USG prostaty (TRUS) – co to za badanie prostaty?

Ultrasonografia transrektalna (TRUS) należy do metod diagnostyki obrazowej i umożliwia dokładne uwidocznienie niektórych narządów miednicy mniejszej za pomocą głowicy USG wprowadzonej do odbytnicy. Badanie TRUS (transrektalne) to USG, które służy do oceny prostaty (gruczołu krokowego, stercza) i jego sąsiedztwa. USG przezodbytnicze umożliwia diagnostykę chorób prostaty, jak np. rak czy łagodny przerost stercza.

Co to jest prostata (stercz, gruczoł krokowy)?

Ultrasonografia transrektalna (TRUS) wykorzystywana jest w badaniu narządów znajdujących się w okolicach miednicy mniejszej. To część ciała, w której zawarta jest m.in.: odbytnica, pęcherz moczowy oraz narządy układu rozrodczego – u mężczyzn są to nasieniowody, pęcherzyki nasienne i gruczoł krokowy (stercz, prostata).

Prostata przylega do przedniej ściany odbytnicy. Jest to narząd wielkości orzecha włoskiego odpowiedzialny za produkcję płynu nasiennego. Rak rozwijający się w obrębie gruczołu krokowego (rak prostaty) jest jedną z najczęstszych przyczyn zgonów z powodu nowotworów u mężczyzn. Narząd ten otoczony jest gęstą siecią naczyń żylnych, z czego wynika duże ryzyko przerzutów.

W sąsiedztwie prostaty położone są również pęcherzyki nasienne i końcowe odcinki nasieniowodów. Dzięki temu za pomocą USG prostaty możliwa jest diagnostyka niektórych przyczyn bezpłodności u mężczyzn.

USG transrektalne – na czym polega?

TRUS należy do ultrasonograficznych metod obrazowania. Oznacza to, że do uzyskania obrazu używane są ultradźwięki, które wnikają w głąb tkanek i odbijane są od nich w różny sposób, zależny od budowy poszczególnych struktur. Odbite ultradźwięki powracają do urządzenia i są przetwarzane. Do ich emisji służy odpowiednia głowica (sonda) z odbiornikiem odbitych fal, a utworzony obraz wyświetlany jest na monitorze.

W przypadku ultrasonografii transrektalnej, sonda wielkości palca wprowadzana jest przez odbyt do odbytnicy. Przesuwanie głowicy po przedniej ścianie odbytnicy umożliwia lekarzowi precyzyjne zobrazowanie gruczołu krokowego, z uwidocznieniem jego wielkości i struktury wewnętrznej. Badanie umożliwia analizę objętości narządu i pomaga w rozpoznaniu zmian patologicznych, w tym zapalnych i nowotworowych. Przy podejrzeniu zmian nowotworowych, pozwala na wykonanie biopsji prostaty pod kontrolą USG.

Ponadto może być stosowane w próbach celowanego leczenia raka prostaty, jak brachyterapia i krioterapia. W ultrasonografii transrektalnej oceniane są również leżące w sąsiedztwie gruczołu krokowego pęcherzyki nasienne i końcowe odcinki nasieniowodów. Umożliwia to m.in. rozpoznanie zarośnięcia nasieniowodów jako przyczyny bezpłodności.

USG prostaty – kiedy wykonać?

Badanie prostaty, jakie stanowi USG jest zalecane w celu oceny gruczołu krokowego, szczególnie w przypadku:

  • nieprawidłowego wyniku badania per rectum (np. guzek wyczuwalny przez przednią ścianę odbytnicy);
  • trudności w oddawaniu moczu – mogą być one wynikiem powiększenia objętości gruczołu krokowego, który wskutek tego uciska przechodzącą przez niego cewkę moczową; powiększona prostata może być efektem łagodnych zmian (jak łagodny rozrost prostaty, stercza) lub złośliwe (rak prostaty). TRUS jest pomocna w odróżnieniu ich od siebie;
  • nieprawidłowych wyników badań krwi – w szczególności podwyższony poziom PSA (ang. Prostate Specific Antigen) nasuwa podejrzenie rozwoju raka (nowotworu) prostaty. Nie jest to jednak parametr wystarczający do jego rozpoznania;
  • nieprawidłowych wyników biopsji.

Badanie może być również wykorzystane jako kontrola w diagnostyce inwazyjnej prostaty (biopsja – pobranie wycinków narządu w celu przeprowadzenia badania mikroskopowego) oraz w miejscowym leczeniu raka prostaty metodami, takimi jak: brachyterapia (umieszczenie źródła promieniowania w bezpośredniej bliskości lub wewnątrz guza); krioterapia (miejscowe zamrażanie w temperaturze do -40 stopni Celsjusza). Używana jest też do kontroli aspiracji torbieli i ropni gruczołu krokowego. Ponadto TRUS służy do diagnostyki chorób dotyczących pęcherzyków nasiennych i nasieniowodów, które mogą być przyczyną bezpłodności u mężczyzn.

Transrektalne USG prostaty zalecana jest u pacjentów z brakiem lub niedoborem plemników w nasieniu i małą jego objętością oraz z wyczuwalnymi w badaniu per rectum nasieniowodami, w celu oceny drożności dróg wyprowadzających nasienie. Badanie może również potwierdzić obustronną wrodzoną aplazję nasieniowodów (CBAVD).

USG przezodbytnicze – jak przebiega?

Przed badaniem USG prostaty potrzebne jest odpowiednie przygotowanie, zależne od tego, czy lekarz planuje biopsję w czasie badania. Jeśli biopsja prostaty nie jest planowana, wystarczy, oczyścić odbytnicę 24 godziny przed badaniem. Jest to konieczne, aby stolec i gazy nie utrudniały procedury. Najłatwiejszym sposobem jest wykonanie tzw. lewatywy.

W przypadku planowanej biopsji, powinno się podjąć dodatkowe kroki.

  • Powinno się odstawić wszelkie leki osłabiające krzepnięcie krwi na 710 dni przed badaniem (najpopularniejsze z tych leków to aspiryna, warfaryna, klopidogrel, niesteroidowe leki przeciwzapalne). Zapobiegnie to nadmiernemu krwawieniu po badaniu. Dodatkowo przepisany zostanie antybiotyk (np. cyprofloksacyna), który należy zażyć w dzień badania i kontynuować przez następne dni. Szczegóły postępowania przekaże lekarz.
  • Przed badaniem prostaty należy poinformować lekarza o wszystkich lekach, jakie są obecnie przyjmowane. Dotyczy to również środków sprzedawanych bez recepty.
  • W dzień badania trzeba ubrać się w taki sposób, aby bez problemu można było się rozebrać – może to być konieczne w trakcie badania.
  • W niektórych przypadkach pacjent może zostać poproszony o wypicie wody przed rozpoczęciem, gdyż pełny pęcherz ułatwia uwidocznienie gruczołu krokowego.

Ultrasonografia transrektalna (przez odbyt) może być wykonana w różnych pozycjach, ale najczęściej przeprowadza się ją w pozycji leżącej na lewym boku z nogami zgiętymi w kolanach. Przed właściwym badaniem, lekarz może wykonać badanie per rectum. Czasami na głowicę ultrasonografu zakładana jest prezerwatywa. Głowica pokrywana jest żelem w celu lepszego poślizgu i zwiększenia precyzji badania. Lekarz wprowadza ją do odbytnicy i rozpoczyna badanie.

Poruszając sondą, uzyskuje różne przekroje badanego obszaru. Jeśli jest to wskazane, oprócz głowicy wprowadzane są specjalne nakładki, np. z igłami do biopsji. Procedura trwa około 1015 minut. W czasie obecności sondy w odbytnicy pacjent może odczuwać dyskomfort i wypełnienie, jednak jest to przejściowe, a samo badanie jest bezbolesne (dyskomfort jest podobny, jak podczas badania per rectum).

W przypadku wykonania biopsji prostaty, czas trwania badania może się wydłużyć. Zostanie podane znieczulenie miejscowe, aby złagodzić nieprzyjemne doznania towarzyszące przebiciu się igły przez ścianę odbytnicy. Po zakończonym badaniu głowica zostanie wyciągnięta, a lekarz poprosi o ubranie się i przystąpi do omówienia wyników badania i jego opisu.

Jeśli została wykonana biopsja, pacjent zostanie poproszony o spokojne leżenie przez co najmniej 30 minut, w celu obserwacji ewentualnych komplikacji. Wyniki biopsji powinny być gotowe po ok. 2 tygodniach.

USG TRUS – przeciwwskazania do ultrasonografii transrektalnej

Badanie ultrasonografii transrektalnej nie powinno być przeprowadzane w przypadku: hemoroidów, krwawienia z odbytu, braku odbytu/odbytnicy (np. po operacji resekcji odbytnicy), bolesnych zaburzeń w okolicy okołoodbytowej. W przypadku TRUS bez biopsji badanie nie wiąże się z ryzykiem powikłań. W przypadku biopsji prostaty przeprowadzanej pod kontrolą badania TRUS dodatkowymi przeciwwskazaniami są skaza krwotoczna i zakażenie w obrębie gruczołu krokowego.

Ponadto przeciwwskazaniem względnym jest przyjmowanie przez pacjenta leków upośledzających krzepnięcie krwi. Po badaniu z biopsją mogą wystąpić przejściowe zaburzenia w postaci niewielkiej bolesności oraz obecności krwi w moczu, stolcu i nasieniu. Utrzymują się one zwykle przez 24 tygodnie po badaniu.

W przypadku silnego bólu, bólu trwającego dłużej niż 48 godzin, silnego krwawienia, trudności w oddawaniu moczu lub objawów infekcji, jak: gorączka, dreszcze, pieczenie przy oddawaniu moczu), zgłoś się do lekarza.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.05.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Czy niepłodność ma wpływ na związek?

Pary leczące się na niepłodność często skarżą się, że starania o dziecko zdominowały ich życie. ...

Niepłodność mężczyzn

Niepłodność męska, na równi z niepłodnością żeńską, w prawie 40% jest przyczyną niepowodzeń w próbie ...

Wideo – Seks po usunięciu prostaty (po prostatektomii)

Rodzaj i charakter zaburzeń funkcji seksualnych zależy od sposobu w jaki został przeprowadzony zabieg usunięcia ...

Wideo – Nowotwory układu moczowo-płciowego

Nowotwory układu moczo-płciowego obejmują głównie: nowotwory złośliwe męskich narządów płciowych: gruczołu krokowego, jądra, prącia, (złośliwe ...

Teratozoospermia

Teratozoospermia oznacza zwiększoną ilość plemników o nieprawidłowej budowie w nasieniu męskim. Odsetek plemników o budowie ...

Seks a choroby prostaty

Seks a choroby prostaty to temat, który nurtuje wielu mężczyzn. W jaki sposób choroba prostaty ...

Przyczyny niepłodności

Niepłodność nie jest zjawiskiem rzadkim, szacuje się, że w Polsce około miliona par w wieku ...

Biopsja jąder – kiedy wykonać i jak przebiega?

Biopsja jąder to metoda, dzięki której uzyskuje się materiał do badania mikroskopowego. Stosowana jest przede ...

Azoospermia (brak plemników w nasieniu) – przyczyny, leczenie

Azoospermia oznacza brak plemników w ejakulacie. Szacuje się, że zaburzenie to dotyczy ponad 10% bezpłodnych ...

Niepłodność małżeńska

Niepłodność małżeńska, a ogólniej niepłodność pary, jest zjawiskiem dość powszechnym. Obecnie wiadomo, że problemy z ...

Poejakulacyjne badanie moczu

Poejakulacyjne badanie moczu (PEU) należy do uzupełniających metod laboratoryjnych stosowanych w diagnozowaniu męskiej bezpłodności. Z ...

Testy na przeciwciała przeciwplemnikowe (ASA)

Testy na przeciwciała przeciwplemnikowe (ASA, Anti-Sperm Antibodies) należą do grupy wysokospecjalistycznych narzędzi używanych w celu ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon