Transaminazy – badanie – jakie są wskazania?

Brak zdjęcia

10 sierpnia 2015

Termin transaminaza określa dwa enzymy – transaminazę asparaginianową i aminotransferaza alaninowa. Enzymy określane są skrótami – AspAT i AlAT. Wzrost stężenia enzymów może wskazywać na choroby wątroby, zarówno pochodzenia wirusowego, autoimmunologicznego, jak i związanego z nadużywaniem alkoholu. Badanie stosunku AspAT do AlAT określa się jako wskaźnik de Ritisa.

Czym są transaminazy?

Pod pojęciem transaminaz kryją się dwa enzymy wątrobowe: aminotransferaza asparaginianowa oraz aminotransferaza alaninowa. Enzymy te często określane są również jako: aminotransferazy. Występują one w wątrobie, mięśniu sercowym, a także w mięśniach szkieletowych. W przypadku uszkodzenia komórek wątroby, bądź komórek mięśni, enzymy te przedostają się do surowicy. Dzięki temu możliwe jest oznaczenie ich stężenia z próbki krwi. Do uszkodzenia komórek wątrobowych oraz mięśniowych może dojść w wyniku niedotlenienia, działania toksyn.

Wartości prawidłowe dla transaminaz to:

  • transaminaza asparaginianowa – AspAT<40IU/l;
  • aminotransferaza alaninowa – AlAT < 40IU/l.

Aminotransferaza alaninowa

Aminotransferaza alaninowa oznaczana jest skrótem AlAT. Głównym miejscem występowania tego enzymu jest wątroba. Wzrost aktywności tego enzymu ma miejsce w przebiegu ostrego uszkodzenia miąższu wątroby. Może dochodzić do niego w wyniku zapalenia wątroby na tle wirusowym, toksycznym, bądź polekowym (np. po przedawkowaniu paracetamolu). W takim przypadku aktywność aminotransferazy alaninowej może przekraczać normę od 10 do nawet 100 razy.

Gdy wzrost AlAT przekracza normę około 2–10 razy, może mieć to związek z przewlekłymi zapaleniami wątroby, marskością, poalkoholowym zapaleniem wątroby, a także nowotworem wątroby.

Wzrost aktywności AlAT w granicach około 2 razy powyżej normy może być związany ze stłuszczeniem wątroby, bądź zapaleniem wątroby typu C.

Aminotransferaza asparaginianowa

Aminotransferaza asparaginianowa oznaczana jest skrótem AspAT. Jest enzymem o mniejszej swoistości niż AlAT, bowiem występuje w komórkach takich narządów jak: wątroba, mięsień sercowy, mięśnie szkieletowe, a także nerki oraz mózgu.

Aktywność tego enzymu znacznie wzrasta w przebiegu ostrego zapalenia wątroby na tle toksycznym. Wysokie wartości mogą również występować u pacjentów z zawałem mięśnia sercowego. Do wzrostu AspAT dochodzi także w przebiegu:

  • marskości wątroby,
  • nowotworów wątroby,
  • zapalenia wątroby na tle wirusowym, bądź autoimmunologicznym,
  • cholestazy zewnątrzwątrobowej.

Dodatkowo wzrost aktywności aminotransferazy asparaginianowej może być spowodowany zapaleniem trzustki, niewydolnością serca (dochodzi wówczas do niedotlenienia komórek wątrobowych i ich obumarcia).

Kiedy lekarz zleca oznaczenie transaminaz?

Oznaczenie aktywności tych enzymów zlecane jest przez lekarza zwykle razem. Znaczenie w diagnostyce procesu chorobowego ma określenie stosunku aktywności AspAT/AlAT. Wartość ta określana jest mianem wskaźnika de Ritisa.

Lekarz zleca oznaczenie aminotransferaz w przypadku podejrzenia choroby wątroby. Objawy, które mogą występować wówczas u pacjenta to m.in.: ból w prawym podżebrzu, żółtaczka, świąd skóry, nudności, wymioty, wzdęcia, ogólne złe samopoczucie, zaburzenia krzepnięcia krwi. U kobiet zaburzenia miesiączkowania. U mężczyzn mogą wystąpić takie zaburzenia jak utrata libido, powiększenie gruczołów piersiowych.

Oznaczenie aktywności aminotransferaz wykonuje się z próbki krwi. Pacjent na pobranie krwi powinien zgłosić się na czczo.

Wskaźnik de Ritisa

Określenie wartości współczynnika ma znaczenie, tylko wówczas, gdy aktywności aminotransferaz przekraczają granicę normy <5 krotnie. Określa on stosunek aktywności aminotransferazy asparaginianowej do aminotransferazy alaninowej – AspAT/AlAT.

Wskaźnik de Ritisa <1 może oznaczać:

  • ostre wirusowe zapalenie wątroby;
  • przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby;
  • autoimmunologiczne zapalenie wątroby;
  • niealkoholowe stłuszczenie wątroby;
  • hemochromatozę;
  • uszkodzenie hepatocytów przez toksyny.

Wskaźnik de Ritisa >1 może oznaczać:

  • marskość wątroby;
  • stłuszczenie wątroby;
  • choroby wątroby, które spowodowane są przez nadmierne spożywanie alkoholu.

Z taką wartością wskaźnika de Ritisa możemy mieć do czynienia u pacjentów z zawałem mięśnia sercowego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 13.10.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Teofilina – badanie stężenia

Badanie stężenie teofiliny wykonuje się w celu monitorowania stężenia teofiliny we krwi podczas leczenia m.in. ...

Aminotransferaza alaninowa – badanie ALT

Badanie ALT to badanie aminotransferazy alaninowej, wykorzystywane jest w diagnostyce chorób wątroby. Badanie ALAT wykonuje ...

Średnia objętość krwinek czerwonych (MCV)

MCV to skrót, który oznacza średnią objętość krwinek czerwonych. Wynik ten poddawany jest ocenie w ...

Badanie AlAT – norma i wyniki ALT (aminotransferazy alaninowej)

Aminontransferaza alaninowa (AlAT, ALT) w fizjologicznych warunkach w największej ilość w komórkach wątroby. Badanie AlAT ...

Wskaźnik de Ritisa

Wskaźnik de Ritisa pozwala ocenić stosunek dwóch transaminaz – aminotransferazy asparaginianowej i alaninowej. Wskaźnik de ...

Test QuantiFERON (QFT) – jak interpretować dodatni wynik badania?

Test QuantiFERON TB Gold (test IGRA) to badanie umożliwiające diagnozowanie utajonych zakażeń prątkami gruźlicy. Badanie ...

Podwyższony ALAT – co oznacza? Jak interpretować wyniki badania ALAT?

Podwyższony ALAT (aminotransferaza alaninowa, ALT) najczęściej stanowi sygnał choroby wątroby. Podwyższone ALT jest odpowiedzią na ...

Czas protrombinowy PT – norma, podwyższony, obniżony wynik w badaniu

Czas protrombinowy to czas potrzebny na powstanie skrzepów krwi przy udziale czynników krzepnięcia. Wskazaniem do ...

CRP ilościowo – badanie, normy, wyniki białka C-reaktywnego

Białko C-reaktywne CRP (glikoproteina) to tzw. białko ostrej fazy. Oznacza to, że poziom CRP rośnie ...

AlAT

AlAT (aminotransferaza alaninowa) stanowi jeden z parametrów rutynowo oznaczanych w diagnostyce laboratoryjnej niektórych schorzeń, zwłaszcza ...

Badanie glukozy w moczu

Badanie glukozy w moczu wykonywane jest głównie w celu kontroli przebiegu cukrzycy i jej diagnozowania. ...

Tyreoglobulina – badanie stężenia

Oznaczenie stężenia tyreoglobuliny służy do monitorowania leczenia i wykrywania nawrotów raka tarczycy – brodawkowatego i ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon