Erytropoetyna (EPO) – co to jest, niski poziom, niedobór – jakie są przyczyny?

Brak zdjęcia

27 lutego 2015

Erytropoetyna we krwi wpływa na proces powstawania czerwonych krwinek krwi – erytrocytów. Badanie stężenia erytropoetyny wykonywane jest w przypadku podejrzenia i monitorowania leczenia niedokrwistości. Oznaczenia erytropoetyny dokonuje się także w czerwienicy i w chorobach nerek. Niska erytropoetyna wskazuje na niedokrwistość różnego typu, niedokrwienie. Wysokie stężenie wskazuje na niewydolność nerek.

Co to jest erytropoetyna?

Erytropoetyna zaliczana jest do hormonów peptydowych. Pełni bardzo ważną funkcję w organizmie człowieka – wpływa na regulację procesu erytropoezy – powstawania czerwonych krwinek krwi. Produkcją erytropoetyny głównie zajmują się nerki, w znacznie mniejszej ilości jest produkowana przez wątrobę.

W wyniku niedotlenienia komórek i tkanek (spadku ciśnienia parcjalnego tlenu tzw. hipoksji), dochodzi do zwiększonej produkcji erytropoetyny. Nerki odbierają sygnał o zmniejszonej ilości tlenu we krwi poprzez tętniczki nerkowe przez które przepływa krew. Erytropoetyna wydzielona do krwi dociera do szpiku kostnego, gdzie bezpośrednio wpływa na niego powodując zwiększone powstawania czerwonych krwinek. Te z kolei zawierają hemoglobinę, która jest niezbędna do transportu tlenu. Jeżeli zwiększa się ilość nośnika dla tlenu dochodzi do lepszego utlenowania komórek i tkanek.

Na produkcję erytropoetyny głównie ma wpływ niedotlenienie, ale również zwiększona jej produkcja występuje w trakcie utraty krwi przez pacjenta. Organizm kompensując utratę krwi wraz m. in. z erytrocytami pobudza szpik kostny do produkcji nowych form za pośrednictwem erytropoetyny.

Z racji, że erytropoetyna doskonale odpowiada na zapotrzebowanie tkanek na tlen, jest używana przez sportowców do zwiększenia wydolności organizmu. Naturalnym sposobem zwiększenia możliwość tlenowych organizmu jest wysiłek w górach. Na dużych wysokościach panuje obniżone ciśnienie parcjalne tlenu w powietrzu. Na tej drodze organizm chroniąc się przed niedotlenieniem pobudza szpik kostny do produkcji erytrocytów za pośrednictwem erytropoetyny. Dzięki temu zawodnicy biorący udział w zawodach, mogą znieść większy wysiłek fizyczny – ich komórki i tkanki będą lepiej utlenowane, a przez to wydajniejsze. Drugą formą jest przyjmowanie preparatów erytropoetyny przez sportowców. Jest to jednak zabroniona forma dopingu.

Kiedy bada się stężenie erytropoetyny we krwi?

Jakie są wskazania do badania erytropoetyny?

  • Oznaczenie erytropoetyny w surowicy krwi najczęściej stosuje się w celu różnicowania występującej u pacjenta niedokrwistości. Również oznaczenie ile jest erytropoetyny zalecane jest u pacjentów leczonych z powodu niedokrwistości celem monitorowania przebiegu terapii.
  • Z racji, iż erytropoetyna wytwarzana jest przez nerki, oznaczenie jej stosuje się u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek. Pozwala to w pewien sposób ocenić funkcjonowanie nerki kontrolując wydzielanie erytropoetyny.
  • Oznaczenie erytropoetyny zleca się w celu różnicowania czerwienicy (policytemię). Czerwienica jest stanem, w którym dochodzi do nadmiernej produkcji krwinek czerwonych.
  • Erytropoetyna jest znanym środkiem dopingowym, zakazanym do stosowania przez sportowców. Dlatego, też zawodnicy mogą być skierowani na oznaczenie poziomu erytropoetyny w organizmie.

Jak bada się stężenie erytropoetyny we krwi?

Pacjent do badania mającego na celu badanie poziomu erytropoetyny nie musi się przygotowywać.

Ocena poziomu erytropoetyny polega na laboratoryjnej analizie krwi pobranej od danego pacjenta. Pobranie materiału do badania odbywa się w specjalnie przygotowanym do tego celu gabinecie przez odpowiednio przeszkoloną osobę. Wykonuje się niewielkie wkłucie w żyłę łokciową znajdującą się w dole łokciowym kończyny górnej. Następnie aspiruje się odpowiednią ilość krwi do jednorazowej probówki. Uzyskany materiał biologiczny przekazuje się do laboratorium w celu wykonania oznaczenia erytropoetyny w surowicy.

Wynik badania – podwyższona i obniżona erytropoetyna

Norma dla erytropoetyny ustalona jest w zakresie 6–25j. / l. Laboratorium wykonujące oznaczenie powinno umieścić opis wyniku wraz z uzyskanym trakcie oznaczenia poziomem erytropoetyny. Wynik badania należy skonsultować z lekarzem.

Podwyższona erytropoetyna w surowicy może oznaczać:

  • niedokrwistość z niedoboru żelaza,
  • niedokrwistość hemolityczną – spowodowana szybszym rozpadem krwinek czerwonych w porównaniu ze zdrowym człowiekiem,
  • niedokrwistość aplastyczna – związana z zanikiem funkcji szpiku kostnego,
  • duże niedotlenienie tkanek wywołane chorobami serca,
  • występuje u pacjentów palących tytoń,
  • trening wysokogórski,
  • czerwienicę.

Obniżona erytropoetyna występują w przebiegu:

  • niedokrwistości powstałej na skutek niewydolności nerek,
  • przewlekłej mocznicy.
Opublikowano: ; aktualizacja: 27.02.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Niedobór żelaza u dziecka

Do najczęstszych niedoborów składników pokarmowych u dzieci należy niedobór żelaza w diecie. Nieodpowiednia dieta (uboga ...

Anemia z niedoboru żelaza u dziecka

Żelazo stanowi składnik mineralny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania i zdrowia organizmu. Każda krwinka czerwona zawiera ...

Anemia (niedokrwistość) sierpowata (sierpowatokrwinkowa) – przyczyny, objawy, leczenie

Niedokrwistość sierpowata (anemia sierpowata) to wrodzona, uwarunkowana genetycznie choroba krwi. Jest rodzajem niedokrwistości wrodzonej, której ...

MCH, czyli średnia masa hemoglobiny w erytrocycie – niskie, wysokie, normy

MCH jest to skrót, który oznacza średnią masę hemoglobiny w erytrocycie. Wynik ten oceniany jest ...

Nowotwory a nadciśnienie

Nadciśnienie tętnicze u osób cierpiących na chorobę nowotworową jest problemem, któremu nie poświęca się wystarczająco ...

Średnia objętość krwinek czerwonych (MCV)

MCV to skrót, który oznacza średnią objętość krwinek czerwonych. Wynik ten poddawany jest ocenie w ...

Niska hemoglobina – o czym świadczy niski poziom hemoglobiny?

Niski poziom hemoglobiny wskazuje na niedokrwistość. Ten parametr wraz z niskim hematokrytem i małą liczba ...

Zespół niespokojnych nóg (RLS)

Zespół niespokojnych nóg, czyli zespół RLS dotyka około 5 proc. populacji ogólnej. Częstość występowania choroby ...

Retikulocyty – wskazania, przygotowanie, przebieg, norma, wyniki badania

Badanie stężenia retikulocytów będących niedojrzałą formą erytrocytów pozwala zdiagnozować i różnicować niedokrwistość. Badanie liczby retikulocytów ...

Obfite miesiączki a anemia

Anemia to stan gdy obniżony jest poziom hemoglobiny i zmniejszona jest ilość erytrocytów we krwi. ...

Zimne stopy i dłonie

Zimne stopy i dłonie stanowią częsty problem, na który skarżą się pacjenci w gabinecie lekarskim. ...

Niedokrwistość

Niskie stężenie hemoglobiny we krwi określane jest mianem niedokrwistości. Istotne jest wykluczenie niedokrwistości rzekomej (rozcieńczenia ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon