Hepcydyna – badanie hormonu, cena, funkcje i działanie

Hepcydyna to białko syntetyzowane przede wszystkim przez w komórkach wątroby. Jej funkcją w organizmie jest normalizacja poziomu żelaza we krwi. Ponadto hepcydyna to białko ostrej fazy, którego stężenie wzrasta w przebiegu stanów zapalnych. Badanie poziomu hepcydyny we krwi służy głównie ocenie gospodarki żelazem oraz wstępnej diagnostyce niedokrwistości.

Hepcydyna – co to jest, rola w organizmie

Hepcydyna to białko syntetyzowane przede wszystkim w hepatocytach, czyli komórkach wątroby, a w mniejszym stopniu w adipocytach, makrofagach, nerkach czy śledzionie. Białko to kodowane jest przez gen HAMP, którego ekspresja regulowana jest poziomem żelaza we krwi.

Hepcydyna – jako białko ostrej fazy – syntetyzowana jest w wątrobie w odpowiedzi na infekcje i stany zapalne. Najważniejszą rolą hepcydyny w organizmie jest jednak regulowanie poziomu żelaza we krwi. Żelazo to pierwiastek niezbędny do funkcjonowania organizmu. Jego ustrojowa pula szacowana jest na około 4–5 g. Większość żelaza zawarta jest w hemoglobinie, zaś około 30 proc. zmagazynowane jest w hepatocytach. W wątrobie żelazo związane jest z białkami – ferrytyną oraz hemosyderyną. Dzienne zapotrzebowanie na żelazo to około 25–30 g, a dzienna utrata żelaza z organizmu to średnio 1–2 mg. Za właściwą gospodarkę żelazem, obejmującą procesy jego przyswajania w przewodzie pokarmowym, odzyskiwania z rozpadających się erytrocytów oraz wydalania żelaza z organizmu odpowiada szereg białek. Jednym z nich jest hepcydyna.

Hepcydyna a żelazo, mechanizm działania

Hepcydyna to białko działające w obrębie tych komórek, które regulują poziom żelaza we krwi. Mowa o komórkach nabłonka jelit (enterocytach) oraz makrofagach. W nabłonku jelit wchłanianie żelaza determinowane jest przez ferroportynę, która kieruje żelazo z enterocytów do krążenia. Hepcydyna ma zdolność wiązania się z ferroportyną, co prowadzi do degradacji tego drugiego białka i prowadzi do zatrzymania żelaza w komórkach nabłonka jelit. Nabłonek jelit złuszcza się, a żelazo jest usuwane z organizmu. Hepcydyna działa także na poziomie makrofagów, czyli komórek żernych, w których dochodzi do degradacji starych erytrocytów i odzyskiwania żelaza uwalnianego z hemoglobiny. Hepcydyna hamuje uwalnianie z makrofagów żelaza. Ostatecznie hepcydyna prowadzi do obniżenia poziomu żelaza we krwi.

Oznaczenie poziomu hepcydyny – kiedy warto wykonać?

Badanie poziomu hepcydyny wykonywane jest w celu oszacowania gospodarki żelazem. Hepcydyna jest białkiem warunkującym dostępność żelaza komórkom organizmu, zatem jej stężenie koreluje ze stężeniem żelaza biodostępnego, a nie tylko żelaza zmagazynowanego w tkankach. Oznaczanie hepcydyny może być wykonywane we krwi lub w moczu.

Wskazania do badania poziomu hepcydyny to przede wszystkim:

  • niewłaściwy wynik poziomu żelaza we krwi,
  • diagnostyka hemochromatozy wrodzonej,
  • monitorowanie suplementacją żelaza,
  • monitorowanie terapii erytropoetyną,
  • diagnostyka różnicowa niedokrwistości.

Jak wygląda badanie hepcydyny?

Konieczne jest pobrane próbki krwi żylnej lub próbki moczu. Nie jest wymagane specjalne przygotowanie do badania. Najdokładniejszą metoda badania poziomu hepcydyny we krwi jest spektrometria masowa, jednak metoda ta nie jest powszechnie dostępna w laboratoriach. Ponadto poziom hepcydyny może być oznaczany przy pomocy metod immunochemicznych, w tym metodą ELISA.

Hepcydyna – interpretacja wyniku badania

W celu prawidłowej interpretacji wyniku badania hepcydyny warto jest oznaczyć także inne parametry, pomocne w ocenie gospodarki żelazowej. Mowa zwłaszcza o następujących parametrach:

  • poziom żelaza we krwi,
  • ferrytyna,
  • rozpuszczalny receptor dla transferryny sTfR,
  • całkowita zdolność wiązania żelaza TIBC i utajona zdolność wiązania żelaza UIBC,
  • poziom hemoglobiny,
  • poziom krwinek czerwonych RBC oraz wskaźniki czerwonokrwinkowe.

Ponadto wskazane jest oznaczenie poziomu kreatyniny oraz prób wątrobowych, gdyż zaburzenia funkcjonowania nerek i wątroby mogą wpływać na stężenie hepcydyny we krwi.

Norma hepcydyny w surowicy to 2,9–21,9 mg/ml. Zwiększone stężenie hepcydyny (powyżej normy) może towarzyszyć następującym stanom klinicznym:

  • przewlekłym chorobom nerek,
  • stanom zapalnym,
  • niedokrwistości chorób przewlekłych,
  • infekcjom.

Z kolei obniżone stężenie hepcydyny wynika najczęściej z występowania niedokrwistości z niedoboru żelaza, niedokrwistości dyserytropoetycznych, a także hemolizy. Ponadto niskie stężenia hepcydyny towarzyszą hipoksji. Charakterystyczne jest ponadto obniżenie poziomu hepcydyny w przebiegu hemochromatozy wrodzonej. W przebiegu tej dziedzicznej choroby dochodzi do nadmiernego wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego. Nagromadzone w ten sposób żelazo kumuluje się w rozmaitych narządach, zaburzając ich funkcjonowanie.

Bibliografia

  • Ilkovska B. i in., Serum hepcidin reference range, gender differences, menopausal dependence and biochemical correlates in healthy subject; Journal of IMAB - Annual Proceeding (Scientific Papers) 2016, vol. 22, issue 2
  • Sokołowska E., Klimek J., Hepcydyna – hormon uczestniczący w regulacji metabolizmu żelaza w organizmie; Postępy biologii komórki tom 34 2007 nr 1 (15–30)
  • Jasiniewska J., Żekanowska E., Hepcydyna – nowy parametr diagnostyczny w zaburzeniach metabolizmu lekarza?; Diagnostyka Laboratoryjna 2006, 42, 485–493
Opublikowano: ; aktualizacja: 18.02.2019

Oceń:
4.8


Może cię

Niska hemoglobina – o czym świadczy niski poziom hemoglobiny?

Niski poziom hemoglobiny wskazuje na niedokrwistość. Ten parametr wraz z niskim hematokrytem i małą liczba ...

Talasemia beta i alfa – przyczyny, objawy, leczenie

Talasemia (niedokrwistość tarczowatokrwinkowa) należy do hemoglobinopatii – genetycznych chorób krwi, które powodują niedokrwistość. Przyczyną talasemii ...

MCH, czyli średnia masa hemoglobiny w erytrocycie – niskie, wysokie, normy

MCH jest to skrót, który oznacza średnią masę hemoglobiny w erytrocycie. Wynik ten oceniany jest ...

Anemia (niedokrwistość) sierpowata (sierpowatokrwinkowa) – przyczyny, objawy, leczenie

Niedokrwistość sierpowata (anemia sierpowata) to wrodzona, uwarunkowana genetycznie choroba krwi. Jest rodzajem niedokrwistości wrodzonej, której ...

Pulsoksymetria – co to jest, wskazania i normy badania saturacji

Pulsoksymetria to prosta, bezpieczna i skuteczna metoda na badanie wysycenia tlenem hemoglobiny krwi tętniczej, tak ...

Ferrytyna – badanie – wskazania, normy, wyniki

Badanie ferrytyny, białka magazynującego żelazo w organizmie, pozwala dokładnie określić jego poziom we krwi. Wskazania ...

Wysoki poziom hemoglobiny (hemoglobinemia)

Hemoglobinemia to stan zwiększonego stężenia hemoglobiny w osoczu. Najczęściej jest spowodowana nadmiernym rozpadem krwinek czerwonych, ...

Niedobór żelaza u dziecka

Do najczęstszych niedoborów składników pokarmowych u dzieci należy niedobór żelaza w diecie. Nieodpowiednia dieta (uboga ...

Erytropoetyna (EPO) – co to jest, niski poziom, niedobór – jakie są przyczyny?

Erytropoetyna we krwi wpływa na proces powstawania czerwonych krwinek krwi – erytrocytów. Badanie stężenia erytropoetyny ...

Niedokrwistość

Niskie stężenie hemoglobiny we krwi określane jest mianem niedokrwistości. Istotne jest wykluczenie niedokrwistości rzekomej (rozcieńczenia ...

Badanie poziomu methemoglobiny (MetHb)

Badanie poziomu methemoglobiny (MetHb) wykonywane jest w przypadku, gdy objawy wskazują na methemoglobinemię. Ta pochodna ...

Poziom hemoglobiny (HGB, Hb) – co oznacza niski i wysoki w morfologii?

Hemoglobina (HGB lub Hb) jest zawierającym żelazo białkiem transportowanym przez czerwone krwinki i odpowiada przede ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon