Testy na nietolerancje pokarmowe – testy skórne i z krwi – kiedy wykonać, jak odczytać wyniki?

Alergie pokarmowe, przez pacjentów często mylone z nietolerancjami pokarmowymi, diagnozowane są coraz częściej, również wśród dzieci. Aby wykryć dolegliwość, można wykonać specjalne punktowe testy skórne lub badania na alergię z krwi. Wskazaniem do diagnostyki są objawy, takie jak np. zmiany skórne (pokrzywka, wysypka, zaczerwienienie), łzawienie i zaczerwienienie oczu czy biegunki. Jak odczytać wyniki testów na nietolerancje i alergie pokarmowe?

Alergie pokarmowe u dzieci – jakie są przyczyny?

Alergie pokarmowe to coraz częściej diagnozowane dolegliwości – także wśród najmłodszych. W celu ich zdiagnozowania przeprowadzane są testy na alergie u dzieci – mogą być wykonywane z krwi lub mają charakter testów skórnych. Rozpoznanie opiera się na wynikach testów alergicznych oraz ocenie stanu klinicznego.

Alergie pokarmowe mogą pojawić się już na najwcześniejszym etapie życia dziecka. Narażeniu najmłodszych na ich rozwój sprzyjają następujące czynniki:

  • niedojrzałość przewodu pokarmowego oraz układu immunologicznego,
  • uwarunkowania genetyczne – dzieci rodziców dotkniętych alergią mają znacznie większe ryzyko zachorowania na alergię,
  • czynniki środowiskowe,
  • brak karmienia piersią,
  • niewłaściwa dieta w początkowym okresie życia – brak stopniowego wprowadzania pokarmów, niedostosowanie się do schematu żywienia niemowląt.

Alergie pokarmowe są ponadto częściej diagnozowane u dzieci z astmą, atopowym zapaleniem skóry czy w przebiegu niektórych infekcji.

Nietolerancja pokarmowa a alergia – czym się różnią?

Alergia pokarmowa to nadmierna reakcja organizmu na spożyty pokarm, u podstaw której leży aktywacja układu immunologicznego. Wyróżnić można dwa typy alergii:

  • alergię pokarmową IgE – zależną, gdy bardzo szybko po spożyciu uczulającego pokarmu dochodzi do nasilonej syntezy przeciwciał IgE; alergia może mieć bardzo gwałtowny przebieg, w skrajnych przypadkach prowadząc do śmierci na drodze rozwoju wstrząsu anafilaktycznego;
  • alergię pokarmową IgE – niezależną, która objawia się nawet do kilku dni po spożyciu pokarmu; u podstaw takiej alergii typu późnego leży uszkodzenie bariery jelitowej (przez choroby jelit, stres czy niewłaściwą dietę) i przechodzenie alergenów pokarmowych do krwiobiegu.

Najczęstsze alergeny pokarmowe u dzieci to: mleko krowie, jaja, pszenica, soja, miód, ryby, orzechy, truskawki, cytrusy czy skorupiaki.

Nietolerancja pokarmowa to zgoła odmienne zjawisko. Nie bierze w nim udziału układ odpornościowy, a odpowiedź układu pokarmowego wynika z braku odpowiednich enzymów trawiących.

Przyczynami nietolerancji pokarmowych u dzieci mogą być uwarunkowania genetyczne. Na ich rozwój mają także wpływ syntetyczne dodatki do żywności, zbyt wczesne urozmaicenie diety dziecka czy zanieczyszczenia środowiska.

Testy na alergie pokarmowe u dzieci – kiedy wykonać?

Wskazaniem do wykonania testów alergicznych (food detective) w kierunku alergii pokarmowych jest ich podejrzenie. Najczęściej badanie na alergię pokarmową wykonywane jest przy pojawieniu się następujących objawów alergii pokarmowych:

  • objawy ze strony układu pokarmowego – swędzenie jamy ustnej, bóle brzucha, biegunki, wymioty,
  • zmiany skórne – zaczerwienienie skóry, podrażnienia, wysypka, pokrzywka alergiczna,
  • zaczerwienienie i łzawienie oczu,
  • astma alergiczna.

Możliwe jest także wystąpienie mało specyficznych objawów ogólnych, takich jak: osłabienie, wolne przybieranie na wadze, zatkany nos, objawy niedoborów pokarmowych.

Najczęściej objawy alergii pokarmowej u dziecka są ściśle związane z jego wiekiem. W pierwszych 6 miesiącach życia dominują objawy ze strony przewodu pokarmowego, a w kolejnych 6 – wyprysk skórny. Dzieci w wieku 2–3 lat najczęściej doświadczają astmy, zaś w wieku 4–8 lat występuje alergiczny nieżyt nosa. W wieku nastoletnim kumulują się te dwa ostatnie objawy.

Punktowe testy skórne na alergię pokarmową u dzieci

Testy skórne na alergie pokarmowe wykonywane są u dzieci, u których występują objawy alergii pokarmowych na skórze. Skórne testy alergiczne wykonywane są u dzieci powyżej 5. roku życia, u których możliwe jest techniczne wykonanie badania. Punktowe testy skórne (testy typu prick) w kierunku alergii pokarmowych wykonywane są z wykorzystaniem alergenów natywnych bądź komercyjnych.

Te pierwsze to po prostu produkty spożywcze w swojej ostatecznej postaci, w jakiej są spożywane. Najczęściej są to warzywa lub owoce. Z kolei antygeny komercyjne to opracowane seryjne, wystandaryzowane alergeny. Te najczęściej stosowane alergeny pokarmowe to: mleko, jaja, ryby, jabłko, marchew, pomidor, truskawka, wieprzowina czy kakao.

Przebieg testów skórnych w obu przypadkach jest bardzo podobny – punktowe testy skórne polegają na wprowadzeniu niewielkiej ilości alergenu pod skórę, na drodze jej nakłucia.

Czy do testów skórnych trzeba się przygotować? Przygotowanie do testów skórnych wymaga odstawienia na 14 dni przed badaniem leków antyhistaminowych doustnych, a także środków przeciwbólowych i glikokortykosteroidów. Ponadto przed testami nie należy aplikować na skórę żadnych maści.

Testy skórne na alergie pokarmowe są refundowane przez NFZ, zaś testy skórne wykonywane prywatnie kosztują około 150–200 zł.

Alergia pokarmowa – badania – testy z krwi

Dokładną i czułą metodą diagnozowania alergii pokarmowych jest oznaczanie poziomu przeciwciał IgE lub IgG we krwi. Takie badania krwi na alergię pokarmową u dzieci można wykonywać już u dzieci około 1. roku życia.

W przypadku podejrzenia alergii IgE – zależnej najpierw oznaczany jest poziom całkowitego IgE, a jeśli wynik IgE jest podwyższony – wykonywane jest badanie IgE specyficznych u dziecka. Przeciwciała mogą być oznaczane w panelach liczących kilkanaście alergenów bądź indywidualnie. W przypadku alergii IgE – niezależnych zbadać można poziom przeciwciał IgG.

Zaletą testów z krwi na alergię pokarmową jest brak konieczności przygotowania do oznaczania IgE specyficznych i brak konieczności odstawiania leków przeciwhistaminowych.

Badania IgE specyficzne są refundowane – wystarczy skierowanie od alergologa. Natomiast w przypadku badania na własną rękę, koszt oznaczenia to około 35 zł za pojedynczy alergen lub około 200 zł za panel. Zaletą testów z krwi jest brak ryzyka wywołania wstrząsu anafilaktycznego, jak jest w przypadku testów skórnych.

Nietolerancja pokarmowa – testy – jak odczytać wynik?

Wynik testów skórnych uzyskiwany jest po około kwadransie. Średnica powstałych zmian rumieniowych porównywalna jest z próbą dodatnią i ujemną na skórze. Próba dodatnia to nakłucie skóry roztworem histaminy – u każdego generuje to powstanie bąbla. Z kolei próba ujemna to nakłucie samym roztworem, w którym rozpuszczane są alergeny – próba ta nie powinna wywołać żadnej reakcji.

Jeśli w miejscu wkłucia danego alergenu pojawi się rumień czy bąbel na skórze, wynik testu skórnego jest dodatni wtedy, gdy średnica zmiany jest większa o co najmniej 3 mm względem próby dodatniej z histaminą.

Jeżeli chodzi o nietolerancje pokarmowe, badania i ich wynik podawany jest najczęściej jako wartość liczbowa, pierwsza cyfra w mm podaje średnicę bąbla, zaś druga – rumienia. Niekiedy dodatkowo stosowana jest skala plusowa (-, +, ++ lub +++).

