest stosowanie arabinozydu cytozyny razem z mitoksantronem, natomiast w ostrej białaczce limfoblastycznej stosowane są:

  • glikokortykosteroidy(preparaty jak w fazie indukcji),
  • pegylowana asparaginaza,
  • winkrystyna,
  • antybiotyki antracyklinowe.

U pacjentów w tej fazie stosuje się leczenie, które ma zapobiegać dodatkowo zajęciu przez komórki białaczkowe ośrodkowego układu nerwowego – metotreksat.

Ostatnią fazą jest leczenie podtrzymujące remisję, które u pacjentów z grupy standardowego ryzyka wiąże się z kilkuletnim stosowaniem łagodnej chemioterapii, natomiast w grupie pośredniego lub wysokiego ryzyka odpowiednio z autogenicznym lub allogenicznym przeszczepieniem komórek krwiotwórczych.

Leczenie przewlekłej białaczki szpikowej

Terapia przewlekłej białaczki szpikowej jest oparta o tzw. inhibitory kinaz tyrozynowych – grupę leków, skierowanych przeciwko produktowi białkowemu mutacji leżącej u podłoża rozwoju tego typu białaczki. Do grupy tej należą następujące leki dostępne w Polsce:

  • imatynib,
  • dazatynib,
  • nilotynib.

Lekiem z wyboru stosowanym u kobiet ciężarnych jest interferon alfa. W przypadku niepowodzenia leczenia inhibitorami kinaz tyrozynowych, podobnie jak w przypadku ostrych białaczek, rozwiązaniem może być allogeniczny przeszczep komórek krwiotwórczych.

Leczenie przewlekłej białaczki limfocytowej

Terapią pierwszego rzutu w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej są tzw. analogi puryn – puryny są elementami budulcowymi kwasów nukleinowych, wchodzących w skład niemal wszystkich komórek organizmu. Do tej grupy leków należą:

  • fludarabina,
  • pentostatyna,
  • kladrybina.

Wymienione farmaceutyki stosuje w schematach leczenia razem z cyklofosfamidem, rytuksymabem i innymi lekami.

Leczenie białaczki – przeszczepianie komórek krwiotwórczych (przeszczep szpiku)

Autologiczny przeszczep komórek krwiotwórczych

W tym przypadku komórki macierzyste szpiku kostnego są pobierane od osoby chorej i przeszczepiane jej z powrotem po całkowitym zniszczeniu chemioterapią zdolności szpiku do wytwarzania elementów morfotycznych krwi (tzw. hematopoezy). Wadą tego rozwiązania jest możliwość nawrotu choroby, gdyż razem z komórkami macierzystymi, jeśli zawiedzie proces ich izolacji, mogą zostać przeszczepione komórki białaczkowe.

Allogeniczny przeszczep komórek krwiotwórczych

W tej sytuacji dawcą komórek macierzystych szpiku jest osoba zgodna z chorym pod względem antygenów głównego układu zgodności tkankowej (często osoba z rodziny). Zgodnie z aktualnymi danymi (stan na listopad 2014 roku) obecnie w rejestrze DKMS jest ponad 560 tysięcy osób w Polsce zgłoszonych jako potencjalni dawcy. Po tym rodzaju przeszczepu biorca przeszczepu przejmuje po dawcy grupę krwi.

Skuteczność przeszczepu allogenicznego jest nieco wyższa niż przeszczepu autologicznego, zabieg ten wiąże się jednak z wyższym ryzykiem zgonu i wymaga stosowania leków immunosupresyjnych. Możliwy jest również rozwój powikłań na tle immunologicznym – np. choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.1


Może cię

Białaczka

Białaczka to zbiorcza nazwa grupy chorób nowotworowych wywodzących się z układu krwiotwórczego, w których dochodzi ...

Przewlekła białaczka limfatyczna (limfocytarna)

Przewlekła białaczka limfatyczna (zwana też limfocytarną) polega na klonalnym rozroście układu limfoidalnego i zazwyczaj charakteryzuje ...

Agregacja płytek krwi – co to jest, jakie są objawy i jakie leki hamują agregację trombocytów?

Nadmierna agregacja płytek krwi, czyli ich zlepianie, prowadzi do zachwiania mechanizmu hemostazy i może być ...

Zespół Wiskotta-Aldricha – dziedziczenie, objawy, badania, leczenie, rokowanie

Zespół Wiskotta-Aldricha to rzadka choroba o podłożu genetycznym, którą częściej diagnozuje się u mężczyzn. Schorzenie ...

Przewlekła białaczka szpikowa (CML) – objawy, leczenie, rokowania

Przewlekła białaczka szpikowa (CML) jest nowotworem mieloproliferacyjnym związanym z nadmiernym namnażaniem się komórek macierzystych szpiku ...

Ostra białaczka szpikowa (AML) – przyczyny, objawy, leczenie, badania, rokowanie

Ostra białaczka szpikowa (mieloblastyczna) jest grupą nowotworów złośliwych układu białokrwinkowego. Białe krwinki wywodzą się z ...

Szpiczak mnogi (plazmocytowy) – objawy, leczenie, rokowania

Szpiczak mnogi (szpiczak plazmocytowy, choroba Kahlera) to jeden z nowotworów złośliwych układu krwiotwórczego o wieloetapowym ...

Nadpłytkowość (trombocytoza)

Nadpłytkowość określana jest jako trombocytoza. To stan w którym dochodzi do zwiększonej ilości płytek krwi. ...

Niedokrwistość z niedoboru żelaza

Niedobór żelaza to najczęstsza z przyczyn niedokrwistości. Żelazo jest niezbędne w organizmie do budowy hemoglobiny, ...

Białaczka włochatokomórkowa – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Białaczka włochatokomórkowa jest nowotworem hematologicznym wywodzącym się z limfocytów B. Chorują osoby dorosłe. Przyczyn tego ...

Wysoki poziom hemoglobiny (hemoglobinemia)

Hemoglobinemia to stan zwiększonego stężenia hemoglobiny w osoczu. Najczęściej jest spowodowana nadmiernym rozpadem krwinek czerwonych, ...

Mielodysplazja szpiku

Mielodysplazja szpiku określana jest jako zespół mielodysplastyczny. Jest to grupa chorób układu krwiotwórczego charakteryzująca się ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon