Dwie śledziony – przyczyny, objawy, badania – czy dodatkowa śledziona wymaga leczenia?

Śledziona to pojedynczy narząd. Zdarza się jednak, że występuje podwójnie. Najczęściej dodatkowa śledziona nie wywołuje żadnych dolegliwości ani komplikacji, a jej obecność jest stwierdzana całkowicie przypadkowo u badaniu ultrasonograficznym jamy brzusznej. Czy dwie śledziony u człowieka wymagają leczenia?

Dwie śledziony u człowieka – przyczyny

Śledziona to leżący w obrębie jamy brzusznej, mający około 150 gramów, pojedynczy narząd. Funkcją tego narządu jest przede wszystkim udział w produkcji immunoglobulin (przeciwciał) oraz usuwanie starych komórek układu krwionośnego – erytrocytów, leukocytów i trombocytów (czyli odpowiednio czerwonych i białych krwinek oraz płytek krwi).

Zdarza się jednak, że u pacjenta stwierdzane są dwie śledziony w organizmie. Śledziona dodatkowa (po ang. accessory spleen) to częsta anomalia. Szacuje się, że występuje u nawet 1 na 10 osób z populacji ogólnej.

Do rozwoju opisywanych zmian prowadzić mogą zaburzenia mające miejsce we wczesnych etapach rozwoju człowieka. Wtedy to właśnie pierwotny, swoisty zalążek organu może podlegać podziałom i tak tworzą się dwie śledziony u dziecka (lub nawet więcej – zdarza się bowiem, że pacjent ma nie dwie, trzy, a nawet cztery).

Dodatkowa śledziona może się pojawiać również w przebiegu zjawiska, którym jest splenoza. Jest to występowanie u pacjenta ognisk autoprzeszczepu tego narządu – ich pojawieniu może sprzyjać przebycie jakiegoś zabiegu operacyjnego, podczas którego naruszona zostanie tkanka śledziony, czy też doświadczenie jakiegoś urazu w obrębie jamy brzusznej.

Dwie śledziony – problemy i objawy

Druga śledziona najczęściej nie prowadzi do występowania żadnych objawów. Jej obecność niemal zawsze wykrywana jest przypadkowo.

Objawy podwójnej śledziony mogą pojawiać się wtedy, gdy w obrębie wspomnianego narządu zaczną toczyć się jakieś patologie, np. ropień lub krwotok. Należy jednak podkreślić, że wymienione procesy patologiczne mogą mieć miejsce zarówno w obrębie jedynej posiadanej przez człowieka śledziony, jak i w dodatkowych narządach. Jednym z objawów może być opisywany przez pacjentów ból śledziony, charakterystyczny dla ropnia.

Dwie śledziony – badania

Stwierdzenie jej obecności dokonywane jest najczęściej w trakcie wykonywania rutynowego badania USG jamy brzusznej. Przeprowadzenie badania USG śledziony umożliwia ocenę wielkości tego narządu (m. in. pozwala ustalić czy u pacjenta występuje mała śledziona). Ultrasonografia umożliwia również potwierdzenie tego, czy pacjent ma jedną, dwie czy też większą ilość śledzion.

Nie zawsze możliwe jest od razu stwierdzenie tego, że nadprogramowy twór, który został wykryty u pacjenta to właśnie dodatkowa śledziona. Ponadplanowy organ może być umiejscowiony w rozmaitych lokalizacjach, do tego miewa on różne wymiary: od 1 do 10 cm.

To wszystko sprawia, że rozpoznanie u pacjenta masy tkankowej, która może być śledzioną, wymaga przeprowadzenia diagnostyki różnicowej. Przy podejrzeniu, że pacjent może mieć podwójny organ, konieczne jest wykluczenie tego, że stwierdzony u pacjenta twór nie jest między innymi:

  • powiększonymi węzłami chłonnymi,
  • guzem w okolicy trzustki,
  • guzem w okolicy nadnerczy,
  • zmiana nowotworową przewodu pokarmowego.

W celu przeprowadzenia diagnostyki różnicowej pacjentowi mogą być zlecane różne inne niż ultrasonografia badania obrazowe, takie jak: tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny jamy brzusznej.

Dodatkowa śledziona – leczenie i zabieg

Śledziona dodatkowa nie jest usuwana, jeżeli w jej obrębie nie dochodzi do procesów patologicznych. Leczenie zleca się w przypadkach, gdy badania obrazowe potwierdza obecność zmian w jej miąższu (np. ropień).

Informacja o tym, że pacjent ma dodatkową śledzionę, jest szczególnie ważna wtedy, kiedy wykonywany ma być u niego zabieg usunięcia tego narządu (splenektomia). Przeprowadza się ją m.in. wtedy, gdy u chorego wystąpi hipersplenizm (jego skutkiem może być m.in. nadmierny rozkład elementów morfotycznych krwi). Wtedy, gdy pacjent ma dodatkowe śledziony, usunięcie tej „podstawowej” może okazać się niewystarczające – splenektomia może zwyczajnie nie przynieść wtedy oczekiwanych skutków.

Bibliografia

  1. Rashid S.A., Accessory Spleen: Prevalence and Multidetector CT Appearance, Malays J Med Sci. 2014 Jul; 21(4): 18–23.
  2. Mortele K.J. et al., CT Features of the Accessory Spleen, American Journal of Roentgenology. 2004;183: 1653-1657.
  3. https://radiopaedia.org/articles/splenunculus-1 [dostęp: 29.10.2018].
Opublikowano: ; aktualizacja: 05.11.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Hipersplenizm (nadaktywność i powiększenie śledziony) – przyczyny, objawy, leczenie

Hipersplenizm nie jest pojęciem tożsamym ze splenomegalią (powiększeniem śledziony), ale może jej towarzyszyć. Splenomegalia to ...

Echogeniczność – wzmożona, niejednorodna, obniżona wątroby, tarczycy, trzustki, nerek

Echogeniczność to zjawisko związane z badaniami ultrasonograficznymi (USG). Różne struktury, poddawane temu właśnie badaniu, mogą ...

Ostre i przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego

Najczęstszą przyczyną zarówno ostrego, jak i przewlekłego zapalenia pęcherzyka żółciowego jest obecność kamieni w pęcherzyku ...

Badanie prostaty

Badanie prostaty przeprowadza się w przypadku podejrzenia łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (przerostu prostaty). Diagnostyka obejmuje ...

USG nerek

USG nerek to często wykonywanie badanie obrazowe przy podejrzeniu chorób nerek. Ultrasonografia jest w pełni ...

Posocznica

Objawy sepsy początkowo przypominają zwykłą infekcję dróg oddechowych (ból gardła, ropna wydzielina, kaszel) lub nieżytu ...

Niedobory witamin i minerałów u seniora – jak je uzupełnić?

Seniorzy to wyjątkowa grupa wiekowa, dlatego też wymagają oni odpowiednio zbilansowanej diety. Specjalnie z myślą ...

Autoprzeszczep

Autoprzeszczep, czyli przeszczep autogeniczny (autologiczny), oznacza przeniesienie i wykorzystanie własnej tkanki lub narządu z jednego ...

Chłoniak nieziarniczy

Chłoniak nieziarniczy to nowotwór układu chłonnego. Rozwija się u dorosłych i u dzieci, jednak u ...

Grudki chłonne (limfatyczne) w gardle i w jelicie – czym są i jaką funkcję pełnią?

Grudki chłonne znaleźć można w wielu okolicach ciała. Obecne są m.in. w gardle, w jelitach, ...

USG jamy brzusznej

Ultrasonografia jest techniką obrazowania narządów miąższowych w obrębie jamy brzusznej. Dzięki wykorzystaniu efektu Dopplera USG ...

USG wątroby – wskazania, przebieg i interpretacja wyników

USG wątroby to jedno z podstawowych badań na wątrobę, umożliwiających wstępną diagnostykę schorzeń tego narządu. ...

Komentarze (0)