Tomografia komputerowa kręgosłupa

Brak zdjęcia

1 sierpnia 2014

Tomografia komputerowa (TK) kręgosłupa jest badaniem obrazowym umożliwiającym pozyskanie wielu informacji na temat budowy kręgosłupa. Dzięki uzyskiwaniu obrazu ciała w postaci cienkich warstw, pozwala dokładnie ocenić kręgosłup i jego otoczenie na całej jego długości. Wadą TK jest konieczność użycia szkodliwego promieniowania jonizującego.

Czym jest tomografia komputerowa kręgosłupa?

Badanie metodą tomografii komputerowej (TK, KT, ang. CT) jest jedną z najważniejszych, najbardziej dokładnych i najczęściej stosowanych technik obrazowania we współczesnej medycynie. Wykonuje się je za pomocą urządzenia zwanego tomografem komputerowym, a uzyskane obrazy to tomogramy.

Zasadniczą częścią tomografu komputerowego jest cylinder, na obwodzie którego rozmieszczony jest układ lamp rentgenowskich (wysyłających wiązkę promieniowania jonizującego przechodzącą przez ciało pacjenta) i detektorów (odbierających zmienioną wiązkę promieniowania), które przekazują sygnał do komputera.

Podczas tomografii komputerowej pacjent znajduje się w tunelu cylindra tomografu, a układ lamp i detektorów porusza się wokół niego ruchem kolistym. Pozwala to na uzyskanie obrazu ciała w postaci bardzo cienkich przekrojów (warstw) prostopadłych do osi długiej ciała. Standardowo jest to obraz dwuwymiarowy, natomiast komputerowe przetworzenie danych zebranych w badaniu pozwala na utworzenie dość precyzyjnie oddających rzeczywistość modeli trójwymiarowych.

Tomografię komputerową można wykonać z lub bez użycia środka kontrastowego (podanej dożylnie substancji pozwalającej na lepsze uwidocznienie poszczególnych struktur). Zasadniczą zaletą tomografii komputerowej jest duża precyzja badania – dalece większa od tradycyjnych metod obrazowych – oraz możliwość względnie szybkiego wykonania badania w większości ośrodków. Największą wadą tomografii komputerowej natomiast jest duże narażenie na działanie promieniowania jonizującego (dużo większe niż przy okazji tradycyjnych zdjęć rentgenowskich), które nie pozostaje obojętne dla organizmu.

Z uwagi na rolę, jaką spełnia kręgosłup w organizmie (utrzymywanie wyprostowanej postawy ciała, rusztowanie dla tułowia, znoszenie obciążeń mechanicznych i ochrona rdzenia kręgowego), jest on strukturą bardzo rozległą, rozciągającą się od podstawy czaszki aż do kości guzicznej. Zobrazowanie go na całej długości wiąże się z bardzo dużą dawką promieniowania, stąd też rzadko wykonuje się tomografię komputerową kręgosłupa na całej jego długości. Znacznie częściej badany jest tylko podejrzany o zmiany chorobowe odcinek.

Tomografia komputerowa kręgosłupa - wskazania

Tomografia komputerowa stanowi duże wsparcie w diagnostyce chorób kręgosłupa. Wykonywana jest zwykle w przypadku nieprawidłowych lub niejasnych wyników innych badań diagnostycznych. Częstym wskazaniem do wykonania tomografii komputerowej kręgosłupa jest uraz z podejrzeniem jego uszkodzenia – badanie to pozwala na szybką lokalizację uszkodzenia i określenie jego rozległości.

Może również posłużyć do wykrywania i określania położenia guzów nowotworowych i przerzutów, a także do oceny ich rozległości i ewentualnego naciekania.

Badanie tomograficzne kręgosłupa pozwala na potwierdzenie przepukliny krążka międzykręgowego w przypadku jej podejrzenia (przykładowy objaw to silny ból pleców, najczęściej w okolicy lędźwiowej). Ponadto, umożliwia dokładną ocenę przemieszczeń i złamań kręgów (w tym tzw. kompresyjnych, powstałych w wyniku osteoporozy), wad rozwojowych kręgosłupa, nieprawidłowej budowy naczyń krwionośnych, czy zwężenia kanału kręgowego. Innymi ważnymi zastosowaniami tomografii komputerowej kręgosłupa są planowanie i kontrola skuteczności leczenia operacyjnego oraz „naprowadzenie” lekarza podczas takich zabiegów jak biopsja celowana (stosowana przy podejrzeniu guzów nowotworowych).

Do badania rdzenia kręgowego preferuje się wykonanie rezonansu magnetycznego, z racji jego większej dokładności w obrazowaniu tkanki nerwowej.

Tomografia komputerowa kręgosłupa - przebieg

Przed badaniem tomograficznym kręgosłupa należy omówić z lekarzem wszelkie wątpliwości i szczegóły procedury. Należy poinformować go o ciąży lub możliwości zajścia w ciążę w ostatnim czasie, o wszystkich chorobach (zwłaszcza chorobach nerek, wątroby, układu krążenia, układu oddechowego, cukrzycy, astmie, szpiczaku mnogim, chorobach tarczycy) i przyjmowanych lekach (może istnieć konieczność modyfikacji dawki lub czasowego odstawienia niektórych z nich). Jeśli w krótkim okresie przed badaniem tomografem komputerowym pacjent przeszedł badanie rentgenowskie z użyciem papki barytowej lub stosował środki zawierające bizmut, również powinien przekazać ten fakt lekarzowi – środki te mogą utrudniać uzyskanie wysokiej jakości obrazu. Warto udostępnić lekarzowi całą osobistą dokumentację medyczną.

Ważne jest również uprzedzenie lekarza o ewentualnej klaustrofobii (lęku przed małymi przestrzeniami). W przypadku jej istnienia oraz w razie dużego niepokoju, przed badaniem może zostać podany środek uspokajający.

Jeśli planowane jest badanie tomograficzne kręgosłupa z użyciem środka kontrastowego, należy zgłosić się na nie na czczo, w pozostałych przypadkach nie ma takiej konieczności (chyba że lekarz zaleci inaczej). Jeśli istnieje taka możliwość, należy zdjąć z ciała i wyciągnąć z ubrania wszelkie metalowe przedmioty, w tym biżuterię, kolczyki, aparat na zęby, itd. - mogą one utrudniać uzyskanie dobrej jakości obrazów, nie stanowią natomiast zagrożenia jak w przypadku rezonansu magnetycznego.

Pracownia tomograficzna

Pracownia tomografii komputerowej składa się z dwóch pomieszczeń – pokoju z tomografem, w którym przeprowadza się właściwe badanie oraz pomieszczenia dla personelu z urządzeniami do kontroli tomografu. Komunikacja między pacjentem a personelem odbywa się przez system mikrofonów i głośników oraz przez szybę między pomieszczeniami.

Po zgłoszeniu się na badanie tomografii komputerowej kręgosłupa pacjentowi zakładany jest wenflon (w przypadku badania z kontrastem) oraz w razie konieczności podawane są leki uspokajające. Proszony jest on o położenie się na stole tomografu, zwykle w pozycji leżącej na plecach i pozostanie w takim ułożeniu bez ruchu do końca badania. Przed włączeniem urządzenia personel opuszcza pomieszczenie tomografu. Stół tomografu komputerowego przesuwa się w tunelu urządzenia w miarę obrotu układu lamp i detektorów – w tym momencie ma miejsce właściwa część badania.

W trakcie skanowania pacjent może zostać poproszony o wstrzymanie oddechu, w celu ograniczenia wszelkich zakłóceń. Pomiędzy skanowaniami może oddychać swobodnie.

Procedura badania kręgosłupa tomografem komputerowym trwa zwykle około pół godziny. Po jej zakończeniu można powrócić do zwyczajnych czynności. Warto mieć na uwadze, że przebieg badania może w niewielkim stopniu różnić się od opisanego powyżej, zależnie od okoliczności. Należy zawsze stosować się do instrukcji personelu.

Tomografia komputerowej kręgosłupa - przeciwwskazania

Z uwagi na szkodliwość promieni jonizujących, badanie metodą tomografii komputerowej kręgosłupa jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży, chyba że jest ono niezbędne do leczenia. Jest ono również przeciwwskazane u pacjentów, którzy nie mogą pozostać w pozycji leżącej, bez ruchu przez czas badania. Badanie z użyciem podanego dożylnie jodowego środka kontrastowego jest wykluczone u pacjentów z wolem toksycznym tarczycy i krwotokiem do mózgu. Jest ono także przeciwwskazane u pacjentów, u których w przeszłości wystąpiły powikłania po podaniu jodowego środka kontrastowego, w przypadku istnienia uczulenia na podobne środki, astmy, szpiczaka, niewydolności krążenia i niewydolności oddechowej, niewydolności nerek oraz przyjmowania metforminy (lek stosowany w cukrzycy).

Szczególną ostrożność należy zachować przy tomografii komputerowej kręgosłupa osób powyżej 65. roku życia i poniżej 10. roku życia (zwłaszcza noworodków, niemowląt i małych dzieci). Zaleca się unikać karmienia piersią przez 24 godziny po badaniu z użyciem jodowego środka kontrastowego. Szczegółowe informacje na temat przeciwwskazań do tomografii komputerowej kręgosłupa przekazuje lekarz.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Scyntygrafia tarczycy – co to jest, na czym polega, jak wygląda, wskazania

Scyntygrafia tarczycy to badanie obrazowe służące do badania gruczołu tarczowego. Wskazaniami do przeprowadzania badania scyntygraficznego ...

Arteriografia

Arteriografia jest badaniem inwazyjnym, pozwalającym ukazać przebieg tętnic w wybranej części organizmu. Obraz w arteriografii ...

Tomografia CBCT (stożkowa) – co to jest, kiedy wykonać, na NFZ czy prywatnie, cena

Tomografia CBCT to nowa metoda diagnostyczna wykorzystywana przede wszystkim w stomatologii i laryngologii. Najczęściej wykonuje ...

USG jajników – jak wygląda i kiedy wykonuje się USG jajnika?

USG jajników to ważny element badania ginekologicznego. Najczęściej wykonywane jest USG dopochwowe, określane także jako ...

USG szyi i krtani – co pokazuje i wykrywa, wskazania i cena

USG krtani to badanie obrazowe, bezbolesne i nieinwazyjne. Ultrasonografia szyi pozwala przede wszystkim na wykrycie ...

Histerosalpingosonografia (HyCoSy)

Histerosalpingosonografia (w skrócie HyCoSy) jest metodą badania narządu rodnego kobiety. Jest to badanie, które za ...

USG jamy brzusznej

Ultrasonografia jest techniką obrazowania narządów miąższowych w obrębie jamy brzusznej. Dzięki wykorzystaniu efektu Dopplera USG ...

Scyntygrafia serca – wskazania, jak się przygotować, cena badania

Scyntygrafia serca i naczyń jest badaniem nieinwazyjnym, które ma charakter uzupełniający. Wykorzystywane jest w celu ...

Badanie przedniego odcinka oka

Badanie przedniego odcinka oka jest to badanie okulistyczne za pomocą specjalnego aparatu, tzw. lampy szczelinowej. ...

Rezonans magnetyczny (badanie MRI)

Rezonans magnetyczny to jedno z najczęściej wykonywanych i najlepszych stosowanych masowo obrazowych badań diagnostycznych. Pozwala ...

Angiografia mózgowa

Angiografia mózgowa to badanie mózgu często stosowane w neurologii. Pozwala ono na ocenę stanu naczyń ...

Tomografia komputerowa głowy

Tomografia komputerowa głowy (TK głowy, CT głowy) jest podstawowym badaniem wykonywanym w celu diagnostyki schorzeń ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon