Dehydrogenaza alkoholowa (ADH) – co to jest, kiedy się bada i jak interpretować wyniki?

Dehydrogenaza alkoholowa to enzym odpowiedzialny za metabolizm alkoholu. Jego aktywność zależy od genów i od rasy. Metabolizm alkoholu sprawniej przebiega u mężczyzn. Enzym ADH pełni także funkcję diagnostyczną. Badanie poziomu dehydrogenazy może być przydatne w wykrywaniu raka żołądka, trzustki i nowotworów wątroby.

Dehydrogenaza alkoholowa – co to jest i jakie funkcje pełni?

Dehydrogenaza alkoholowa ADH to fizjologicznie występujący w organizmie enzym, który odpowiada za metabolizm alkoholu. Enzym te występuje w organizmie człowieka w kilkunastu izoformach, różniących się lokalizacją narządową. Znaczenie diagnostyczne dehydrogenazy alkoholowej sprowadza się do zależności między poziomem dehydrogenazy alkoholowej we krwi a obecnością nowotworów lub rozległych stanów zapalnych.

Dehydrogenaza alkoholowa to enzym z rodziny oksydoreduktaz, który zbudowany jest z 373 reszt aminokwasowych. W organizmie człowieka występuje kilkanaście izoenzymów ADH, które – uwzględniając ich lokalizację tkankową oraz właściwości katalityczne – podzielone zostały na pięć klas:

  • klasa I ADH występuje przede wszystkim w hepatocytach, a w mniejszych ilościach – w płucach, nerkach, przewodzie pokarmowym;
  • klasa II ADH występuje w wątrobie;
  • klasa III ADH jest powszechna we wszystkich komórkach;
  • klasa IV ADH zlokalizowana jest w żołądku;
  • klasa V ADH to enzymy występujące w wątrobie i żołądku.

Dehydrogenaza alkoholowa i metabolizm alkoholu

Fizjologiczną rolą dehydrogenazy alkoholowej jest metabolizowanie alkoholu, a narządem uczestniczącym w tym procesie jest wątroba. To tu dochodzi to metabolizmu etanolu. Alkohol ma charakter lipofilowy, zatem doskonale wchłania się z przewodu pokarmowego. Niewielka część alkoholu wchłania się w jamie ustnej, nieco więcej – w żołądku, zaś głównym miejscem wchłaniania jest jelito cienkie. Stąd alkohol trafia żyłą wrotną do wątroby.

Z udziałem dehydrogenazy alkoholowej dochodzi do powstania aldehydu octowego, który następnie ulega przemianie do kwasu octowego przy udziale dehydrogenazy aldehydowej. Ponadto w metabolizmie alkoholu w wątrobie uczestniczą inne enzymy – katalaza oraz mikrosomalny system utleniania alkoholu MEOS. Poza tą efektywną drogą metabolizmu alkoholu, przemiany niewielkiego stopnia zachodzą także z udziałem dehydrogenazy alkoholowej w żołądku oraz mózgu.

Od czego zależy metabolizm alkoholu?

To, w jakim stopniu jesteśmy podatni na działanie alkoholu zależy od wielu czynników – predyspozycji osobniczych, tempa metabolizmu alkoholu, a także spożywanych jego ilości. Aktywność metaboliczna dehydrogenazy alkoholowej podlega regulacji genetycznej oraz hormonalnej. Kobiety są bardziej niż mężczyźni podatne na działanie alkoholu, co wynika z wpływu żeńskich hormonów płciowych (estrogenów) na obniżenie aktywności enzymu ADH, a także większy stopień wchłaniania alkoholu z przewodu pokarmowego. W żołądku kobiet dehydrogenaza żołądkowa występuje w mniejszych ilościach, co znacząco ogranicza żołądkowy metabolizm alkoholu. Mniejszy efekt tzw. „pierwszego przejścia” powoduje, że znacznie więcej alkoholu trafia do wątroby, a z niego powstaje więcej aldehydu octowego, odpowiedzialnego za pojawienie się kaca. Faktem jest zatem, że mężczyźni mają mocną głowę do alkoholu w porównaniu z kobietami.

czy wiesz, że...

Jednym ze sposobów na to, aby uniknąć kaca jest przyjmowanie pokarmów bogatych w witaminę C, co poprawia metabolizm alkoholu organizmie.

Czytaj więcej

Czynniki genetyczne decydujące o tolerancji alkoholu związane są z występowaniem polimorfizmu genów ADH2 i ADH3. Mniejsza aktywność tych genów przekłada się na mniejszą aktywność dehydrogenazy alkoholowej, przez co osoby dotknięte mutacją genów ADH są bardziej podatne na działanie alkoholu – mogą wypić znacznie mniejszą ilość alkoholu. Taką zmienną tolerancję na alkohol zauważyć można w obrębie przedstawicieli rasy kaukaskiej. Natomiast w przypadku osób pochodzenia azjatyckiego i afrykańskiego nawet połowa populacji wykazuje znacznie zmniejszoną tolerancję na alkohol. To dlatego w tych populacjach znacznie rzadziej zdarza się uzależnienie od alkoholu.

Badanie dehydrogenazy alkoholowej – jak interpretować wyniki?

Dehydrogenaza alkoholowa może być uwalniana do krwi z komórek zmienionych chorobowo. Dotyczy to zwłaszcza komórek nowotworowych. W zależności od lokalizacji nowotworu, we krwi wykazać można podwyższone stężenia poszczególnych klas dehydrogenazy alkoholowej.

Korelacja między nowotworami poszczególnych narządów układu pokarmowego a wzrostem stężenia dehydrogenazy alkoholowej we krwi jest następująca:

  • nowotwory wątroby: ADH I,
  • rak jelita grubego: ADH I,
  • nowotwór przełyku i żołądka: ADH IV,
  • nowotwór trzustki: ADH III.

Wzrost poziomu dehydrogenazy alkoholowej zauważalny jest także w przebiegu raka sutka – wówczas wzrasta poziom izoenzymu ADH I. Ponadto dehydrogenaza alkoholowa może być uwalniana z komórek dotkniętych schorzeniami nienowotworowymi: infekcji Helicobacter pylori towarzyszy wzrost ADH IV, zaś ostremu i przewlekłemu zapaleniu trzustki – ADH III.

Bibliografia

  • Seńczuk W., Toksykologia współczesna; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2005
  • Łaniewska-Dunaj M., Jelski W., Szmitkowski M., Dehydrogenaza alkoholowa – znaczenie fizjologiczne i diagnostyczne; Postepy Hig Med Dosw (online), 2013; 67
  • Czech E., Hartleb M., Polimorfizm genetyczny dehydrogenazy alkoholowej – znaczenie patofizjologiczne; Adv. Clin. Exp. Med. 2003, 12, 6, 801–809
  • Jelski W., Grochowska-Skiba B., Szmitkowski M., Dehydrogenaza alkoholowa i metabolizm alkoholu etylowego w mózgu; plPostepy Hig Med Dosw. (online), 2007; 61: 226–230
Opublikowano: ; aktualizacja: 14.01.2019

Oceń:
4.8


Może cię

Badanie GGT – gamma GGT

Gamma-glutamylotransferaza, w skrócie GGT to enzym, którego badanie służy ocenie chorób wątroby i dróg żółciowych. ...

Choroba alkoholowa

Choroba alkoholowa (czyli alkoholizm, uzależnienie od alkoholu, zespół zależności alkoholowej) to niezwykle istotny problem społeczny ...

Wymaz z cewki moczowej

Wymaz z cewki moczowej wykonywany jest w celu zdiagnozowania przyczyny, która wywołuje infekcje układu moczowego, ...

Dziecko a alkohol i narkotyki

Duża część młodych ludzi w okresie dorastania eksperymentuje z substancjami psychoaktywnymi. Narkotyki i dopalacze, a ...

Delirium tremens – co to jest, jakie są objawy, jak leczyć i co robić?

Nagłe odstawienie alkoholu może prowadzić do stanu określanego mianem delirium tremens. Majaczenie drżenne (inaczej też ...

Uzależnienie od alkoholu

Uzależnienie od alkoholu dotyczy całego życia uzależnionego człowieka. Można powiedzieć, że picie alkoholu dominuje nad ...

Alkohol we krwi – badanie stężenia etanolu

Badanie alkoholu we krwi mierzone jest w celu ustalenia czy osoba poddana testowi na zawartość ...

Wideo – Uzależnienie od alkoholu

Najczęstszym uzależnieniem jest uzależnienie od alkoholu. Jest to substancja łatwo i powszechnie dostępna. Znaczenie mają ...

DDA (dorosłe dzieci alkoholików) – objawy, cechy, test, leczenie, jak pomóc

Alkoholizm to bardzo poważne uzależnienie, które według szacunków może dotyczyć nawet 4,5 proc. Polaków powyżej ...

Amoniak w moczu

Badanie amoniaku w moczu pozwala na określenie czy organizm utrzymuje równowagę kwasowo-zasadową. Norma amoniaku w ...

Badanie GGTP – normy i wyniki gammaglutamylotransferazy

Badanie GGTP (gammaglutamylotransferaza) wykonuje się w celu kontroli abstynencji alkoholowej oraz w diagnostyce chorób wątroby ...

Leczenie alkoholizmu

Problem nadmiernego spożywania alkoholu jest powszechny wśród społeczeństwa. Dane statystyczne mówią o ponad 800 tysiącach ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon