Septyna 9 – badanie na raka jelita grubego, wskazania, wynik testu, cena

Septyna 9 to test określany jako szybka i komfortowa alternatywa dla kolonoskopii. Oznaczanie we krwi poziomu metylowanego DNA genu septyny ma umożliwić wczesne wykrycie raka jelita grubego. Należy jednak pamiętać, że test septyna 9 nie zastąpi kolonoskopii, która uznawana jest za najskuteczniejsze badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego i odbytnicy. Może być jednak wykonany u osób, które z różnych względów nie chcą bądź nie mogą poddać się badaniu kolonoskopowemu.

Czym jest septyna 9?

Rak jelita grubego to jeden z najczęściej występujących nowotworów złośliwych, który diagnozowany jest głównie u osób w podeszłym wieku. Wiele przypadków raka jelita grubego nie zostaje zdiagnozowanych we wczesnym stadium choroby. Wynika to z braku specyficznych objawów, a także niechęci do wykonywania kolonoskopii. Jest to badanie niekomfortowe i mało przyjemne – a zatem unikane przez pacjentów. Profilaktyczne wykonanie kolonoskopii zalecane jest u każdego po 50. roku życia. Zamiast kolonoskopii wykonać można badanie krwi – oznaczanie septyny 9.

W przebiegu raka jelita grubego dochodzi do metylacji DNA w obrębie komórek jelita grubego. Gen kodujący septynę odpowiada za regulowanie podziałów komórkowych. Septyny to białka hamujące niekontrolowane podziały komórek, charakterystyczne dla nowotworu. W przebiegu raka jelita grubego dochodzi do zwiększenia stężenia metylowanej septyny 9. DNA, stanowiące produkt metylacji, nie jest wykrywane u osób zdrowych, zatem obecność septyny 9 we krwi wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo zachorowania na raka jelita grubego.

Największą zaletą badania septyny 9 jest wysoka czułość badania – dzięki zastosowaniu metody PCR możliwe jest wykrycie już niewielkich ilości septyny 9 we krwi. Ponadto badanie wyróżnia się wysoką specyficznością, co oznacza, że wykrycie septyny 9 w badanej próbce jest skorelowane z obecnością raka jelita grubego.

Wskazania do badania septyny 9

Badanie septyny 9 może być oznaczane u każdej osoby w ramach wczesnej diagnostyki raka jelita grubego. Badanie jest szczególnie wskazane u osób, które nie mogą lub nie chcą wykonać badania kolonoskopowego. Warto mieć jednak na uwadze, że takie badanie krwi wykrywające raka jelita grubego nie może zastąpić kolonoskopii u osób podwyższonego ryzyka. Mowa zwłaszcza o osobach:

  • z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku raka jelita grubego,
  • z zespołem Lyncha, czyli dziedziczną postacią raka jelita grubego,
  • z obecnymi objawami mogącymi sugerować obecność raka jelita grubego: krew i śluz w stolcu, ołówkowate stolce, bóle brzucha, zaparcia i biegunki, utrata masy ciała i osłabienie.

Test septyna 9 dedykowany jest zatem osobom z populacyjnym i umiarkowanym ryzykiem zachorowania na raka jelita grubego i raka odbytnicy. Wynik testu może być zafałszowany u kobiet w ciąży oraz osób leczonych preparatami krwiopochodnymi.

Jak wygląda badanie septyny 9, jaka jest cena?

Test septyna 9 wykonywany jest w próbce krwi żylnej, pobranej w dowolnym momencie dnia. Nie jest wymagane przygotowanie do badania. Czas oczekiwania na wynik badania to kilka dni, a cena testu septyna 9 to około 650–700 zł (stan na rok 2018). Badania tego nie można wykonać na NFZ.

Interpretacja wyniku badania septyny 9

Dodatni wynik badania septyny 9 może wskazywać na wysokie prawdopodobieństwo raka jelita grubego. Konieczna jest konsultacja z lekarzem oraz wykonanie badania weryfikującego, czyli kolonoskopii. Natomiast ujemny wynik badania septyny 9 wskazuje na niskie ryzyko rozwoju raka jelita grubego. W takim przypadku warto powtarzać badanie co 2 lata.

Inne alternatywy dla kolonoskopii

Poza testem septyna 9 dostępne są inne badania umożliwiające wczesną diagnostykę raka jelita grubego. Te metody także nie zastąpią badania kolonoskopowego i każdy wynik najlepiej zweryfikować bardziej wiarygodnym badaniem.

Jednym z alternatywnych testów na raka jelita grubego i odbytnicy jest domowy test na nowotwór jelita grubego, wykrywający obecność krwi utajonej w próbce kału. Test można zakupić w aptece lub przez Internet. Innym testem jest test na obecność w stolcu DNA komórek nowotworowych (test Cologuard). Próbka kału analizowana jest pod kątem obecności krwi utajonej, a także komórek jelita grubego z mutacją nowotworową.

Bibliografia

  • Warren J. D. i wsp., Septin 9 methylated DNA is a sensitive and specific blood test for colorectal cancer. BMC Medicine, 2011, 9: 133.
Opublikowano: ; aktualizacja: 22.11.2018

Oceń:
5.0


Może cię

Test bibułkowy (bibułowy) na krew utajoną w kale

Test bibułkowy na krew utajoną w kale pozwala wykryć obecność krwi w stolcu, która nie ...

Test FOB (FOBT) na krew utajoną w kale – co oznacza wynik dodatni, jak wykonać, jaka jest cena?

Test FOB na krew utajoną w kale jest badaniem w kierunku wczesnego wykrycia raka jelita ...

AFP (alfa fetoproteina) – badanie

Alfa fetoproteina to białko płodowe, wytwarzane przez pęcherzyk żółtkowy. Wskazaniem do oznaczenia AFP jest monitorowanie ...

Kolonoskopia

Kolonoskopia to badanie endoskopowe dolnego odcinka przewodu pokarmowego (jelito grube) za pomocą urządzenie (wziernika) o ...

Wideo – Rak jelita grubego – czynniki ryzyka

Jak w wielu innych nowotworach, w tym nowotworach przewodu pokarmowego, ryzyko zachorowania na raka jelita ...

Wideo – Wskazania do wykonania kolonoskopii

Wskazania do wykonania kolonoskopii możemy podzielić na trzy zasadnicze grupy. Pierwsza z nich to kolonoskopia ...

Rak jelita grubego – jakie są pierwsze objawy?

Rak jelita grubego (łac. carcinoma coli et recti) często rozwija się z polipów. Jest często ...

Dieta a rak jelita grubego

Rak jelita grubego jest drugim wśród najczęściej występujących w Polsce nowotworów – po raku piersi ...

Polipy jelita grubego a rak jelita grubego – czy to nowotwór?

Najczęstszym typem polipów nowotworowych u dorosłych są polipy nowotworowe łagodne. Prawdopodobieństwo przemiany zmiany łagodnej w ...

Rak jelita grubego – rozpoznanie i leczenie

Stale rośnie liczba zachorowań na raka jelita grubego. Pod względem częstości zachorowań na nowotwory złośliwe ...

Wideo – Jak przebiega kolonoskopia?

Kolonoskopia jest badaniem przewodu pokarmowego, polegającym na wprowadzeniu giętkiego przyrządu zakończonego źródłem światła, zwanego endoskopem ...

Rak jelita grubego – przyczyny

Rak jelita grubego, to nowotwór złośliwy, rozwijający się w odbytnicy, okrężnicy lub wyrostku robaczkowym. Jest ...

Komentarze (0)