Diagnozowanie zawału serca

Brak zdjęcia

27 listopada 2013

Diagnozowanie zawału serca, który jest stanem zagrożenia życia to przede wszystkim wywiad lekarski. Zawroty głowy, kołatanie i silny ból serca to podstawowe objawy zawału. Najważniejszymi badaniami są w takim wypadku EKG, stężenie biomarkerów uszkodzenia mięśnia sercowego (kinaza kreatynowa i troponiny). Te badania pozwalają rozpoznać ostrą chorobę wieńcową.

Co to jest zawał serca?

W Polsce zawału serca doznaje około 150 tysięcy osób rocznie, a u połowy z nich jest to pierwszy objaw trwającej od dłuższego czasu choroby wieńcowej. Zawał serca jest ostrym zespołem wieńcowym powstałym w wyniku nagłego zaburzenia proporcji między ilością dostarczanego tlenu a zapotrzebowaniem na tlen mięśnia sercowego. Najczęściej przyczyną jest utrata drożności tętnicy wieńcowej przez blaszkę miażdżycową, która ma tendencje do pękania i tworzenia zakrzepów. Komórki mięśniowe ulegają całkowitej martwicy po upływie około 2-4 godzin niedokrwienia. Według wytycznych Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego z 2012 roku wyróżniamy 5 typów zawału serca:

  • Typ I – zawał serca związany z pęknięciem blaszki miażdżycowej,
  • Typ II – zawał serca związany z zaburzoną równowagą między podażą tlenu a zapotrzebowaniem na tlen mięśnia sercowego nie spowodowany chorobą wieńcową,
  • Typ III – zawał serca zakończony zgonem,
  • Typ IV a – zawał serca związany z przezskórną interwencją wieńcową,
  • Typ IV b – zawał serca związany z zakrzepicą w stencie,
  • Typ V – zawał serca związany z zabiegiem „By-pass”.

Zawał serca rozpoznaje się na podstawie badania:

  • klinicznego,
  • elektrokardiograficznego,
  • biochemicznego.

Wywiad lekarski a zawał serca

Badanie podmiotowe, czyli zbieranie wywiadu przez lekarza na temat ewentualnych objawów zawału serca jest jednym z ważniejszych elementów w trakcie rozpoznawania choroby. Chorzy z zawałem serca zgłaszają pierwszy raz w życiu silny ból w okolicy zamostkowej. Jest on piekący gniotący lub dławiący. U około ¼ chorych może promieniować do żuchwy, lewego barku, ramienia oraz nadbrzusza.

Ból trwa dłużej niż 20 minut, nie ustępuje po zaprzestaniu czynności fizycznej lub zażyciu nitrogliceryny. Około 50% chorych ma uczucie duszności, kaszle. Towarzyszą temu:

  • zawroty głowy,
  • kołatanie serca,
  • w niektórych przypadkach wymioty, które mogą być jedyną manifestacją dokonującego się zawału serca.

Z silnym bólem współistnieje niepokój, strach przed śmiercią.

EKG a zawał serca

Następnym istotnym badaniem diagnostycznym zawału serca jest 12-odprowadzeniowa elektrokardiografia. EKG jest to prezentacja aktywności elektrycznej serca w formie graficznej. Zapis EKG składa się załamków, odstępów oraz odcinków. Wyróżniamy załamek P, który powstaje w wyniku depolaryzacji przedsionków jest równoważnikiem skurczu przedsionków, załamki Q, R, S tworzące razem zespół QRS odpowiadający skurczowi komór, oraz załamek T odpowiadający repolaryzacji komór czyli ich rozkurczowi.

Badanie EKG pozwala lekarzowi na szybką ocenę aktywności elektrycznej serca i rozpoznawanie występujących podczas pracy mięśnia sercowego zaburzeń. W przypadku zawału serca stwierdza się w EKG między innymi zmiany odcinka ST-załamka T (fala Pardeego) polegające na uniesieniu w dwóch sąsiednich odprowadzeniach o co najmniej 0,1 mV lub nowe poziome lub skośne w dół obniżenie odcinka ST o co najmniej 0,5 mV w dwóch sąsiednich odprowadzeniach. Dochodzi także do powstania patologicznych załamków Q ze zmniejszeniem wysokości załamka R. Zawał serca pozwala rozpoznać także powstanie nowego bloku lewej odnogi Pęczka Hisa.
Badanie elektrokardiograficzne daje możliwość zlokalizowania zawału w mięśniu sercowym a przez to naczynia odpowiedzialnego za niedokrwienie. I tak zmiany w EKG w odprowadzeniach II, III a V F sugerują zawał ściany dolnej, V1-V4 ściany przedniej wraz z przegrodą międzykomorową a I, aVL, V5-V6 ściany bocznej.

Badanie biochemiczne a zawał serca

Do stwierdzenia zawału serca wykorzystuje się także oznaczenie stężenia biomarkerów uszkodzenia mięśnia sercowego takich jak kinaza keratynowa – izoenzym MB (CK-MB) oraz troponiny sercowe T oraz I.
Troponiny sercowe T i I są białkami strukturalnym budującymi fi lamenty cienkie miofibryli mięśni szkieletowych oraz mięśnia sercowego. W wyniku uszkodzenia komórek miokardium są one uwalniane poza komórkę. Wzrost stężenia troponin obserwuje się po 4-8 godzinach od rozpoczęcia się zawału, maksymalne stężenie po około 24 h, natomiast powrót do prawidłowego stężenia po około 5-10 dniach. Dlatego oznaczanie stężenia troponin sercowych jest także przydatne w retrospektywnym rozpoznawaniu zawału serca.

Kolejnym biomarkerem jest kinaza keratynowa (CK-MB). Występuje ona głownie w mięśniach szkieletowych, mózgu i kardiomiocytach. Pojawia się we krwi w czasie 3-12 godzin po dokonaniu się zawału, natomiast normalizacja poziomu enzymu następuje po 48-72 godzinach. Do rozpoznawania zawału serca potrzebne jest co najmniej 5-krotne przekroczenie górnej granicy normy dla wymienionych wyżej enzymów. Można także oznaczyć stężenie mioglobiny, która jest bardzo wczesnym i czułym markerem uszkodzenia komórek mięśniowych, lecz nieswoistym i jej wartość wzrasta w wielu sytuacjach, dlatego nie jest rutynowo stosowana.

Objawy kliniczne zawału serca, zmiany w EKG oraz wzrost stężenia biomarkerów uszkodzenia mięśnia sercowego są podstawowymi wykładnikami służącymi do rozpoznania ostrego zespołu wieńcowego.

Inne badania a zawał serca

U chorego z zawałem mięśnia sercowego wykonuje się także pełną morfologię krwi, badanie laboratoryjne układu krzepliwości, ocenia się gospodarkę wodno-elektrolitową, ocenia się funkcję nerek przez ocenę stężenia moczniku i kreatyniny. Do zlecanych badań przy podejrzeniu zawału serca należy także oznaczenie glukozy i lipidogramu.

Oprócz tego zawał serca można rozpoznać w badaniu echokardiograficznym, gdzie obserwuje się odcinkowe zaburzenia w ruchomości ścian serca, bądź powikłania zawału do jakich należą pęknięcie ściany, przegrody międzykomorowej, nabyte wady zastawki czy skrzepliny.
Do badań obrazowych stosowanych przy zawale serca zaliczyć można:

  • rezonans magnetyczny (MRI),
  • tomografię komputerową,
  • angiografię naczyń wieńcowych.

MRI jest pomocne między innymi w wykrywaniu i ocenie rozległości obszaru zajętego niedokrwieniem oraz blizny zawałowej. Można także zobrazować przepływ krwi w sercu i dużych naczyniach jak również przyjrzeć się ruchomości poszczególnych ścian mięśnia sercowego.
Angiografia tętnic wieńcowych (koronarografia) jest zarówno badaniem jak i metodą leczniczą. Jest to obrazowanie naczyń za pomocą promieniowania rentgenowskiego po wybiórczym podawaniu środka kontrastowego przez cewnik, który jest najczęściej wprowadzany do serca z dojścia przez tętnicę udową, promieniową lub ramienną. W ten sposób można w czasie rzeczywistym uwidocznić przepływ w tętnicach wieńcowych i zlokalizować miejsce zakrzepu.

Po ocenie naczyń wieńcowych można w czasie tego samego zabiegu wykonać angioplastykę tętnic z wszczepieniem lub bez wszczepienia stentu, czyli cienkiej cewki zbudowanej z siateczki która jest wszczepiania do światła naczynia w celu jego poszerzenia i udrożnienia. Ważne jest, by koronarografia została wykonana jak najszybciej, według najnowszych wytycznych do 2 godzin od wystąpienia objawów zawału mięśnia sercowego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 21.03.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Ból w klatce piersiowej – jakie są przyczyny i co to znaczy, kiedy boli w klatce piersiowej?

Ból w klatce piersiowej może być objawem wielu różnych schorzeń (np. nerwicy, zapalenia opłucnej, refluksu ...

Zawał serca – przyczyny, objawy, postępowanie, leczenie, dieta, skutki

Przyczyną zawału serca jest niedokrwienie oraz niedotlenienie narządu w wyniku nagłego zamknięcia jednej z tętnic ...

EKG spoczynkowe

EKG spoczynkowe (elektrokardiografia spoczynkowa) ma na celu rejestrację czynności elektrycznej serca poprzez elektrody przyczepione do ...

Badanie CK (kinaza kreatynowa)

CK, czyli kinaza kreatynowa oznaczana jest w przypadku podejrzenia uszkodzenia mięśni szkieletowych, w monitorowaniu leczenia ...

Zawał serca – kto jest najbardziej podatny?

Zawał serca to nieodwracalne uszkodzenie (martwica) fragmentu mięśnia sercowego wywołane zablokowaniem dopływu krwi, wskutek całkowitej ...

Choroba niedokrwienna serca – przyczyny, czynniki ryzyka, objawy, leczenie niedokrwienia serca

Choroba niedokrwienna serca to szerokie pojęcie obejmujące wszystkie stany, w których dochodzi do niedokrwienia mięśnia ...

Holter – jak wygląda EKG serca w badaniu Holtera?

Badanie Holtera to 24 godzinne badanie EKG rejestrujące elektryczną pracę serca. Dzięki temu, że EKG ...

Zapalenie chrząstek żebrowych u dzieci

Zapalenie chrząstek żebrowych (łac. costochondritis) znane jest także pod nazwą zespołu Tietzego (ang. Tietze's syndrome). ...

Badanie EKG

EKG jest uznawane za podstawowe, stosunkowo tanie i proste, badanie dostarczające wielu istotnych informacji na ...

Czynniki ryzyka zawału serca

Najczęstszą przyczyną zawału serca jest zaawansowana miażdżyca, dlatego pośrednio czynniki ryzyka rozwoju miażdżycy są jednocześnie ...

Choroby serca a stres

Wśród czynników zwiększających ryzyko wystąpienia miażdżycy oraz jej powikłań wymienić należy stres. Osoby mocniej reagujące ...

CK-MB – kinaza kreatynowa izoenzym MB (CK-MB mass)

Badanie kinazy kreatynowej – izoenzymu MB jest jednym z badań, które może być wykonane w ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon