Agregacja płytek krwi – co to jest, jakie są objawy i jakie leki hamują agregację trombocytów?

Nadmierna agregacja płytek krwi, czyli ich zlepianie, prowadzi do zachwiania mechanizmu hemostazy i może być przyczyna powstania skrzepu. Przyczyną agregacji trombocytów mogą być obecność przeciwciał, które reagują z błonami komórkowymi tych komórek. Dzieje się tak w chorobach nowotworowych, czasie ciąży, trwania infekcji. W leczeniu stosuje się leki hamujące agregację, czyli przeciwpłytkowe.

Płytki krwi – funkcje

Płytki krwi (trombocyty, skrót PLT) to najmniejsze komórki krwi, których rolą jest zapewnienie krzepliwości krwi w miejscu uszkodzenia tkanek. Mają naturalną zdolność do adhezji, czyli przylegania do ścian naczyń krwionośnych w miejscu uszkodzenia. Trombocyty uzupełniają braki w błonie wewnętrznej naczynia oraz je uszczelniają. Biorą tym samym udział w procesie krzepnięcia krwi. Są ważnym elementem hemostazy, czyli zapewniają przepływ krwi w naczyniach krwionośnych.

Badanie płytek krwi jest elementem morfologii. Jeżeli ich poziom jest za wysoki lub za niski, konieczna jest dalsza diagnostyka w celu rozpoznania przyczyn.

Fizjologiczna agregacja płytek krwi ma miejsce w przypadku aktywacji kaskady krzepnięcia krwi i ma na celu wytworzenie czopu płytkowego zamykającego uszkodzone naczynie krwionośne. Z kolei patologiczna agregacja płytek wskazuje na poważne dysfunkcje układu hemostazy i może prowadzić do powstania niebezpiecznych zakrzepów i zatorów.

Co to jest agregacja płytek krwi?

Nadmierna agregacja płytek krwi to niekontrolowane, nie powodowane uszkodzeniem naczynia, wymykające się fizjologicznym mechanizmom regulacyjnym zlepianie płytek krwi. W warunkach fizjologicznych adhezja płytek krwi aktywowana jest uszkodzeniem ściany naczyń krwionośnej, do którego natychmiast przylegają płytki krwi. Aktywacja płytek krwi powoduje wydzielanie z nich substancji generujących powstanie skrzepu krwi. Aby zachować równowagę i odpowiednią płynność krwi, po zahamowaniu krwawienia są aktywowane procesy fibrynolizy, czyli rozpuszczania skrzepu.

Niekiedy dochodzi do aktywacji agregacji płytek krwi przez czynniki nie związane z uszkodzeniem ciągłości naczyń krwionośnych. Powstają wtedy skrzepy, które mogą zatykać światło naczyń krwionośnych – a to prowadzić może do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Jakie są przyczyny agregacji płytek krwi?

Jedną z przyczyn są wrodzone zaburzenia agregacji płytek krwi. Częściej jednak mamy do czynienia z zaburzeniami o charakterze nabytym. Wtedy główną przyczyną zlepiania się płytek krwi będzie obecność we krwi przeciwciał, które reagują z błonami komórkowymi płytek krwi i generują ich zlepianie się. Najczęściej pojawienie się tych przeciwciał indukowane jest:

  • infekcjami wirusowymi czy bakteryjnymi, choroby zapalne i infekcyjne,
  • ciąża,
  • choroby nowotworowe,
  • choroby o podłożu autoimmunologicznym,
  • utrata krwi,
  • nadpłytkowość (np. rodzinna).

Inne przyczyny nadmiernej agregacji płytek krwi to stosowanie leków: hormonalnej terapii zastępczej, doustnej antykoncepcji hormonalnej, chlorpromazyny czy fenytoiny. Agregacja płytek krwi towarzyszy ponadto chorobom wątroby i śledziony, gdy może dojść do nadmiernego gromadzenia i zlepiania płytek krwi w miąższu tych narządów.

Wiele schorzeń hematologicznych przebiega z nadmierną agregacją płytek krwi. Mowa zwłaszcza o czerwienicy prawdziwej, nadpłytkowości samoistnej, szpiczaku mnogim czy zespole wykrzepiania śródnaczyniowego. Kolejną przyczyną zlepiania płytek krwi może być mocznica.

Możliwe jest ponadto wystąpienie tzw. małopłytkowości rzekomej. Polega ona na obecności we krwi specjalnych przeciwciał – tzw. zimnych aglutynin, które powodują zlepianie krwinek płytkowych w niższych temperaturach. Po pobraniu krwi do probówki i jej ochłodzeniu dochodzi do agregacji płytek krwi in vitro.

Agregacja płytek krwi – objawy

Objawy nadmiernego zlepiania się płytek krwi mają dwojaki charakter. Z jednej strony wynikają z kwestii zużywania się płytek do powstania agregatów trombocytów, co powodować może małopłytkowość, czyli zbyt niski poziom płytek krwi. Małopłytkowość objawia się występowaniem niewielkich, punktowych wybroczyn na skórze oraz krwawieniami z nosa, dziąseł, dróg moczowych czy przewodu pokarmowego.

Z drugiej strony krew, która staje się gęsta, przyczynia się do powstania zakrzepów, co objawiać się może – w zależności od lokalizacji skrzepu – dusznościami i bólem w klatce piersiowej, bólem i niedowładem kończyn, bólami i zawrotami głowy czy zaburzeniami wzroku.

Norma płytek krwi u zdrowych osób wynosi 150–440 tys. w jednym milimetrze sześciennym. Jeżeli jest ich za mało, należy wykonać kolejne badania, by poznać przyczynę tego zaburzenia.

Zlepianie płytek krwi – powikłania

Niekontrolowana agregacja płytek krwi prowadzi do powstania skrzepów. Stopniowe powiększanie się zakrzepów stwarza dwojakie ryzyko – skrzep może zamknąć światło naczynia, w którym powstaje, co zaburzy krążenie krwi i spowoduje niedotlenienie obszaru ciała zaopatrywanego przez to naczynie. Inną komplikacją jest oderwanie się zakrzepu i dotarcie do odległego naczynia krwionośnego.

Jeśli zamknięte zostanie światło naczynia żylnego i powstaje zakrzep, zablokowany jest odpływ krwi do serca – jest to żylna choroba zakrzepowo – zatorowa. W jej przebiegu dochodzi do pojawienia się obrzęku, bolesności i zaczerwienienia określonego obszaru ciała. Skóra jest napięta, o sinawym zabarwieniu, ocieplona. Najważniejsze powikłanie to zakrzepica żył głębokich kończyn.

Z kolei objawy zakrzepicy tętniczej wynikają z niedotlenienia określonej tkanki. Najpoważniejsze powikłania zakrzepicy tętniczej to zatorowość płucna, nadciśnienie płucne, udar mózgu czy zawał serca.

Płytki krwi – badanie przy agregacji trombocytów

Jeśli podejrzewana jest agregacja trombocytów, badanie pomagające wykryć tą anomalię to przede wszystkim morfologia krwi z rozmazem. W morfologii krwi stwierdzana jest niska liczba płytek krwi, a w rozmazie zauważalne są agregaty płytek krwi.

Pomocne jest także określenie wartości MPV, czyli średniej objętości płytki krwi. Podwyższona wartość MPV może wskazywać na powstanie agregatów płytek krwi. Bardziej specjalistyczne badania w kierunku agregacji płytek krwi to badanie agregacji płytek krwi pod wpływem ADP, kolagenu, ristocetyny czy kwasu arachidonowego.

Leki hamujące agregację – leki przeciwpłytkowe

W przypadku agregacji płytek krwi stosowane są leki hamujące agregację płytek krwi. Leki przeciwpłytkowe to grupa preparatów zmniejszających agregację płytek krwi i w ten sposób przeciwdziałających powstawaniu zakrzepów. W celu rozrzedzenia krwi najczęściej stosowane są następujące leki przeciwkrzepliwe (antagoniści witaminy K):

  • heparyna działająca bardzo szybko i znajdująca zastosowanie doraźne w wyjątkowych sytuacjach, takich jak lot samolotem, który generować może zwiększoną krzepliwość krwi,
  • acenokumarol oraz warfaryna to leki do stałego stosowania.

W przypadku stosowania leków przeciwzakrzepowych konieczne jest okresowe badanie parametrów krzepnięcia krwi. Oznaczany jest poziom INR, czyli znormalizowanego czasu protrombinowego.

Bibliografia

Badania laboratoryjne w hematologii, B. Mariańska, J. Fabijańska – Mitek, J. Windyga. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003.

Podstawy hematologii, A. Dmoszyńska, T. Robak. Wydawnictwo Czelej, 2003.

www.diagnostykalaboratoryjna.eu/journal/DL_4_2012._str_455-460.pdf

Opublikowano: ; aktualizacja: 31.01.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Mastocytoza – objawy i leczenie mastocytozy skórnej i układowej

Mastocytoza to określenie odnoszące się do grupy chorób, które charakteryzują się nadmiernym wytwarzaniem mastocytów przez ...

Powiększona śledziona – jakie choroby powodują taki objawy?

Powiększenie śledziony diagnozowane jest u dorosłych jak i u dzieci. Ze względu na rodzaj unerwienia ...

Neutropenia – przyczyny, objawy, leczenie

Neutropenia oznacza obniżenie liczby granulocytów obojętnochłonnych (neutrofilów) we krwi obwodowej poniżej normy. Wiąże się z ...

Badanie PLT – liczba płytek krwi

Płytki krwi to obok czerwonych i białych krwinek i białych podstawowy element krwi. W badaniu ...

Badanie P-LCR – wskaźnik dużych płytek krwi

P-LCR to badanie wskaźnika dużych płytek krwi. Badanie to wykonuje się by ocenić rozmiar trombocytów. ...

Płytki krwi – zaburzenia i choroby krwi

Płytki krwi to elementy morfotyczne obecne w krwiobiegu wytwarzane w szpiku. Są elementem układu krzepnięcia ...

MPV – co to za parametr morfologii krwi? Jak odczytać badanie krwi MPV?

Morfologia krwi to najczęściej wykonywane badanie krwi. Jednym z elementów ocenianych w przypadku morfologii są ...

Płytki krwi – badanie – co oznacza małopłytkowość i nadpłytkowość?

Oznaczanie liczby płytek krwi (trombocyty, PLT) przeprowadza się przy okazji standardowej morfologii. Badanie krwi na ...

Leki na rozrzedzenie krwi – działanie, wskazania, dawkowanie, interakcje, skutki uboczne

Antykoagulanty – potocznie leki na rozrzedzenie krwi lub na gęstą, lepką krew – stosuje się ...

Gęsta krew – nadmierna lepkość krwi – przyczyny, objawy, leczenie

Zlepianie się płytek krwi (trombocytów) to fizjologiczna reakcja organizmu prowadząca do powstania skrzepu. Ma to ...

Nadpłytkowość samoistna – przyczyny, objawy, leczenie

Nadpłytkowość krwi oznacza podwyższone stężenie płytek krwi (powyżej 600 tys./µl). Nadpłytkowość wtórna spowodowana jest fizjologiczną ...

Podwyższone PDW, MPV i P-LCR – co oznaczają takie wyniki badania krwi?

Badanie płytek krwi wiąże się z koniecznością określenia liczby płytek wraz z MPV, PDW i ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon