USG tarczycy – wskazania, przygotowanie, wyniki, cena

USG tarczycy to całkowicie nieinwazyjne i niebolesne badanie, dzięki któremu może zostać wykrytych wiele patologicznych zmian w obrębie tego gruczołu, takich jak np. guzki czy powiększenie tarczycy. Jakie jednak są w ogóle wskazania do badania ultrasonograficznego tarczycy? Jak się przygotować do USG tarczycy i jak przebiega to badanie? Jak interpretować wyniki USG gruczołu tarczowego – dlaczego lekarze, poza wynikiem samego USG, zazwyczaj chcieliby oceniać razem z nim wyniki różnych badań, m.in. laboratoryjnych?

USG tarczycy – co to za badanie?

Ultrasonografia to jedna z powszechnie stosowanych metod obrazowania ludzkich narządów. Opiera się ona wykorzystaniu ultradźwięków, które są emitowane przez specjalistyczną aparaturę i następnie odbijają się one – w różny sposób – od tkanek, z którymi się stykają, a na końcu docierają do odpowiednich odbiorników. Z wykorzystaniem USG możliwe jest zobrazowanie wielu różnych organów, jednym z przeprowadzanych badań jest USG gruczołu tarczowego.

Badanie USG tarczycy jest jednym z pierwszych zastosowanych przez lekarza obrazowych badań tarczycy. Pozwala określić położenie, rozmiar, kształt, a także strukturę gruczołu. Badanie USG pozwala na wykrycie zmian niemożliwych do znalezienia podczas badania palpacyjnego oraz takich, które nie są widoczne podczas scyntygrafii tarczycy. W badaniu USG nie można stwierdzić czy dana zmiana jest łagodna czy złośliwa. USG nie pozwala na określenie stanu czynnościowego gruczołu tarczowego. Badany na podstawie obrazu z USG nie może stwierdzić czy ma do czynienia z nadczynnością czy niedoczynnością tarczycy. Niezbędna w tym celu jest dalsza diagnostyka.

Kto wykonuje USG tarczycy?

Tarczyca u człowieka położona jest w przednio-dolnej części szyi i zazwyczaj składa się z trzech części – płata prawego i lewego oraz z łączącej je cieśni (określanej również jako węzina).

Jednym z badań, które pozwala zapoznać się m.in. z budową i wielkością tego narządu jest właśnie USG, które może przeprowadzać endokrynolog (czasami bywa nim lekarz, który specjalizuje się przede wszystkim w chorobach tarczycy – wtedy określany jest on jako tyreolog), jak i lekarz radiolog czy innego jeszcze rodzaju specjalista, który ma odpowiednie doświadczenie i umiejętności w wykonywaniu badań ultrasonograficznych.

Pacjenci często zastanawiają się, jak często robić USG tarczycy. Tutaj jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie zwyczajnie nie ma – wszystko zależy od stanu pacjenta, ogólnie jednak osoby zdrowe mogą wykonywać ultrasonografię gruczołu tarczowego raz na kilka lat, ci zaś pacjenci, u których wykryte zostaną jakieś patologie dotyczące tarczycy, mają zwykle zalecane USG tarczycy co kilka-kilkanaście miesięcy.

USG tarczycy – wskazania

  • oceny gruczołu tarczycy – położenie, wielkość i kształt,
  • oceny wymiarów wola,
  • wykrycia zmian ogniskowych oraz oceny echostruktury tarczycy,
  • wybrania dogodnego miejsca do wykonania biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej,
  • oceny położenia igły podczas wykonywania biopsji cienkoigłowej,
  • kontroli szyjnych węzłów chłonnych,
  • różnicowania chorób autoimmunologicznych i nieautoimmunologicznych tego gruczołu,
  • oceny nieprawidłowości w badaniach hormonalnych tarczycy,
  • kontroli leczenia hormonalnego tarczycy.

Badanie USG tarczycy – co wykrywa i kto wykonuje badanie?

Ultrasonografia tarczycy może być wykonywana w ramach badań kontrolnych – w takich sytuacjach badanie to zlecane jest jednak zazwyczaj raz na kilka lat. Zdecydowanie inaczej jest już jednak wtedy, gdy u pacjenta pojawiają się wskazania do przeprowadzenia USG szyi – takowymi mogą być:

  • obciążenie rodzinne (to jest występowanie u wielu członków rodziny danego pacjenta chorób tarczycy);
  • stwierdzenie (w badaniu palpacyjnym tarczycy) jakichś niepokojących zmian, które mogą być np. guzkami;
  • wyraźne powiększenie (szczególnie nagłe) obwodu szyi;
  • podejrzenie chorób tarczycy (wynikające np. z wykrycia jakichś nieprawidłowości w badaniach hormonalnych, USG wykonuje się m.in. gdy u pacjenta może istnieć rak tarczycy lub gdy zachodzi podejrzenie, że dana osoba może cierpieć na chorobę Hashimoto);
  • monitorowanie przebiegu wcześniej rozpoznanych u pacjenta schorzeń (tutaj jako przykład można podać sytuację, gdzie u danej osoby stwierdzono zmiany ogniskowe w tarczycy – w takim przypadku zachodzi konieczność okresowego kontrolowania tego, czy dane zmiany chociażby nie zwiększają swoich rozmiarów; endokrynolodzy zlecają kontrolne USG z różną częstością, zwykle jednak przy guzkach zalecane jest kontrolowanie ich wielkości co 6–12 miesięcy).

Przeczytaj więcej o guzach tarczycy.

USG tarczycy w ciąży – kiedy się wykonuje?

Zdarza się, że pacjentkom zalecane jest USG tarczycy w ciąży. Takowe badanie, ze względu na to, jak istotna dla rozwoju płodu jest prawidłowa czynność gruczołu tarczowego jego matki, zalecane jest przede wszystkim wtedy, gdy w badaniach laboratoryjnych u ciężarnej wykryte zostaną jakieś nieprawidłowości sugerujące zaburzenia czynności tarczycy.

Ultrasonografia tarczycy – jak się przygotować?

Przygotowanie do badania USG tarczycy nie powinno nastręczać żadnemu pacjentowi trudności – zasadniczo nie ma konieczności podejmowania się jakichś trudniejszych czynności przed tą analizą. W dniu badania nie trzeba być na czczo (jak najbardziej możliwe jest więc jedzenie posiłków), nie ma również jakichś zaleceń co do tego, w jakiej dokładnie porze badanie powinno zostać przeprowadzone. Ogólnie można zasugerować pacjentom to, aby na ultrasonografię tarczycy udali się oni w wygodnym, odsłaniającym szyję, ubraniu.

Oczywiście można zgłosić się do lekarza mając na sobie zarówno golf, jak i chustę, jednakże podczas badania i tak zajdzie konieczność zdjęcia garderoby. Najlepiej w dniu badania zrezygnować z zakładania na szyję biżuterii, np. łańcuszków czy wisiorków – przed USG gruczołu tarczowego i tak będą one musiały zostać zdjęte.

USG tarczycy – jak wygląda badanie, co pokazuje?

Badanie przeprowadzane jest w pozycji leżącej – pacjent kładzie się na kozetce na plecach. Później, na jego odsłoniętą szyję, aplikowany jest specjalny żel – dzięki niemu uzyskiwany jest po prostu lepszy obraz podczas badania (środek ten niweluje m.in. powstawanie artefaktów w trakcie USG). Nie należy się obawiać aplikacji tego preparatu: jeżeli towarzyszą temu jakiekolwiek doznania, to jest to uczucie nakładania chłodnego opatrunku na szyję.

Po krótkim przygotowaniu, w okolice tarczycy pacjenta przykładana jest już głowica aparatu do USG. Później lekarz dokonuje analizy kolejnych parametrów dotyczących gruczołu tarczowego, oceniany jest m.in. rozmiar tarczycy, a także echogeniczność jej miąższu (może on być izo-, hiper- lub hipoechogeniczny). Jeżeli wykonywane jest USG tarczycy z Dopplerem, to wtedy dokonywana jest także ocena przepływu krwi przez ten narząd (oraz przez ewentualne zaobserwowane w czasie badania zmiany).

Ile trwa badanie ultrasonograficzne tarczycy?

Czas trwania USG tarczycy zazwyczaj nie jest długi – wszystko co prawda uzależnione jest od tego, czy podczas badania zostaną stwierdzone jakieś odchylenia (wykrycie ich może je wydłużać), ogólnie jednak tego rodzaju analiza zajmuje nie więcej niż kilkanaście minut. Przebieg USG gruczołu tarczowego może być nieco dłuższy u dziecka – aby dokładnie ocenić ten narząd, pacjent musi pozostawać w bezruchu, dzieciom zaś czasami ciężko wytrzymać w jednej pozycji i przez to właśnie u nich USG może zajmować więcej czasu. Pacjenci oczekujący na różnego rodzaju badania nierzadko obawiają się jakiegoś rodzaju bólu, tych jednak, którzy mają przed sobą USG tarczycy, można uspokoić – badanie to jest bezbolesne i całkowicie nieinwazyjne.

Interpretacja wyników USG tarczycy

Opis USG tarczycy zawierać powinien informacje o rozmiarach poszczególnych części tarczycy i wykrytych ewentualnych zmianach w obrębie miąższu tego gruczołu. Prawidłowa wielkość tarczycy to w wymiarze podłużnym 40–60 mm, w wymiarze przednio-tylnym zaś 13–18 mm (podane normy dotyczą osób dorosłych). Wyniki badania obejmują również i objętość tarczycy, prawidłowo u kobiet powinna ona sięgać 10–15 ml, a u mężczyzn 12–18 ml. Fizjologicznie miąższ tarczycy powinien jednorodny.

Powyżej opisano prawidłowe wymiary tarczycy, podczas USG mogą zostać stwierdzone jednak różne odchylenia. Takowymi mogą być np. guzki. W trakcie USG oceniana jest wielkość takich zmian, ale i to, czy u pacjenta istnieją guzki hiperechogenne, czy też może guzki hipoechogeniczne. Dokonywane jest także oszacowanie wielkości samego gruczołu tarczowego i tutaj trzeba wspomnieć o jednym istotnym aspekcie. Otóż same tylko wyniki USG tarczycy nie są wystarczające do dokonania oceny stanu zdrowia pacjenta. Należy je interpretować razem z wynikami innych badań, takich jak np. wyniki TSH czy biopsja.

Jakie badania na tarczyce trzeba wykonać?

Pierwsze z wymienionych badań jest istotne chociażby przy powiększeniu gruczołu tarczowego – dochodzić może bowiem do tego zarówno przy niedoczynności, jak i przy nadczynności czy nawet i przy prawidłowej czynności wewnątrzwydzielniczej tarczycy. Posiadanie wiedzy o poziomie TSH pozwala stwierdzić, czy powiększenie gruczołu jest związane z jego nadczynnością (wtedy TSH jest obniżone), czy może jednak z niedoczynnością (wtedy TSH jest podwyższone). Biopsja jest przydatna z kolei wtedy, gdy na drodze samego USG nie sposób stwierdzić, jakiego rodzaju guzki istnieją u badanego – w jej trakcie pozyskuje się materiał, który przekazywany jest następnie do badań histopatologicznych, po których uzyskiwana jest wiedza na temat tego, czy zmiana ma charakter łagodny, czy też wykazuje ona może jednak cechy złośliwości.

USG tarczycy – kto kieruje, czy badanie można wykonać na NFZ?

Ultrasonografia tarczycy jest badaniem, które można przebyć na NFZ – aby jednak było to możliwe, konieczne jest wystawienie skierowania dla pacjenta przez lekarza. Uzyskać je można od endokrynologa, ale i od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (czyli od lekarza rodzinnego). Na badania w ramach NFZ nierzadko trzeba jednak oczekiwać, w związku z czym część pacjentów decyduje się skorzystać z usług prywatnie. W takiej sytuacji nie trzeba posiadać skierowania na USG tarczycy, należy jednak wziąć pod uwagę to, że cena badania sięga kilkadziesiąt złotych (zazwyczaj 50–100 zł).

Bibliografia

  • Gianoukakis A.G., Thyroid Ultrasound Basic, https://www.thyroid.org/wp-content/uploads/2013/10/Gianoukakis_ThyroidUSIntro2013.pdf
  • https://www.radiologyinfo.org/en/info.cfm?pg=us-thyroid
  • Chaudhary V., Bano S., Thyroid Ultrasound, Indian J Endocrinol Metab. 2013 Mar-Apr; 17(2): 219–227
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Scyntygrafia tarczycy – co to jest, na czym polega, jak wygląda, wskazania

Scyntygrafia tarczycy to badanie obrazowe służące do badania gruczołu tarczowego. Wskazaniami do przeprowadzania badania scyntygraficznego ...

Wole guzkowe (guzowate) tarczycy nietoksyczne – objawy, leczenie, operacja

Wole guzkowe nietoksyczne to objaw wskazujący na chorobę tarczycy, który polega na powiększeniu gruczołu tarczowego. ...

Powiększona tarczyca – co jest przyczyną powiększenia tarczycy?

Powiększona tarczyca (wole tarczycowe) może być objawem wielu chorób gruczołu tarczowego. Każdy przypadek kiedy tarczyca ...

Wole guzowate (guzkowe) tarczycy toksyczne – przyczyny, objawy, leczenie

Wole tarczycowe towarzyszy najczęściej nadczynności tarczycy. Oznacza to, że istnieje nadmiar hormonów tarczycy. Jeżeli lekarz ...

Wole tarczycowe u noworodka

Wole noworodkowe oznacza powiększenie tarczycy u dziecka, przy czym może to prowadzić do objawów nadczynności ...

Ból tarczycy – jakie są przyczyny bólu w okolicach tarczycy?

Ból tarczycy nie musi wskazywać na poważne problemy z tarczycą w postaci nowotworu. Najczęściej jest ...

Rak pęcherzykowy tarczycy – przyczyny, objawy, leczenie guza tarczycy

Rak pęcherzykowy tarczycy przez długi czas może rozwijać się w utajeniu. Jednym z pierwszych objawów ...

Wole guzkowe i wole miąższowe – dlaczego tarczyca jest powiększona?

Powiększona tarczyca towarzyszyć może zarówno niedoczynności jak i nadczynności gruczołu tarczowego. Określana jest mianem wola ...

Wole zamostkowe – nietypowo położone wole tarczycy

Wole zamostkowe to powiększenie gruczołu tarczowego, który sięga głęboko za mostek do klatki piersiowej. Objawy ...

Badanie tarczycy – jakie badania na tarczycę należy wykonać?

W chorobach tarczycy wykonuje się zarówno badania laboratoryjne z próbek krwi, jak i badania obrazowe ...

Guz tarczycy – przyczyny, objawy i leczenie guzów tarczycy

Choroby tarczycy należą do najczęstszych schorzeń endokrynologicznych. Zarówno nadczynności jak i niedoczynności tarczycy może towarzyszyć ...

Wole tarczycowe

Wole tarczycowe jest to objaw chorobowy, polegający na widocznym lub wyczuwalnym powiększeniu objętości tarczycy. Niemal ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon