Badanie ultrasonograficzne (USG)

Brak zdjęcia

25 czerwca 2013

Badanie USG (ultrasonografia) to w pełni nieinwazyjna metoda diagnostyczna pozwalająca na obrazowanie badanej okolicy. Wykorzystuje ono fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości i służy przede wszystkim do obserwacji tkanek miękkich. Badanie ultrasonograficzne jest także jednym z podstawowych w czasie ciąży – pozwala monitorować rozwój płodu.

Co to jest badanie USG?

Badanie USG (ultrasonograficzne) to w pełni nieinwazyjna metoda diagnostyczna pozwalająca na obrazowanie badanej okolicy. Jest ono szeroko stosowane w celu postawienia prawidłowej diagnozy i podjęcia właściwej terapii, głównie w schorzeniach w obrębie tkanek miękkich (mięśni, narządów wewnętrznych). Powszechnie stosuje się je również w celu potwierdzenia ciąży i oceny etapów jej rozwoju. Badanie ultrasonograficzne wykorzystuje fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości.

Jak działa aparat do USG?

Urządzenie przeznaczone do badania USG wykorzystuje zjawisko rozchodzenia się, rozpraszania i odbicia fal dźwiękowych o częstotliwości ok. 2-50 MHz.

Aparat USG zbudowany jest z głowicy – sondy (dotykającej bezpośrednio skóry w badanej okolicy), która nadaje i jednocześnie odbiera fale ultradźwiękowe oraz z komputera wraz z monitorem, na którym widoczny jest obraz wybranej tkanki czy warstwy narządu. Jest to możliwe wskutek zmiany fali ultradźwiękowej na impuls elektryczny.

Poszczególne tkanki ludzkiego organizmu wykazują zdolność do odbijania lub pochłaniania fal w różnym stopniu. Układy elektroniczne w aparacie USG przetwarzają odbierane dane wprowadzając skalę szarości, co w efekcie prowadzi do powstania obrazu na monitorze. Jest on widoczny w czasie rzeczywistym, czyli bezpośrednio w trakcie badania. Osoba przeprowadzająca je może dowolnie zatrzymać obraz, aby np. dokonać pomiarów obserwowanego narządu. Dodatkowo, istnieje także możliwość wydrukowania go, a często nawet zapis całego badania na płycie CD.

Wskazania do badania USG

Badanie USG jest szeroko stosowane w celu zdiagnozowanie ewentualnych zmian chorobowych głównie w obrębie narządów i tkanek miękkich. Pozwala na bezbolesną lokalizację np.:

  • torbieli,
  • guzków,
  • zmian pourazowych.

Jest również narzędziem pozwalającym na ocenę stopnia rozwoju płodu w łonie matki.

Wykorzystuje się je powszechnie w diagnozowaniu zmian w rejonie jamy brzusznej, serca, tarczycy oraz w badaniu stanu naczyń krwionośnych (poprzez tzw. badanie dopplerowskie).

Jest również zalecane w celu oceny zaburzeń w obrębie piersi, prostaty, jajników i macicy (np.: torbieli, mięśniaków, zmian nowotworowych). Zatem zależnie od badanej okolicy wykonuje się badanie USG:

  • jamy brzusznej,
  • transwaginalne (dopochwowe, gdy głowica wprowadzana jest przez pochwę),
  • serca,
  • endorektalne (gdy głowicę wprowadza się przez odbyt),
  • badanie dopplerowskie,
  • badanie przezciemiączkowe (czyli badania głowy u noworodków i niemowląt w celu oceny struktur i jam mózgu oraz naczyń krwionośnych).

W wyjątkowych przypadkach istnieje możliwość przeprowadzenia badania USG śródoperacyjnego, gdy sterylną głowicą aparatu USG dotyka się bezpośrednio powierzchni badanego narządu.

Jak wygląda badanie USG?

Badanie ultrasonograficzne praktycznie nie wymaga specjalnego przygotowania, trwa krótko, a jego wyniki są dostępne natychmiast po jego zakończeniu. Lekarz przeprowadzający badanie USG wskazuje pacjentowi pozycję, w jakiej powinien się ułożyć. Jest ono wykonywane na leżąco po wcześniejszym odsłonięciu badanej okolicy (np. brzucha, okolicy nerek). Następnie, rejon ten pokrywany jest specjalnym żelem gwarantującym lepszy kontakt głowicy ze skórą pacjenta i eliminującym pęcherzyki powietrza zaburzające odbiór obrazu na monitorze aparatu USG.

Obraz uzyskuje się przesuwając głowicę po skórze pacjenta w badanej okolicy. W przypadku badania USG narządów jamy brzusznej zaleca się pozostawanie na czczo (co najmniej ok.5 godzin przed badaniem), a w przypadku badania narządów miednicy mniejszej wypełnienie pęcherza moczowego niewielką ilością płynu (najlepiej wody, zaleca się wówczas wypicie ok. 2-3 szklanek). Szczegółowe zalecenia są uzależnione od okolicy, która będzie podlegała badaniu.

Przeciwwskazania do badania USG

Badanie USG jest w pełni bezpiecznym narzędziem diagnostycznym zarówno dla pacjenta, jak i lekarza wykonującego.

Bezpośrednim przeciwwskazaniem do wykonania badania USG jest obecność otwartych ran, urazów kości lub oparzeń powłok skórnych w rejonie badanej części ciała.

Względnym przeciwwskazaniem do badania USG jest świeżo zamknięte złamanie. Wynika to z niewielkiego znaczenia terapeutycznego wyniku badania przy jednoczesnym możliwym bólu, wywołanym samym przeprowadzeniem ultrasonografii.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Duktoskopia

Duktoskopia jest badaniem endoskopowym, pozwalającym na wzrokową ocenę tkanki przewodowej gruczołu piersiowego i pobranie materiału ...

USG szyi i krtani

USG krtani to badanie obrazowe, bezbolesne i nieinwazyjne. Ultrasonografia szyi pozwala przede wszystkim na wykrycie ...

USG prącia

USG prącia wykonuje się w celu diagnostyki chorób prącia, a także po urazach tego narządu. ...

USG moszny (worka mosznowego) – kiedy wykonać i jak przebiega badanie?

USG moszny (worka mosznowego) należy do podstawowych badań w diagnostyce jej schorzeń i zawartości – ...

Badanie USG przezpochwowe

Przezpochwowe ultrasonograficzne badanie układu rozrodczego (USG transwaginalne) jest nową metodą badania, która zdobyła trwałe miejsce ...

USG piersi czy mammografia – które badanie wybrać?

Kobiety w różnym wieku mają do dyspozycji dwa badania obrazowe piersi – USG oraz mammografię ...

USG nerek

USG nerek to często wykonywanie badanie obrazowe przy podejrzeniu chorób nerek. Ultrasonografia jest w pełni ...

Galaktografia

Galaktografia jest obrazową metodą diagnostyczną, służącą ocenie budowy gruczołu piersiowego. Stosowana jest najczęściej w celu ...

Sonomammografia

Sonomammografia to inne określenie na badanie jakim jest USG piersi. Badanie ultrasonograficzne gruczołów piersiowych wykonuje ...

Badanie USG ciąży

Badania USG przeprowadzane jest kilka razy w trakcie ciąży. Pozwala ono na monitorowanie rozwoju płodu ...

Badanie ginekologiczne USG przez powłoki brzuszne

Badanie USG przez powłoki brzuszne jest najczęściej stosowane jako badanie prenatalne. Jako badanie w ciąży ...

USG piersi

USG piersi dzięki swojej dostępności i niskiej cenie jest obecnie najczęściej stosowanym badaniem sutków. Dzięki ...

Komentarze (0)