Interpretacja badania IgE – specyficznych polega na podaniu wysokości klasy poszczególnych przeciwciał:

  • klasa 0 – wynik ujemny (nie stwierdzono przeciwciał IgE swoistych dla badanego alergenu);
  • klasa 1 – bardzo mała ilość przeciwciał;
  • klasa 2 – umiarkowana ilość przeciwciał;
  • klasa 3 – wysoki poziom przeciwciał;
  • klasa 4, 5 – bardzo duża ilość przeciwciał.

Warto podkreślić, że obecność przeciwciał specyficznych IgE nie jest jednoznaczna ze zdiagnozowaniem alergii, świadczy jedynie o syntezie przeciwciał przeciwko określonemu alergenowi. Ostateczne rozpoznanie alergii opiera się o wyniki badań oraz obraz kliniczny pacjenta i wywiad lekarski.

Dieta eliminacyjna jako test prowokacyjny

Standardem w diagnostyce alergii pokarmowych wciąż pozostają testy prowokacyjne. Polegają one na podaniu określonego pokarmu i obserwowaniu reakcji organizmu.

Niekiedy testy prowokacyjne realizowane są jako dieta eliminacyjna – na okres tygodnia lub dwóch wyklucza się z diety ten produkt, który podejrzewa się o wywołanie alergii, po czym wprowadza się go ponownie do jadłospisu i obserwuje reakcję organizmu.

Rzadziej wykonywany jest test wargowy – badany pokarm podawany jest do jamy ustnej bądź podjęzykowo – po minucie należy go wypluć. Obserwowane jest pojawienie się obrzęku, zaczerwienienia bądź świądu błon śluzowych jamy ustnej.

Bibliografia:

  • https://gastroenterologia-praktyczna.pl/a1760/Alergia-czy-nietolerancja-pokarmowa-----roznice-i-podobienstwa.html/
  • www.alergosan.pl/index.php/artykuly-o-alergiach/24-diagnostyka-chorob-alergicznych-testy-skorne-punktowe-testy-prick-i-testy-srodskorne-badanie-stezenia-ige-w-surowicy-testy-platkowe-i-alergeny-kontaktowe-test-prowokacji-nosowej-tpn-diety-eliminacyjne-i-prowokacja-pokarmami
  • https://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/wartowiedziec/147718,proby-prowokacyjne
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.04.2018

Oceń:
4.2


Może cię

Alergia na pszenicę

Alergia na pszenicę jest drugą po alergii na mleko najczęściej występującą w populacji alergią pokarmową. ...

Wzdęcia

Wzdęcie należy do grupy objawów dyspeptycznych, inaczej mówiąc związanych z pracą układu pokarmowego. Jest to ...

Alergie pokarmowe u dzieci

Alergie pokarmowe występują najczęściej u niemowląt. Objawy alergii na pokarm są bardzo zróżnicowane i dotyczą ...

Alergia na soję

Alergia na soję spotykana jest zarówno u dzieci (również tych najmłodszych), jak i u osób ...

Nietolerancje pokarmowe a przewód pokarmowy

Dolegliwości związane z nietolerancjami pokarmowymi są bardzo niespecyficzne, mało charakterystyczne, ponadto mogą ciągnąć się przez ...

Nietolerancja laktozy – testy, przyczyny, objawy, leczenie

Laktoza jest dwucukrem zawartym w produktach mlecznych. Jej trawienie odbywa się dopiero w jelicie cienkim, ...

Jak mieszkać bez alergenów?

Liczba alergików wzrasta, zwłaszcza w miastach, mimo że tam alergenów jest mniej. Połączenie ich ze ...

Niedobór magnezu w organizmie – hipomagnezemia

Objawy niedoboru magnezu dotyczą wielu różnych układów. Jego skutkiem są m.in. skurcze mięśni, kołatanie serca, ...

Alergie pokarmowe u dorosłych

Alergia pokarmowa zaliczana jest do grupy chorób alergicznych, które często występują w populacji dziecięcej, ale ...

FoodScan (Food screen) – test na alergię i nietolerancję pokarmową

Dawniej metodą diagnostyki nietolerancji czy alergii pokarmowych były testy skórne oraz oznaczanie przeciwciał w klasie ...

Alergia pokarmowa – objawy, leczenie i zapobieganie alergii pokarowej u dzieci i dorosłych

Alergia pokarmowa to powszechna dolegliwość polegająca na nadwrażliwości organizmu na określone składniki pożywienia. Najczęściej diagnozowane ...

Wskazania dietetyczne dla alergików

Szacuje się, że alergia pokarmowa może dotyczyć nawet 5% populacji ogólnej. W ostatnich latach, zarówno ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon