Podwyższona i wysoka prolaktyna – co oznacza taki wynik badania hormonu PRL?

Podwyższony i wysoki poziom prolaktyny (PRL) określany jest jako hiperprolaktynemia. Przyczyną tego stanu jest najczęściej guz przysadki miejscowo wydzielający prolaktynę. Podwyższona prolaktyna występuje w okresie karmienia piersią i u kobiet w ciąży. Badanie poziomu prolaktyny pozwala określić przyczynę zaburzeń hormonalnych u kobiet. Właściwy poziom prolaktyny określa norma, która wynosi wynosi poniżej 0,9 nmol/l.

Hperprolaktynemia – przyczyny

Poziom prolaktyny powyżej normy (hormon w skrócie zapisywany jest jako PRL) określa się mianem hiperprolaktynemii. W 30–35 proc. przypadków odpowiada za wtórny brak miesiączki. Zwykle jej przyczyną jest prolactinoma, czyli guz przysadki wydzielający prolaktynę – najczęściej występujący gruczolak przysadki. Rocznie zapada na niego około 6 na 100 000 osób.

Inną przyczyną podwyższonej prolaktyny we krwi może być m.in. stan zapalny w obrębie tej części mózgu, będący wynikiem niedostatecznego hamowania komórek wytwarzających prolaktynę przez dopaminę. Prolaktyna jest hormonem wydzielanym przez przysadkę mózgową. Najbardziej znana jest z wpływu na wytwarzanie mleka w okresie laktacji, jednak dodatkowo oddziałuje na czynność ciałka żółtego, jąder, kory nadnerczy.

Wysoka prolaktyna może być następstwem chorób wątroby, niewydolności nerek i chorób tarczycy. Zły wynik hormonu PRL może przebiegać idiopatycznie, czyli bez uchwytnej przyczyny, lub być spowodowana przyjmowaniem leków psychotropowych, w tym benzodiazepin, metoklopramidu, leków stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego, depresji, opioidów czy leków antykoncepcyjnych zawierających estrogeny.

Norma i wyniki prolaktyny we krwi

Norma prolaktyny wynosi poniżej 0,9 nmol/l, czyli 20 µg/l. Fizjologicznie podwyższony poziom prolaktyny w ciąży jest stanem fizjologicznym. Wynik powyżej normy będzie stanem naturalnym w okresie karmienia piersią. Poziom hormonu prolaktynowego zmienia się w czasie cyklu miesiączkowego. Niski poziom prolaktyny jest w drugiej fazie cyklu.

Stężenie prolaktyny zwiększa się także w okresie stresu, podczas snu, uprawiania seksu czy po zjedzeniu posiłku. W ciągu dnia poziom prolaktyny obniża się, by podczas fazy REM znowu wzrosnąć.

Wysoka prolaktyna – objawy

Wysoka prolaktyna u kobiety powoduje często:

  • nieregularne miesiączki (mogą być skąpe lub obfite) brak miesiączki i zatrzymanie miesiączki, które, wtórny brak miesiączki;
  • cykle bezowulacyjne, co w efekcie wywołuje problemy z zajściem w ciążę w związku z hamowaniem owulacji;
  • obrzmiałe, tkliwe i bolesne piersi wrażliwe na dotyk;
  • nadmierne owłosienie;
  • trądzik;
  • niestabilność emocjonalną;
  • wyciek z sutka (może pojawić się mleczny wyciek z piersi);
  • spadek libido.

Prolaktyna powyżej normy występuje z częstością około 5 proc. przypadków w grupie osób leczących się z powodu niepłodności. Najbardziej znanym stanem, który nasuwa na myśl możliwość problemu ze stężeniem prolaktyny jest wystąpienie mlekotoku, czyli patologicznego wydzielania mleka przez gruczoły piersiowe kobiece i męskie, bez związku z okresem karmienia piersią po urodzeniu dziecka.

W wyżej wymienionych przypadkach należy oznaczyć poziom prolaktyny we krwi.

Wysoka prolaktyna a ciąża

Przyczyną za wysokiej prolaktyny we krwi może być guz prolaktynowy. U ciężarnej kobiety z gruczolakiem przysadki może dojść do powiększenia guza prolaktynowego ze względu na wpływ wytwarzanych przez łożysko estrogenów na komórki przysadki, co powoduje ich powiększenie, a także powiększenie gruczolaka. Dlatego zanim kobieta zajdzie w ciążę, należy dążyć do zmniejszenia masy guza poprzez prowadzenie leczenia farmakologicznego, by zapobiec zaburzeniom neurologicznym.

W przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów warto zwrócić się o pomoc do specjalisty, by wykonać odpowiednie badania i zastosować leczenie. Podobnie w przypadku, gdy kobieta leczy się z powodu gruczolaka przysadki i chce zostać matką, ważne jest, by razem ze specjalistą zaplanowała ciążę w sposób bezpieczny dla siebie i dziecka.

Za wysoka i podwyższona prolaktyna a ginekomastia

Wysoki poziom prolaktyny u mężczyzn jest czynnikiem wywołującym zahamowanie spermatogenezy, czyli cyklu w którym powstają plemniki. Dodatkowo upośledzeniu ulega również produkcja testosteronu, czyli hormonu wytwarzanego przez męskie jądra i którego jedną z funkcji jest utrzymanie prawidłowej płodności. Wynik badania hormonu PRL potwierdzające podwyższoną prolaktynę w ekrwi wywołuje ponadto:

  • ginekomastię, czyli powiększenia gruczołów piersiowych męskich, co związane jest ze zmniejszeniem stosunku stężenia testosteronu do estrogenów;
  • zmniejszenie libido libido;
  • impotencję;
  • zmniejszenie masy mięśniowej;
  • zmniejszenie owłosienia płciowego.

U obu płci dochodzi do utraty masy kostnej, co prowadzi do osteoporozy.

Badanie prolaktyny i złe wyniki hormonu PRL – co robić?

Rozpoznanie przyczyny za wysokiej prolaktyny we krwi zdecydowanie ułatwia prawidłowe leczenie. W przypadku, gdy za podwyższona prolaktynę odpowiadają zażywane leki, je odstawić lub po konsultacji z lekarzem zastosować właściwe zamienniki. Sytuacja jest nieco gorsza, jeśli czynnik wywołujący zaburzenie nie jest znany. Leczenie przebiega wówczas objawowo. Stosowane są środki obniżające jej poziom i wydzielanie. Lekiem z wyboru jest bromokryptyna, czyli agonista dopaminy.

Leczenie prolaktyny powyżej normy może trwać wiele lat. Operację należy rozważyć w przypadku oporności lub złej tolerancji podawanych preparatów. Decyzję o leczeniu operacyjnym podejmuje się również w przypadku dużych rozmiarów guza, ucisku na sąsiednie struktury, zaburzeń w polu widzenia, bólów głowy. Resekcji dokonuje się zwykle poprzez zatokę klinową w klinikach neurochirurgicznych. Wyniki operacji są bardzo dobre. Wyleczalność sięga nawet 70 proc., chociaż nawroty są możliwe i się zdarzają.

Opublikowano: ; aktualizacja: 01.12.2016

Oceń:
4.5


Może cię

Enolaza – neuroswoista enolaza NSE

Neuroswoista enolaza, w skrócie NSE to marker nowotworowy, który służy do diagnostyki wybranych nowotworów, takich ...

Chlorki we krwi – badanie stężenia

Badanie st ężenia chlorków we krwi przeprowadza się zazwyczaj razem z oznaczaniem poziomu innych elektrolitów. ...

Dyslipidemia aterogenna – przyczyna miażdżycy – badania, leczenie, dieta

Dyslipidemia aterogenna jest zaburzeniem metabolicznym, które wykrywane zostaje na drodze badania krwi (lipidogramu). Uznaje się ...

Hiperprolaktynemia – przyczyny, objawy, leczenie

Hiperprolaktynemia to stan, w którym stwierdza się zwiększone stężenie prolaktyny. Przyczyną zwiększonego poziomu prolaktyny może ...

Badanie na obecność helicobacter pylori w kale

Istnieje kilka różnych badań i testów pozwalających wykryć obecność bakterii Helicobacter pylori, odpowiedzialnej między innymi ...

Cykle bezowulacyjne – jakie są przyczyny, jak wyglądają i jak leczyć brak owulacji?

Cykl bezuwulacyjny to cykl, podczas którego nie dochodzi do jajeczkowania, czyli uwolnienia komórki jajowej. Przyczyny ...

Test bibułkowy (bibułowy) na krew utajoną w kale

Test bibułkowy na krew utajoną w kale pozwala wykryć obecność krwi w stolcu, która nie ...

Prolaktynoma (guz prolaktynowy) – objawy i leczenie prolactinoma

Prolaktynoma (guz prolaktynowy, łac. prolactinoma) jest to gruczolak przysadki, wydzielający prolaktynę. Stanowi on najczęstszą odmianę ...

Pierwotny brak miesiączki

Fizjologicznie u młodej kobiety pierwsza menstruacja, tzw. menarche, pojawia się około 12-13 roku życia. Miesiączka ...

Nadczynność przysadki mózgowej

Przysadka mózgowa jest gruczołem wydzielania wewnętrznego, ważnym regulatorem czynności hormonalnej, gdyż wytwarza aż sześć ważnych ...

Wideo – Hiperprolaktynemia

Hiperprolaktynemia jest to zwiększone wydzielanie prolaktyny przez przysadkę. Występuje ona w niektórych stanach fizjologicznych, np. ...

Cholesterol nie-HDL – norma, wyniki, interpretacja badania

Cholesterol nie-HDL to parametr oznaczany w ramach lipidogramu, który umożliwia oszacowanie ryzyka sercowo-naczyniowego. Badanie to ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon