Test po stosunku – badanie PCT śluzu szyjkowego

Test po stosunku (inaczej test postkoitalny, pc-test, post coital test, test na wrogość śluzu) jest badaniem laboratoryjnym stosowanym w diagnozowaniu niepłodności czy problemów z zajściem w ciążę. Polega on na ocenie jakości śluzu szyjki macicy pobranego po stosunku płciowym i obserwacji w nim ruchu plemników. Obecnie badanie to nie jest stosowane ze względu na ograniczony wpływ na rokowanie i próby leczenia niepłodności.

Test po stosunku a śluz szyjkowy

Szyjka macicy stanowi część układu płciowego kobiety położoną między pochwą a macicą. Po wytrysku nasienia podczas stosunku płciowego plemniki zawarte w spermie trafiają do pochwy, gdzie wnikają do śluzu wydzielanego przez szyjkę macicy. Jego zadaniem jest ochrona układu płciowego kobiety przed infekcjami intymnymi oraz ułatwienie plemnikom ruchu w kierunku komórki jajowej – dlatego w dniach bezpośrednio poprzedzających owulację staje się on bardziej płynny niż w innych dniach cyklu.

Poruszając się w nim, plemniki przemieszczają się w stronę macicy, skąd kierują się do jajowodów – tam następuje zapłodnienie komórki jajowej. W przypadku gdy: wydzielina szyjki macicy jest zbyt gęsta, plemniki są nieprawidłowo zbudowane lub martwe, w przypadku obecności w śluzie białek zwanych przeciwciałami, ich ruch jest utrudniony lub niemożliwy. Może to być przyczyną problemów z zajściem w ciążę. Test po stosunku (test postkoitalny, pc-test, post coital test, test na wrogość śluzu) może potwierdzić obecność tego typu zaburzeń.


Test postkoitalny – badanie na niepłodność?

Badanie to ma obecnie małe znaczenie. Może jednak wspomóc postawienie rozpoznania w przypadku niepłodności o niewyjaśnionej przyczynie, szczególnie w sytuacjach, gdy:

  • pacjentka przechodzi prawidłowe owulacje, nie ma niedrożności w obrębie jajowodów, a badanie nasienia partnera nie wykazuje nieprawidłowości; sytuacja taka może nasuwać podejrzenie problemu w obrębie śluzu szyjkowego.
  • istnieje podejrzenie obecności przeciwciał przeciwplemnikowych u jednego z partnerów; przeciwciała mogą atakować plemniki, uniemożliwiając im dotarcie do komórki jajowej i jej zapłodnienie.

Badanie PCT przeprowadza się także, kiedy partner nie wyraża zgody na przebadanie się w celu wykrycia przyczyn niepłodności.

Badanie PCT – jak wygląda?

Próbkę w teście po stosunku stanowi śluz szyjki macicy pobrany od kobiety w krótkim czasie po odbyciu stosunku płciowego. Ze względu na zmiany śluzu szyjkowego w kolejnych fazach cyklu miesięcznego, bardzo ważny jest czas wykonania badania – powinno to nastąpić w ciągu maksymalnie dwóch dni od owulacji. Pacjentka powinna zapytać swojego lekarza, jak skutecznie rozpoznać u siebie owulację (przykłady sposobów to: mierzenie temperatury ciała, sprawdzanie wyglądu śluzu szyjkowego, czy pomiar poziomu w moczu hormonu luteinizującego – tzw. LH) i poinformować go, kiedy to nastąpi – najczęściej badanie ustalane jest na następny dzień.

W dniu testu (kilka godzin przed badaniem) należy ze swoim partnerem odbyć stosunek seksualny. Ważne jest, aby nie stosować podczas niego środków takich jak lubrykanty (mogą one zaburzyć wyniki testu). Trzeba ponadto pamiętać, żeby nie brać kąpieli po stosunku. Próbka zostanie pobrana w gabinecie lekarskim.

Pacjentka zostanie poproszona o rozebranie się od pasa w dół i położenie się na fotelu ginekologicznym. Lekarz oceni wygląd ujścia pochwowego szyjki macicy. Następnie, używając specjalnego wziernika lub strzykawki, pobierze niewielką ilość śluzu z szyjki macicy. Procedura ta jest podobna do pobrania materiału do wymazu – jest bezbolesna i trwa około 510 minut. Próbka zostaje poddana badaniu mikroskopowemu, w którym oceniona zostanie jakość śluzu oraz obserwowane będą plemniki i ich ruch. Ponadto oceniony zostanie wygląd i sposób wysychania śluzu z pochwy.

Test na wrogość śluzu a jakość plemników

Wynik testu postkoitalnego uznaje się za prawidłowy, jeśli w próbce widoczne są plemniki, które poruszają się do przodu, a śluz wykazuje prawidłową rozciągliwość i wygląd po wyschnięciu.

Wynik testu można uznać za nieprawidłowy, jeśli spełniony jest jeden z następujących warunków: śluz jest nierozciągliwy; wysycha w nieprawidłowy sposób; w próbce widoczna jest duża ilość martwych plemników; w próbce nie obserwuje się obecności plemników; plemniki pod mikroskopem wyglądają jak „sklejone” i poruszają się w nieprawidłowy sposób.

Badanie śluzu – wyniki testu po stosunku

Prawidłowy wynik testu po stosunku pozwala na wykluczenie niepłodności wynikającej z patologii w obrębie śluzu szyjkowego i pokazuje, że plemniki nie mają problemów z poruszaniem się w nim. Wynik negatywny natomiast może sugerować:

  • nieodpowiedni skład śluzu,
  • problemy z szyjką macicy po wcześniejszych operacjach w obrębie miednicy (są to jednak rzadkie przypadki),
  • obecność w śluzie przeciwciał przeciwplemnikowych (przeciwciała takie mogą być wytwarzane także przez mężczyznę – ich obecność również daje negatywny wynik testu po stosunku).

Zdarza się też, że wynik testu okazuje się nieprawidłowy przez złą technikę badania. Wielu ekspertów utrzymuje, że wartość diagnostyczna testu po stosunku jest niska i nie wpływa znacząco na dalsze postępowanie, dlatego jest on obecnie rzadko zlecany.

Opublikowano: ; aktualizacja: 09.05.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Niepłodność mężczyzn

Niepłodność męska, na równi z niepłodnością żeńską, w prawie 40% jest przyczyną niepowodzeń w próbie ...

Histerosalpingografia (HSG)

Histerosalpingografia jest jednym z badań w diagnostyce ginekologicznej. Badanie HSG to klasyczna metoda radiologiczna z ...

Czy niepłodność ma wpływ na związek?

Pary leczące się na niepłodność często skarżą się, że starania o dziecko zdominowały ich życie. ...

Niepłodność małżeńska

Niepłodność małżeńska, a ogólniej niepłodność pary, jest zjawiskiem dość powszechnym. Obecnie wiadomo, że problemy z ...

Histeroskopia diagnostyczna i operacyjna – jak się przygotować, jak wygląda?

Histeroskopia diagnostyczna odgrywa bardzo ważną rolę w profilaktyce i diagnostyce nieprawidłowości błony śluzowej jamy macicy, ...

Badanie FSH (hormonu folikulotropowego)

Badanie FSH (hormonu folikulotropowego) wykonywane jest w przypadku niepłodności kobiet i mężczyzn, niewydolności przysadki mózgowej ...

Badanie USG przezpochwowe

Przezpochwowe ultrasonograficzne badanie układu rozrodczego (USG transwaginalne) jest nową metodą badania, która zdobyła trwałe miejsce ...

Przyczyny niepłodności

Niepłodność nie jest zjawiskiem rzadkim, szacuje się, że w Polsce około miliona par w wieku ...

Niepłodność kobiet

Niepłodność kobieca, na równi z niepłodnością męską, jest odpowiedzialna za niepowodzenie w staraniach się o ...

Zespół hiperstymulacji jajników – przyczyny, objawy, badania, leczenie, zapobieganie, powikłania

Zespół hiperstymulacji jajników jest powikłaniem leczenia niepłodności. Działania niepożądane są skutkiem ubocznym każdej formy terapii. ...

Badanie poziomu hormonu luteinizującego (LH)

Badanie poziomu hormonu luteinizującego (LH) wykonywane jest najczęściej w diagnostyce: niepłodności i problemów z zajściem ...

Histerosalpingosonografia (HyCoSy)

Histerosalpingosonografia (w skrócie HyCoSy) jest metodą badania narządu rodnego kobiety. Jest to badanie, które za ...

Komentarze (0)