Awitaminoza witamin z grupy B

Witaminy z grupy B to zbiór substancji chemicznych rozpuszczalnych w wodzie, które w naszym organizmie pełnią szereg ważnych funkcji. Tylko niektóre z nich są w niewielkim stopniu wytwarzane przez nasz ustrój. Dlatego niedostateczna podaż witamin z tej grupy z pożywieniem prowadzi do występowania poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Funkcje witamin z grupy B w organizmie

Witaminy są to związku organiczne, które nie stanowią źródła energii oraz budulca dla naszych tkanek. Ich obecność jest jednak niezbędna dla prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych. Witaminy B to grupa substancji rozpuszczalnych w wodzie obejmująca kilka różnorodnych związków chemicznych, których źródłem jest przede wszystkim żywność. Pełnią one wiele kluczowych ról w naszym ustroju. Wchodzą w skład koenzymów, które biorą udział w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów i białek. Mają wpływ na stymulację wzrostu i odporności. Mają ogromne znaczenie w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego. Biorą udział w syntezie hemoglobiny czy endorfin zwanych hormonami szczęścia. Mają wpływ na prawidłową pracę układu pokarmowego oraz krwionośnego. Są niezbędne w prawidłowym procesie krwiotworzenia czy też biorą udział w syntezie kortykosteroidów. Do tej grupy związków zaliczamy następujące substancje:

  • tiaminę, czyli witaminę B1,
  • ryboflawinę, czyli witaminę B2,
  • witaminę PP lub inaczej B3,
  • pirydoksynę, czyli witaminę B6,
  • biotynę zwaną witaminą H lub B7,
  • witaminę B12, czyli kobalaminę,
  • kwas pantotenowy,
  • kwas foliowy.

Niektóre z tych witamin w niewielkim stopniu są syntetyzowane przez organizm człowieka. Odbywa się to za pomocą flory bakteryjnej obecnej w jelicie. Synteza ta nie zachodzi jednak na skalę, która pokryłaby w pełni zapotrzebowanie na te witaminy. Dlatego należy dostarczać ich odpowiednią ilość z pożywieniem.

Objawy awitaminoz witamin z grupy B

Awitaminoza jest to choroba wywołana brakiem lub bardzo niskim poziomem danej witaminy w organizmie. Jej objawy są zależne od rodzaju związku organicznego z grupy witamin, którego niedobór notujemy.

Tiamina – witamina B1

 

Niedobór tej witaminy prowadzi do występowania choroby o nazwie beri-beri. Objawia się ona uszkodzeniami układu nerwowego, pokarmowego, mięśniowego i sercowo naczyniowego. Jest to związane z zaburzeniami metabolizmu kwasu pirogronowego, które występują przy braku tiaminy w ustroju. W ich efekcie w tkankach i płynach ustrojowych gromadzi się kwas mlekowy i pirogronowy, co prowadzi do powstawania uszkodzeń komórek. Zniszczeniu ulegają min. osłonki mielinowe komórek nerwowych, co powoduje zaburzenia funkcjonowania układu nerwowego. Uszkodzenia w obrębie układu pokarmowego prowadzą do upośledzenia wydzielania soku żołądkowego, co utrudnia procesy trawienia. Niedobór tiaminy będzie także powodował zaburzenia w przyswajaniu składników pokarmowych. Współcześnie w krajach rozwiniętych awitaminozy witaminy B1obserwuje się niezwykle rzadko.

Ryboflawina – witamina B2

Objawy jej niedoboru nie są swoiste i wiążą się z łuszczeniem skóry, zmianami w narządzie wzroku, pękaniem kącików ust, zmianami zapalnymi skóry i języka, niedokrwistością normocytarną. Niedobór ryboflawiny może towarzyszyć zbyt małemu spożyciu białka.

Witamina PP – niacyna

Niedobór niacyny powoduje chorobę zwaną pelagrą. Jej objawami są zmiany skórne, nudności, biegunki czy też w poważniejszych przypadkach również paraliż oraz poważne zaburzenia psychiczne. U pacjentów z pelagrą często można obserwować:

  • zaburzenia trawienia,
  • drżenie rąk,
  • omamy,
  • depresję,
  • bóle głowy,
  • problemy ze snem.

Kolejnym objawem choroby może być zapalenie języka i jamy ustnej. Skóra pacjenta jest sucha, przebarwiona i łatwo pękająca. Pelagra powoduje osłabienie odporności organizmu. Notuje się jeszcze jej przypadki w krajach, w których ważną częścią dziennej racji pokarmowej jest kukurydza. Awitaminoza niacyny może także wynikać z braku tryptofanu. Jest to aminokwas, z którego może powstawać witamina PP.

Pirydoksyna – witamina B6

Niedobór witaminy B6powoduje następujące objawy:

  • zmiany skórne,
  • zmiany zapalne błon śluzowych,
  • drętwienie rąk i stóp,
  • wypadanie włosów,
  • pobudliwość nerwową,
  • niedokrwistość.

Zwykle niedobór pirydoksyny występuje razem z niedoborem innych witamin z grupy B. Wpływa na ograniczenie syntezy hemoglobiny, ciał odpornościowych, kwasów nukleinowych, niektórych hormonów i innych ważnych dla funkcjonowania ciała substancji chemicznych.

Witamina H – biotyna

Jej niedobór wiąże się z występowaniem niedokrwistości, osłabienia, obniżenia apetytu. Objawia się również zmianami skórnymi takimi jak łuszczenie się naskórka czy rumień. Niski poziom biotyny powoduje także wzrost poziomu cholesterolu we krwi.

Kobalamina – witamina B12

Niedobór kobalaminy powoduje uszkodzenia układu nerwowego i zaburzenia w układzie krwiotwórczym. Prowadzi do powstawania anemii megaloblastycznej. Jest to rodzaj niedokrwistości, w którym produkcja czerwonych krwinek przebiega wadliwie w wyniku, czego żyją one znacznie krócej i szybko ulegają zniszczeniu. Niedobór kobalaminy prowadzi także do zaburzeń syntezy choliny, która to wchodzi w skład substancji budujących osłonki mielinowe nerwów. To prowadzi z kolei do zmian zwyrodnieniowych w układzie nerwowym. Niedobory witaminy B12mogą być związane z nieprawidłową dieta, ale również zaburzeniami wchłaniania tej witaminy. Aby ja przyswoić niezbędny jest, bowiem czynnik wewnętrzny zwany czynnikiem Castle’a wytwarzany przez błonę śluzową żołądka. Jego brak uniemożliwia wykorzystanie tej witaminy przez ustrój. Niewielka ilośćkobalaminy może być syntetyzowana przez florę bakteryjną jelita. Osoby będące na diecie wegańskiej powinny suplementować witaminę B12, bowiem jej źródłem są wyłącznie produkty pochodzenia zwierzęcego.

Kwas foliowy

Niedobór folianów podobnie jak niedobór witaminy B12prowadzi do anemii megaloblastycznej. Temu typowi niedokrwistości mogą także towarzyszyć zmiany w obrębie błony śluzowejżołądka.Niedobór wpływa również na podniesienie ryzyka występowania zmian nowotworowych. U kobiet ciężarnych może wiązać się z niedorozwojem łożyska, co może skutkować samoistną aborcją płodu. Efektem niedobory folianów mogą być także wady cewy nerwowej płodu.

Kwas pantotenowy

Niedobór tej witaminy obserwuje się niezwykle rzadko. Daje on objawy w postaci zmęczenia, zaburzenia snu, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego oraz objawy pieczenia dłoni i stóp zwane zespołem palących stóp.

Źródła witamin z grupy B w pożywieniu

Witaminy z grupy B znajdziemy zarówno w produktach pochodzenia roślinnego jak i zwierzęcego. Ich źródłem będą:

  • mleko, nabiał,
  • jaja,
  • pełnoziarniste produkty zbożowe (pełnoziarniste pieczywo, grube kasze, brązowy ryż, otręby),
  • zielone warzywa liściaste np. sałata, szpinak,
  • mięso, podroby,
  • ryby,
  • drożdże,
  • nasiona roślin strączkowych,
  • inne warzywa i owoce: dynia, marchew, pomidory, morele, brzoskwinie, banany.

Prawidłowo skomponowana dieta zawierająca wymienione produkty pokrywa zapotrzebowanie organizmu na witaminy z grupy B. Warto pamiętać, że stosując dietę wegańską należy suplementować witaminę B12gdyż ta występuje tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Odporność

Odporność organizmu to jego zdolność do obrony przed wniknięciem do jego wnętrza czynników zewnętrznych lub ...

Witaminy i minerały na odchudzanie

Witaminy i minerały mogą skutecznie pomóc w odchudzaniu. Szczupła sylwetka jest nie tylko atrakcyjna, ale ...

Niedobór witaminy D

Witamina D pełni kluczową rolę w procesie mineralizacji kości i utrzymaniu prawidłowej gospodarki wapniowo-fosforanowej. Niedobór ...

Zaburzenia odporności organizmu

Odporność to zdolność organizmu do obrony przed patogenami. Gdy nasza odporność jest osłabiona, częściej nękają ...

Neutropenia – przyczyny, objawy, leczenie

Neutropenia oznacza obniżenie liczby granulocytów obojętnochłonnych (neutrofilów) we krwi obwodowej poniżej normy. Wiąże się z ...

Autoprzeszczep

Autoprzeszczep, czyli przeszczep autogeniczny (autologiczny), oznacza przeniesienie i wykorzystanie własnej tkanki lub narządu z jednego ...

Jak uzupełniać niedobory magnezu?

Magnez to pierwiastek niezbędny do prawidłowego funkcjonowania komórek żywych organizmów. Niedobór magnezu u człowieka najczęściej ...

Pancytopenia – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Pancytopenia to choroba krwi, w przebiegu której dochodzi do niedoboru wszystkich typów komórek krwi (elementów ...

Jak wzmocnić odporność?

Obniżona odporność powoduje, że organizm człowieka nie jest w stanie bronić się przed zakażeniem wirusowym, ...

Witaminy a odchudzanie

Witaminy to substancje, które są potrzebne do prawidłowego przebiegu procesów zachodzących w organizmie. Osoby stosujące ...

Bladość skóry – jakie mogą być przyczyny?

Bladość to subiektywny objaw polegający na zmianie koloru skóry. Może być spowodowana przez wiele dolegliwości ...

Wstrząs septyczny

Wstrząs septyczny to ostra, zagrażająca życiu reakcja organizmu. Wstrząs rozwija się w następstwie posocznicy – ...

Komentarze (0)