USG doodbytnicze (przezodbytnicze) – kiedy wykonać to badanie odbytu?

USG transrektalne jest obrazowym badaniem pozwalającym na dokładne uwidocznienie kanału odbytu i tkanek go otaczających. USG przezodbytnicze stanowi cenne uzupełnienie standardowego badania proktologicznego (tzw. badania per rectum). Wskazaniem do badania, jakim hest ultrasonografia doodbytnicza są problemy z defekacją i zwieraczami oraz guzy czy ból odbytu. Jak wygląda i przebiega USG transrektalne?

Funkcje i choroby odbytu

Odbyt stanowi końcowy odcinek układu pokarmowego. Odpowiedzialny jest on za regulację uwalniania stolca zgromadzonego w odbytnicy (jest to odcinek jelita położony przed odbytem) w procesie zwanym defekacją. Proces ten kontrolowany jest przez wiele czynników – w tym rozciągnięcie ścian odbytnicy przez masy kałowe – i prowadzi do wypchnięcia stolca przez tzw. kanał odbytu na zewnątrz organizmu.

Kanał odbytu otoczony jest przez mięśnie zwieracze odbytu wewnętrzny i zewnętrzny. Mięsień zwieracz wewnętrzny nie podlega świadomej kontroli – rozluźnia się, kiedy ciśnienie w odbytnicy osiągnie pewną graniczną wartość.

Mięsień zwieracz zewnętrzny natomiast podlega kontroli woli – jest więc odpowiedzialny za świadome rozpoczęcie procesu defekacji. W przypadku nieprawidłowej pracy wymienionych zwieraczy pojawiają się problemy z nietrzymaniem lub zaparciem stolca. Sytuacja taka może wystąpić np.: w wyniku uszkodzenia tych mięśni podczas niektórych zabiegów operacyjnych czy w trakcie porodu. W obrębie i okolicy odbytu mogą pojawić się również inne nieprawidłowości – należą do nich ropnie i przetoki odbytu, guzy nowotworowe oraz stany zapalne. USG przezodbytnicze pozwala na ocenę wszystkich tych stanów.

USG przezodbytnicze – kiedy wykonać?

Ultrasonografia doodbytnicza jest obrazowym badaniem odbytu – oznacza to, że pozwala na uwidocznienie na ekranie obrazu badanego narządu i jego otoczenia. Wykonywana jest za pomocą urządzenia zwanego ultrasonografem. Działa ono na zasadzie emisji ultradźwięków, które wnikają w badane struktury i odbijają się od nich w różny sposób, zależny od ich właściwości akustycznych.

Odbite ultradźwięki wracają do urządzenia, z którego zostały wysłane – jest to tzw. sonda lub głowica ultrasonografu (w przypadku ultrasonografii transrektalnej jest ona kształtem i wielkością zbliżona do palca; obraca się wokół własnej osi, dzięki czemu pozwala na jednoczesne uwidocznienie całego kanału odbytu na danym poziomie). Ultradźwięki są następnie analizowane i przetwarzane w celu utworzenia obrazu wyświetlanego na monitorze. Lekarz obserwuje go i ocenia badane narządy. W USG transrektalnym badanie przeprowadzane jest z użyciem sondy wprowadzanej do odbytu – dlatego odczucia podczas badania podobne są do badania per rectum.

Wykonanie ultrasonografii transrektalnej (USG doodbytniczego) zalecane jest w przypadku:

  • problemów z defekacją – w szczególności nietrzymania stolca; sytuacja taka może wynikać z różnych przyczyn np. uszkodzenia mięśni zwieraczy odbytu w wyniku zabiegów operacyjnych lub podczas porodu. Zdarza się również w wyniku osłabienia mięśni zwieraczy odbytu z wiekiem czy przez obecność w ich obrębie ropnia;
  • bólu odbytu lub jego okolicy; może on być spowodowany m.in. przez infekcje – powstają wtedy: ropnie, przetoki (bolesne połączenia między kanałem odbytu i okolicznymi strukturami lub powierzchnią ciała w okolicy odbytu; badanie to umożliwia pokazanie przebiegu i ujścia przetoki), szczeliny odbytu (są to podłużne pęknięcia błony śluzowej kanału odbytu);
  • guzów okolicy odbytu; USG doodbytnicze bywa pomocna w ocenie rozległości zmiany, co pomaga w ocenie zaawansowania nowotworu; ponadto służyć może do obserwacji wznowy guza (raka) odbytu po leczeniu operacyjnym lub radioterapii.

Takie badanie USG odbytu pozwala również na ocenę efektów operacyjnej jego rekonstrukcji.

USG transrektalne (doodbytnicze) – jak przebiega?

Ultrasonografia doodbytnicza jest łatwe do przeprowadzenia i nieinwazyjne. Mimo to, z racji konieczności wprowadzenia do odbytu sondy ultrasonografu, powinno się do niej odpowiednio przygotować. Od półtorej do trzech godzin przed planowanym badaniem należy wykonać lewatywę – masy kałowe zalegające w odbytnicy będą utrudniały badanie. Można zrobić to, używając specjalnego zestawu dostępnego w każdej aptece.

W przypadku zaparć albo gdy wypróżnienie miało miejsce ponad trzy dni przed badaniem, powinno się wykonać ją dodatkowo wieczorem przed zaplanowanym dniem badania. Nie ma potrzeby odstawiania leków przed przeprowadzeniem ultrasonografii doodbytniczej. W dniu badania można popijać je małymi łykami wody, starając się jednak unikać jedzenia i picia w ciągu dwóch godzin przed wizytą u lekarza. Należy ubrać należy się w taki sposób, aby w łatwy sposób można było ściągnąć odzież do badania.

To badanie odbytu przeprowadza lekarz radiolog lub odpowiednio przeszkolony lekarz innej specjalizacji. Trwa ono około pół godziny. Przed badaniem zostanie zebrany wywiad dotyczący historii choroby. Warto więc zabrać ze sobą wyniki wcześniejszych badań.

Pacjent zostanie poproszony o rozebranie się (co najmniej od pasa w dół) i położenie się na kozetce na lewym boku z podkulonymi nogami. Zwykle przed wprowadzeniem sondy, lekarz wykonuje badanie per rectum – wprowadza do odbytu palec w celu zorientowania się w twojej anatomii i obecności ewentualnych przeszkód w kanale odbytu i odbytnicy.

Właściwe badanie USG transrektalnego polega na wprowadzeniu pokrytej specjalną osłoną i żelem sondy ultrasonografu do kanału odbytu. Jest to moment, w którym pacjent może odczuć pewien dyskomfort – podobny do uczucia podczas badania proktologicznego per rectum. Nie będzie to jednak bolesne, dlatego nie ma potrzeby stosowania znieczulenia.

Urządzenie przesyła obraz do monitora, na którym lekarz obserwuje przebieg badania. Przesuwając sondę w przód i w tył, może oceniać mięśnie odbytu i okoliczne struktury na różnych poziomach. Podczas badania zostaną wykonane zdjęcia wybranych obrazów – są one częścią jego opisu. Po zakończeniu USG odbytu sonda zostanie wyciągnięta, pacjent może się ubrać, a lekarz omówi wyniki badania.

Bezwzględnym (wykluczającym badanie) przeciwwskazaniem do USG doodbytniczego jest perforacja – czyli „przedziurawienie” odbytu lub odbytnicy. Do przeciwwskazań względnych (niewykluczających badania, ale je utrudniających) należą: brak możliwości współpracy ze strony pacjenta i znaczne zwężenie odbytu. Ultrasonografia transrektalna jest badaniem bezpiecznym, obarczonym bardzo małym ryzykiem powikłań, do których należy np. czasowy dyskomfort po badaniu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.05.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Manometria odbytu (manometria anorektalna) – jak wygląda badanie, wskazania i cena

Manometria odbytu to badanie, które pozwala ocenić funkcję zwieraczy odbytu. Inna nazwa badania to manometria ...

Polipy odbytu – objawy, leczenie, usuwanie

Polipy odbytu zazwyczaj są wykrywane przypadkowo, ponieważ w większości przypadków nie dają żadnych objawów (w ...

Krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego

Krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego najczęściej jest następstwem chorób jelita grubego, rzadziej chorób jelita ...

Badanie ginekologiczne

Badanie ginekologiczne jest z reguły bezbolesne u zdrowych kobiet. Zdrowe kobiety, nie obarczone ryzykiem zachorowania ...

Rak odbytnicy

Rak odbytnicy najczęściej diagnozowany jest u osób, które ukończyły 50 lat. Odbytnica jest częścią układu ...

Badanie CEA (marker) – wyniki, norma, podwyższony

Badanie CEA (ang. carcino-embryonic antigen; antygen karcinoembrionalny lub rakowo-płodowy) będącego markerem nowotworowym wykonywane jest w ...

Rak odbytu – przyczyny, objawy i leczenie raka brzegu i kanału odbytu

Rak odbytu może obejmować zarówno brzegi odbytu, jak i kanał odbytu. Raki odbytu są to ...

Zapalenie odbytu – objawy, badania i leczenie

Jedną z chorób odbytu jest zapalenie odbytu. Częściej chorują mężczyźni, zwłaszcza po ukończeniu 40. roku ...

Badanie proktologiczne (per rectum) – jak się przygotować, wskazania, czy boli?

Badanie proktologiczne (badanie per rectum), czyli badanie odbytnicy i odbytu, jest wykonywane przez lekarza jako ...

Wymaz z odbytu – wskazania, jak się przygotować i jak wykonać?

Wymaz z odbytu to badanie, które wykonuje się przy podejrzeniu wystąpienia zakażenia bakteryjnego przewodu pokarmowego, ...

Ból odbytu – dlaczego boli w odbycie?

Ból odbytu lub jego okolic jest dość często występującą dolegliwością. Przyczyny są zróżnicowane, od błahych, ...

Choroby odbytu – rodzaje, przyczyny, leczenie schorzeń odbytu

Schorzenia dotykające końcowy odcinek przewodu pokarmowego stanowią często poważny problem, przede wszystkim ze względu na ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon