Sialografia i sialometria – badania na wykrycie chorób ślinianek

Ślinianki (przyuszna, podżuchwowa, podjęzykowa) są gruczołami odpowiedzialnymi za wydzielanie śliny. Niektóre z chorób powodują zaburzenia jej produkcji, prowadząc do suchości w jamie ustnej, tj. kserostomii. Sialografia i sialometria to badania pomocne w wykrywaniu chorób ślinianek, do których należy m.in. zespól Sjögrena, nowotwór lub kamica. Przeciwwskazaniem do badań jest np. ropne zapalenie ślinianek.

Choroby ślinianek – co o nich wiadomo?

Wiele schorzeń sprzyja zaburzeniom wydzielania śliny, co powoduje uciążliwą suchość w ustach, czyli kserostomię (rzekoma lub prawdziwa). W wielu przypadkach, aby wyjaśnić przyczynę dysfunkcji ślinianek, pomocne są badania – sialografia i sialometria.

Ślinianki (przyuszna, podżuchwowa, podjęzykowa) to gruczoły wydzielające ślinę zapewniającą odpowiednie trawienie wstępne pokarmów, a także odpowiednie pH i ochronę jamy ustnej przed stanami zapalnymi oraz bakteriami.

Zaburzenia drożności kanałów wyprowadzających, stany zapalne lub nowotwory zaburzają wydzielanie śliny. Suchość w jamie ustnej prowadzi do występowania specyficznego odczucia i dyskomfortu w ustach, a także wielu objawów towarzyszących i powikłań zdrowotnych.

Wtedy, aby ocenić stopień nasilenia zaburzeń w wydzielaniu śliny, wykonywane są badania czynnościowe, takie jak sialometria lub obrazowe – sialografia. Są to mało inwazyjne i bezpieczne badania. Czym różnią się te badania?

Sialometria – na czym polega?

Sialometria to badanie polegające na ocenie ilości wydzielanej śliny bez stymulacji. Badanie jest całkowicie bezbolesne i nieinwazyjne – polega na zbieraniu śliny wydzielanej przez 15 minut.

To badanie w kierunku suchości w ustach jest dodatnie, gdy objętość zebranej śliny wynosi mniej niż 1,5 ml. Badanie tego typu próbowano udoskonalić na drodze połączenia go z analizą chemiczną śliny, czyli ilościową oceną jonów: sodowych, potasowych, fosforanowych, wapniowych, oraz białka i amylazy. Jednak znacznie skuteczniejszym badaniem okazuje się być sialografia.

Sialografia – jak wygląda badanie?

Sialografia to obrazowe badanie polegające na wykonaniu zdjęcia RTG ślinianek przed i po podaniu kontrastu do głównego przewodu gruczołu przyusznego. Umożliwia to ocenę budowy ślinianek i przewodów, a także zlokalizowanie zmian chorobowych i określenie ich zasięgu.

Przygotowanie ze strony pacjenta nie jest wymagane. Niekiedy dzieciom przed badaniem podaje się delikatny środek uspokajający. Poszczególne etapy badania są następujące:

  • wykonuje się zdjęcie RTG ślinianek (w pozycji siedzącej);
  • pacjentowi podawany jest środek kontrastujący: ujście ślinianki osuszane zostaje tamponem, po czym wykonuje się delikatny masaż w celu uwidocznienia przewodu ślinianki; osoba wykonująca badanie wprowadza cieniutki cewnik na głębokość 2–3 cm, a następnie wstrzykiwany jest środek kontrastujący w objętości 1–2 ml;
  • po podaniu kontrastu ponownie wykonuje zdjęcia RTG w różnych ujęciach (ujęcie boczne, skośne i przednio-tylne).

Całe badanie trwa około 20 minut i nie jest uciążliwe dla pacjenta. Powikłania po sialografii zdarzają się bardzo rzadko – zazwyczaj sprowadzają się do wystąpienia alergii skórnej po podaniu kontrastu.

Przeciwwskazaniem do sialografii są: stany zapalne jamy ustnej i gardła, alergie, ropne zapalenia ślinianek oraz ciężki stan ogólny.

Zespół Sjögrena i rak ślinianek – jakie są objawy?

Najczęstszymi wskazaniami do wykonania sialografii są charakterystyczne objawy wskazujące na zaburzenia pracy ślinianek. Najczęstszą przyczyną takich zaburzeń jest zespół Sjögrena (zespół suchości) – choroba autoimmunologiczna prowadząca do stanów zapalnych gruczołów zewnątrzwydzielniczych.

Inne przyczyny zaburzeń pracy ślinianek to kamica ślinianek bądź nowotwór. Objawy zespół Sjögrena to:

  • stany zapalne błon śluzowych jamy ustnej;
  • suchość oczu;
  • suchość w jamie ustnej;
  • nasilona próchnica;
  • powiększenie ślinianek, głównie przyusznych;
  • suchość skóry;
  • spadek masy ciała i osłabienie;
  • trudności w połykaniu pokarmów;
  • utrudniona mowa.

W przypadku kamicy lub nowotworu ślinianek dodatkowymi symptomami są te wynikające z zamknięcia światła gruczołu wyprowadzającego, tj.: obrzęk ślinianek utrzymujący się do 2 godzin po posiłku oraz ból pojawiający się kilkadziesiąt sekund po rozpoczęciu posiłku, najczęściej na dnie jamy ustnej.

W diagnostyce zespołu Sjögrena pomocnicze okazać się mogą badania: USG ślinianek, biopsja gruczołów ślinowych oraz badania krwi – markerów chorób autoimmunologicznych.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Kamica ślinianek

Kamica gruczołów ślinowych jest najczęstszym schorzeniem dotykającym te narządy. W większości przypadków występuje u osób ...

Nowotwory ślinianek – jakie objawy daje guz ślinianki?

Nowotwory ślinianek są dość rzadkim problemem, który prawdopodobnie nigdy nie dotknie nas ani naszych bliskich. ...

Wideo – Suchość w ustach (kserostomia)

Kserostomia, czyli uczucie suchości w ustach, towarzyszy różnym stanom patologicznym. Może występować w przypadkach odwodnienia, ...

Świnka u dziecka

Świnka jest chorobą wirusową. Chorują na nią głównie dzieci w wieku szkolnym. Wirus świnki jest ...

Lepka, gęsta ślina z krwią – jakie są przyczyny, co to znaczy?

Ślina, wydzielana przez ślinianki, pełni wiele istotnych funkcji. Kiedy dochodzi do jej zmniejszonego wydzielania, pojawiają ...

Rak ślinianki – jakie daje objawy i jego go leczyć?

Nowotwory ślinianek są wyjątkowo zróżnicowaną grupą pod względem objawów, sposobu leczenia, zdolności do dawania przerzutów ...

Ostre i przewlekłe zapalenie ślinianek

Ślinianki, inaczej gruczoły ślinowe (łac. glandulae salivales), są odpowiedzialne za produkcję śliny, która bierze udział ...

Suchość jamy ustnej – jak sobie radzić z suchością w ustach?

Suchość w ustach i w gardle to najczęściej objaw odwodnienia. Sucho w ustach robi się ...

Zespół Sjögrena

Zespół Sjögrena to choroba o podłożu immunologicznym. Objawami choroby jest zmniejszone wydzielanie łez i śliny. ...

Obrzęk gruczołów ślinowych

Ślinianka, jak każdy inny narząd w naszym organizmie, może ulec procesowi chorobowemu. Najczęstszym objawem schorzeń ...

Ślinianki – funkcje i skład śliny

Ślina, produkowana i wydzielana przez ślinianki, pełni wiele różnorodnych funkcji w naszym organizmie. Oprócz oczywistej ...

Suchość w ustach (kserostomia)

Suchość w ustach jest efektem nieprawidłowego nawilżenia śluzówek jamy ustnej. Może być wynikiem zmniejszonej produkcji ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon