Chłoniaki

Chłoniaki to grupa chorób nowotworowych charakteryzująca się klonalnym rozrostem komórek z układu chłonnego (limfocyty B, T i NK). Najczęściej objawiają się powiększeniem wątroby i śledziony. Jeżeli zajmują szpik to nazywamy je białaczkami limfatycznymi (limfocytarnymi) Chłoniaki dzielą się na dwie główne grupy (ziarnicze i nieziarnicze).

Czym są chłoniaki?

Chłoniaki są klonalnym rozrostem pochodzącym z limfoidalnej linii komórek, czyli układu chłonnego złożonego z limfocytów i ich komórek macierzystych. Miejscem wytwarzania limfocytów u zdrowego człowieka są węzły chłonne, których w ludzkim organizmie znajduje się od 300 do 1200. W normalnych warunkach limfopoeza (wytwarzanie komórek macierzystych) podlega regulacji przez organizm poprzez system sygnałów hamujących lub pobudzających tworzenie nowych komórek. W wyniku mutacji w komórkach macierzystych linii limfoidalnej dochodzi do stopniowego uniezależniania się limfopoezy od jej regulacji przez organizm.

Dochodzi do powstania nieśmiertelnego klonu komórkowego podlegającego nieustannym podziałom. Powoduje to powiększenie węzłów chłonnych, w których zwiększa się liczba komórek dzielących się. W następnej kolejności komórki nowotworowe zasiedlają wątrobę i śledzionę, w których limfopoeza normalnie odbywa się w życiu płodowym. Dochodzi do hepatomegalii i splenomegalii (powiększenia wątroby i śledziony). Na końcu dochodzi do zasiedlenia przez komórki nowotworowe szpiku kostnego i przejścia chłoniaka w stadium białaczki limfatycznej.

Klasycznie całą grupę chłoniaków dzieli się na dwie podgrupy.

  • Pierwsza to chłoniaki ziarnicze (zwane też chłoniakiem Hodgkina czy ziarnicą złośliwą – ang. Hodgkin lymphoma).
  • Druga grupa tochłoniaki nieziarnicze (ang. non-Hodgkin lymphoma).

Obie grupy różnią się znacznie obrazem mikroskopowym oraz przebiegiem. W chłoniakach ziarniczych (ch. Hodgkina) występują komórki Hodgkina i komórki Reed i Sternberga, co pozwala je łatwo rozpoznać w preparacie patomorfologicznym. Stąd też pochodzą ich nazwy.

Chłoniaki – przyczyny, występowanie

Pochodzenie choroby nie jest znane. Istnieją czynniki mogące predysponować do rozwinięcia choroby. Należą do nich:

  • czynniki środowiskowe – częstsze występowanie chłoniaków notuje się u osób narażonych na substancje toksyczne, pracowników przemysłu chemicznego, rolników (kontakt z pestycydami i herbicydami), narażonych na kontakt z azbestem i promieniowaniem jonizującym;
  • zakażenia wirusowe wirusem Epstein-Barr, HTLV-1, HTLV-II, HHV-6, wirusem cytomegalii;
  • promieniowanie jonizujące;
  • stany immunosupresji, wrodzone lub nabyte (np. po przeszczepie narządów);
  • zakażenia bakteryjne i choroby autoimmunizacyjne są ważnym czynnikiem powodującym chłoniaki, w szczególności chłoniaki strefy brzeżnej (MZL) rozwijających się w tkance limfatycznej błon śluzowych przewodu pokarmowego i gruczołów wydzielania zewnętrznego (MALT);
  • czynniki genetyczne – notuje się wyższe ryzyko wystąpienia chłoniaki u osób, u których w najbliższym pokrewieństwie wystąpił chłoniak. U rodzeństwa tej samej płci ryzyko to jest 10-krotnie wyższe, a u bliźniąt jednojajowych jest wyższe 100-krotnie.

Częstość występowania:

  • chłoniaków nieziarniczych to:
    • 2-18 na 100 000 mężczyzn,
    • 1-11 na 100 000 kobiet.
  • chłoniaków ziarniczych to:
    • 2 na 100 000.

Istnieją dwa szczyty zapadalności na chłoniaki. Pierwszy ok. 25-30 roku życia i drugi ok. 50-55 roku życia. Z bliżej nieznanych przyczyn zapadalność na chłoniaki w ostatnich latach wzrasta.

Chłoniaki – objawy

Istnieje kilka mniej lub bardziej charakterystycznych objawów rozpoczynającego się chłoniaka. Pierwszym z nich jest powiększenie węzłów chłonnych. Węzłami chłonnymi najczęściej ulegającymi powiększeniu są węzły położone powyżej przepony:

  • szyjne (60-80%),
  • pachowe i śródpiersia (5-20%),
  • rzadziej poniżej przepony (10%) powiększeniu ulegają węzły chłonne pachwinowe i zaotrzewnowe.

Oczywiście powiększenie węzła chłonnego nie zawsze świadczy o chorobie nowotworowej. Może być spowodowane wieloma czynnikami takimi jak niedawno przebyte infekcje, mononukleoza, gruźlica i wiele innych. Mówimy wtedy o reaktywnym powiększeniu węzłów. Powiększone węzły chłonne mogą powodować ucisk na okoliczne tkanki i dawać zespół żyły głównej górnej i płyn w jamie opłucnej czy też wodobrzusze i obrzęki kończyn dolnych w przypadku węzłów podprzeponowych. Węzły są z reguły niebolesne, skóra nad nimi jest prawidłowa i mają tendencje do zrastania się w pakiety.

Kolejnym objawem może być powiększenie śledziony i wątroby. Ucisk powodowany przez powiększenie tych narządów może również powodować obrzęki kończyn dolnych jak też bóle brzucha w skutek szybkiego powiększenia się tych narządów. Powiększenie śledziony i wątroby powoduje tez zwiększenie ich aktywności, co może skutkować niedokrwistością, małopłytkowością i leukopenią.

Częstym, choć nie zawsze obecnym objawem w przebiegu chłoniaków są tzw. objawy ogólne. Należy do nich utrata pow. 10% masy ciała w ciągu 6 miesięcy, gorączka nieznanego pochodzenia i zlewne poty w nocy. Często są one powodem zgłoszenia się do lekarza.

Dalsze objawy chłoniaków wynikają z nacieku konkretnych narządów. I tak w przypadku nacieku szpiku objawy przypominają białaczkę. Przy nacieku płuc pojawia się duszność i/lub płyn w opłucnej, nacieczenie wątroby daje żółtaczkę, przewodu pokarmowego bóle brzucha, niestrawności, krwawienia, objawy niedrożności. Objawy są wynikają z upośledzenia funkcji danego narządu.

Chłoniaki – diagnoza

Aby poprawnie zdiagnozować chłoniaka niezbędna jest biopsja węzła chłonnego i jego szczegółowe badanie mikroskopowe, immunofenotypowe. Rzadziej dołącza się badanie cytogenetyczne i molekularne. Prawidłowa diagnoza jest konieczna do ustalenia rokowania jak i odpowiedniego sposobu leczenia, gdyż chłoniaki są bardzo dużą i różnorodną grupą chorób nowotworowych. Stopień zaawansowania chłoniaka określa się wg skali Ann Arbor:

  • I: zajęcie 1 grupy węzłów chłonnych,
  • II: zajęcie ≥ 2 grup węzłów chłonnych po jednej stronie przepony,
  • III: zajęcie ≥2 grup węzłów chłonnych po obu stronach przepony,
  • IV: zajęcie szpiku lub rozległe zajęcie narządu pozalimfatycznego.

Dodatkowo dołącza się do tego stopniowania litery:

  • A – objawy ogólne nieobecne,
  • B – obecne objawy ogólne: gorączka (>38oC) bez uchwytnej przyczyny poty nocne lub utrata >10% masy ciała w ciągu 6 miesięcy,
  • E – zajęcie narządu pozawęzłowego (śledziona jest traktowana jako węzły chłonne).

Chłoniaki – leczenie

Wybór metody leczenie w znacznej mierzy zależy od podtypu chłoniaka i jego naturalnego przebiegu. Generalnie chłoniaki możemy podzielić na powolne, agresywne i bardzo agresywne. W przypadku chłoniaków powolnych choroba może trwać kilka lub kilkanaście lat. Tego typu chłoniaki najczęściej występują o osób starszych. Nie należy rozpoczynać leczenia póki nie dojdzie do nasilenia choroby. Niestety, ze względu na niskie tempo podziału i słabą chemiowrażliwość powolnie przebiegające chłoniaki nie są możliwe do wyleczenia. Wyjątki stanowią przypadki, u podstawy których stoi zakażenie bakteryjne – chłoniaki MALT mogą ustąpić po wyleczeniu zakażenia i usunięciu pierwotnego ogniska. Również chłoniaki o zlokalizowanym guzie np. w śledzionie po wycięciu operacyjnym mogą zostać wyleczone. W niektórych chłoniakach (np. grudkowym) może dojść do samoistnej remisji. W przypadku nasilenia choroby stosuje się chemioterapię.

Chłoniaki agresywne i bardzo agresywne wymagają silnej chemioterapii od samego rozpoznania choroby. Bez wdrożonego leczenia chorzy przeżywają kilkanaście lub kilka miesięcy. Chłoniaki te są z reguły chemio wrażliwe i uzyskuje się ok. 60% remisji. Stosuje się intensywną chemio i radioterapie. W niektórych przypadkach można rozważyć przeszczep komórek macierzystych

Rokowanie zależy od podtypu chłoniaka (tego czy jest powolny czy agresywny). Znaczenie ma też indywidualna wrażliwość chłoniaka na chemio- i radioterapię.

Opublikowano: ; aktualizacja: 23.03.2015

Oceń:
4.1


Może cię

Powiększone węzły chłonne w pachwinie

Węzły chłonne są elementami układu odpornościowego rozlokowanymi w całym organizmie, które są połączone systemem naczyń ...

Krioglobulinemia – typy, objawy, powikłania, badania, leczenie

Krioglobulinemia to choroba układowa spowodowana obecnością we krwi białek, które nie występują we krwi osób ...

Neutropenia – przyczyny, objawy, leczenie

Neutropenia oznacza obniżenie liczby granulocytów obojętnochłonnych (neutrofilów) we krwi obwodowej poniżej normy. Wiąże się z ...

Układ Kell

Układ Kell jest to trzeci pod względem ważności układ grupowy krwinek czerwonych zaraz obok układu ...

Powiększone węzły chłonne u dziecka

Węzły chłonne stanowią ważny element układu odpornościowego dziecka. Powiększenie węzłów chłonnych zwykle jest jednym z ...

Guzek za uchem – powiększone węzły chłonne za uchem – jaka jest przyczyna?

Pacjencji zgłaszają niekiedy wyczuwalną kulkę lub guzek za uchem, co świadczyć może o tym, że ...

Limfografia

Limfografia kończyn dolnych jest to badanie radiologiczne, które obrazuje stan układu chłonnego. Obecnie badanie to ...

Chłoniak żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Chłoniak żołądka jest nowotworem rozwijającym się najczęściej z limfocytów B. Czynnikami sprzyjającymi rozwojowi tego typu ...

Chłoniak nieziarniczy – przyczyny, objawy, rokowanie, leczenie

Chłoniak nieziarniczy to nowotwór układu chłonnego. Rozwija się u dorosłych i u dzieci, jednak u ...

Ziarnica złośliwa (chłoniak Hodgkina) – objawy, przyczyny, rokowania, przerzuty

Ziarnica złośliwa, nazywana również chłoniakiem Hodgkina, należy do schorzeń nowotworowych układu limfatycznego. Zdiagnozowana w początkowym ...

Białaczka włochatokomórkowa – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Białaczka włochatokomórkowa jest nowotworem hematologicznym wywodzącym się z limfocytów B. Chorują osoby dorosłe. Przyczyn tego ...

Sinica – przyczyny – sinica centralna i sinica obwodowa

Sinica to stan, w którym powłoki skórne i błony śluzowe są sine lub baladoniebieskie. U ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon