Białaczka

Białaczka to zbiorcza nazwa grupy chorób nowotworowych wywodzących się z układu krwiotwórczego, w których dochodzi do masywnego zajęcia szpiku kostnego oraz krwi obwodowej do tego stopnia, że komórki nowotworowe są wykrywalne w rutynowym badaniu cytologicznym, czyli w rozmazie. Termin ten nie odnosi się więc wyłącznie do rozrostu linii białokrwinkowej.

Białaczka – przyczyny

Przyczyny powstawania znamiennej większości przypadków białaczek pozostają nieznane. Różne typy białaczek mogą mieć różne przyczyny, jak również nie istnieje pojedyncza ściśle określona przyczyna dla konkretnego typu białaczki.

Białaczki są wynikiem mutacji DNA w obrębie komórki macierzystej lub prekursorowej szpiku kostnego. Konsekwencją zmian w kodzie genetycznym jest aktywacja onkogenów lub dezaktywacja genów supresorowych, co prowadzi do całkowitego zakłócenia procesów różnicowania, podziału i regulacji śmierci komórki. Do znanych czynników mogących prowadzić do rozwoju białaczki należą:

  • promieniowanie jonizujące,
  • niektóre wirusy onkogenne(np. HTLV-1),
  • niektóre związki chemiczne (pochodne benzenu i środki alkilujące, w tym chemioterapeutyki),
  • tytoń,
  • choroby genetyczne (zespół Downa, anemia Fanconiego).

Białaczka – objawy

Objawy ogólne

Do objawów ogólnych, które można zaobserwować w przebiegu większości białaczek należy zaliczyć:

Małopłytkowość (Trombocytopenia)

Naciek białaczkowy uszkadza szpik kostny oraz barierę szpik-krew, co skutkuje gwałtownym zmniejszeniem liczby prawidłowych płytek krwi (trombocytów) we krwi obwodowej bądź zastąpieniem ich przez formy niedojrzałe. Klinicznie objawia się to łatwością powstawania podbiegnięć krwawych (potocznie – siniaków), wybroczynami oraz nadmiernymi i przedłużającymi się w czasie krwawieniami po urazach, ekstrakcjach zębów czy innych zabiegach chirurgicznych.

Leukopenia i osłabienie odporności

Rozrastające się w obrębie szpiku kostnego komórki nowotworowe poza linią trombopoetyczną uszkadzają również linię białokrwinkową, czyli leukocytarną. W warunkach prawidłowych krwinki białe (syn. leukocyty) biorą udział w zwalczaniu patogenów. Zmniejszenie ich liczby lub zniesienie prawidłowej funkcji tych komórek w przebiegu białaczki może spowodować obniżenie odporności chorego lub rozwój choroby autoimmunologicznej. Pacjenci cierpiący na białaczkę doświadczają częstych infekcji, w tym zapalenia migdałków podniebiennych i gardła (anginy), zapalenia płuc, biegunek infekcyjnych oraz zakażeń oportunistycznych.

Niedokrwistość (anemia)

Supresja linii czerwonokrwinkowej, czyli erytrocytarnej przez komórki białaczkowe w szpiku kostnym prowadzi do rozwoju niedokrwistości (syn. anemii). Pacjent cierpiący na anemię jest blady, ma nadmiernie szybką akcję serca (tachykardię) oraz niskie ciśnienie tętnicze krwi. Często chorzy z niedokrwistością są osłabieni, skarżą się na uczucie duszności oraz bóle zamostkowe. W skrajnej postaci niedokrwistość może być przyczyną utraty przytomności pacjenta.

Inne objawy

Powiększenie wątroby i śledziony (tzw. hepatosplenomegalia), będące następstwem zajęcia tych narządów przez białaczkowe komórki nowotworowe, może powodować u chorego uczucie pełności, a nawet mdłości. Zajęcie węzłów chłonnych objawia się ich bezbolesnym powiększeniem. Jeżeli dojdzie do zajęcia mózgu mogą wystąpić bóle głowy i inne objawy neurologiczne (drgawki, śpiączka, itp.).

Białaczka – rozpoznanie choroby

Wstępnym narzędziem diagnostycznym, niezwykle użytecznym przy rozpoznawaniu białaczek, jest powtarzane badanie morfologii krwi obwodowej wraz z rozmazem. Pewne rozpoznanie stawia się w oparciu o badanie biopsyjne szpiku kostnego. Uzyskany tą drogą materiał diagnostyczny podlega następnie:

  • badaniom cytogenetycznym,
  • immunofenotypowaniu,
  • badaniom molekularnym.

Pomocnicze znaczenie mają badania biochemiczne, odzwierciedlające funkcję zajętych przez naciek białaczkowy narządów oraz badania obrazowe (USG, RTG, TK, MRI). Rzadko konieczna jest biopsja węzłów chłonnych.

Białaczka – klasyfikacja, typy

Podział białaczek

Zarówno pod względem przebiegu klinicznego, jak i patogenezy choroby białaczki możemy podzielić na kilka różnych podgrup. Pierwszy podział pozwala wyodrębnić:

  • białaczki ostre – cechują się szybkim namnażaniem komórek nowotworowych do tego stopnia, że powoduje to wyparcie prawidłowej produkcji zdrowych elementów morfotycznych krwi w szpiku kostnym. Szybka progresja choroby wiąże się z akumulacją komórek białaczkowych we krwi i narządach ciała. Białaczki ostre są najczęstszymi formami choroby w dzieciństwie;
  • białaczki przewlekłe – charakteryzują się nagromadzeniem prawie dojrzałych, aczkolwiek nieprawidłowych komórek. Dynamika choroby jest znacznie mniejsza, postęp widoczny jest na przestrzeni miesięcy lub lat. Białaczki przewlekłe są najczęstsze w grupie osób starszych.

Jeśli natomiast weźmiemy pod uwagę rodzaj komórek krwi z których wywodzą się komórki nowotworowe, to możemy wyróżnić:

  • białaczki limfatyczne – nowotworowe komórki białaczkowe pochodzą od komórki szpiku, która w warunkach prawidłowych różnicuje się w kierunku limfocytów;
  • białaczki szpikowe – rozrastające się komórki białaczkowe pochodzą od komórki szpiku, która w warunkach prawidłowych różnicuje się w kierunku krwinek czerwonych (erytrocytów), krwinek białych (leukocytów) bądź płytek krwi (trombocytów).

Typy białaczek

Istnieje kilkanaście typów białaczek, jednakże biorąc pod uwagę najczęściej występujące postacie choroby możemy wyróżnić:

Opublikowano: ; aktualizacja: 23.02.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Agregacja płytek krwi – co to jest, jakie są objawy i jakie leki hamują agregację trombocytów?

Nadmierna agregacja płytek krwi, czyli ich zlepianie, prowadzi do zachwiania mechanizmu hemostazy i może być ...

Anemia (niedokrwistość) sierpowata (sierpowatokrwinkowa) – przyczyny, objawy, leczenie

Niedokrwistość sierpowata (anemia sierpowata) to wrodzona, uwarunkowana genetycznie choroba krwi. Jest rodzajem niedokrwistości wrodzonej, której ...

Białaczka włochatokomórkowa – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Białaczka włochatokomórkowa jest nowotworem hematologicznym wywodzącym się z limfocytów B. Chorują osoby dorosłe. Przyczyn tego ...

Układ Kell

Układ Kell jest to trzeci pod względem ważności układ grupowy krwinek czerwonych zaraz obok układu ...

Przewlekła białaczka limfatyczna (limfocytarna)

Przewlekła białaczka limfatyczna (zwana też limfocytarną) polega na klonalnym rozroście układu limfoidalnego i zazwyczaj charakteryzuje ...

Mielodysplazja szpiku

Mielodysplazja szpiku określana jest jako zespół mielodysplastyczny. Jest to grupa chorób układu krwiotwórczego charakteryzująca się ...

Ostra białaczka szpikowa (AML) – przyczyny, objawy, leczenie, badania, rokowanie

Ostra białaczka szpikowa (mieloblastyczna) jest grupą nowotworów złośliwych układu białokrwinkowego. Białe krwinki wywodzą się z ...

Przewlekła białaczka szpikowa (CML) – objawy, leczenie, rokowania

Przewlekła białaczka szpikowa (CML) jest nowotworem mieloproliferacyjnym związanym z nadmiernym namnażaniem się komórek macierzystych szpiku ...

Leczenie białaczki

Leczenie białaczki, będące domeną lekarzy specjalistów w dziedzinie hematologii, jest procesem skomplikowanym, który w dużej ...

Niedokrwistość hemolityczna (anemia hemolityczna)

Niedokrwistość hemolityczna to choroba krwi, której istotą jest zbyt szybkie niszczenie krwinek czerwonych Przyczynami anemii ...

Eozynofilia – przyczyny, objawy, norma

Eozynofilia to stan, w których dochodzi do wzrosty liczby granulocytów kwasochłonnych, czyli eozynofili. Obecność eozynofili ...

Beta-2-mikroglobulina – badanie, wskazania, norma, wynik

Beta-2-mikroglobulina to białko, którego badanie ma znaczenie w określeniu przebiegu nowotworów układu krwiotwórczego. Beta-2-mikroglobulina jest ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon