Badanie grupy krwi

Badania grupy krwi standardowo oznaczają, badanie układu AB0 oraz obecność antygenu D, czyli czynnik Rh. Najczęściej występującą grupą krwi w Polsce jest A Rh+. Znajomość grupy krwi jest bardzo ważna w transfuzjologii, ponieważ w wyniku podania pacjentowi krwi niezgodnej grupowo, może dojść do poważnych powikłań poprzetoczeniowych.

Co to jest grupa krwi?

Krew człowieka składa się z osocza i zanurzonych w nim elementów morfotycznych, do których zalicza się krwinki czerwone (erytrocyty), krwinki białe (leukocyty) i płytki krwi. Na krwinkach czerwonych obecne są pewne białka – substancje grupowe, na podstawie których określa się grupę krwi. Do najważniejszych, rutynowo oznaczanych, należą:

  • Układ grupowy AB0 – białka grupowe tego układu (antygeny), występują na wszystkich komórkach organizmu człowieka, z wyjątkiem neuronów. Pełna ekspresja ma miejsce w 2 roku życia. Wyróżnia się:
  • Grupę krwi A – występuje u 40% ludzi, stanowiąc najczęściej występującą grupę krwi. Na powierzchni erytrocytu obecna jest substancja grupowa A, w osoczu krwi obecne są przeciwciała skierowane przeciwko antygenom nieobecnym na krwince (przeciwciała anty-B). Znana jest grupa A1 i A2.
  • Grupę krwi B – obecna u 12% ludzi. Na powierzchni erytrocytu obecna jest substancja grupowa B, w osoczu krwi przeciwciała anty-A.
  • Grupę krwi AB – występuje u 8% ludzi. Na powierzchni krwinki czerwonej obecne substancje grupowe A i B, a w osoczu brak przeciwciał skierowanych przeciwko substancjom grupowym.
  • Grupę krwi 0 – występuje u niemal 40% ludzi. Nie posiada substancji grupowych na powierzchni erytrocytu, w osoczu natomiast obecne są przeciwciała anty-A i anty-B.
  • Układ grupowy Rh – w jego skład wchodzi 49 antygenów, z czego najsilniejszym i najbardziej immunogennym jest antygen D. Jest on obecny na powierzchni erytrocytów u 85% ludzi – są to osoby Rh+. Oznaczanie antygenu D jest przeprowadzane rutynowo. Pozwala to zmniejszyć częstość powikłań poprzetoczeniowych i rozpoznać konflikt serologiczny.

Ponadto, istnieje jeszcze 30 układów grupowych, nieoznaczanych standardowo.

Kiedy badamy grupę krwi?

Antygeny grupowe krwi pojawiają się na krwinkach już w 6 tygodniu życia płodowego. Pełna ich ekspresja następuje dopiero w 2 roku życia – od tego momentu, rozpoznanie grupy krwi jest wiarygodne.

  • Główną przyczyną badania, jest konieczność przetoczenia krwi, np. w trakcie operacji (przed każdym zabiegiem chirurgicznym bada się grupę, a następnie zabezpiecza krew zgodną grupowo, na wypadek dużej utraty krwi podczas zabiegu).
  • Sytuacją nagłą są masywne krwotoki, w których przetoczenie krwi jest leczeniem ratującym życie.
  • Kolejnym powodem jest leczenie niedokrwistości za pomocą przetoczenia krwi. Obecnie, wskazaniem do przetoczenia jest stężenie hemoglobiny poniżej 6g/dl.
  • Grupę krwi oznacza się także u kobiet ciężarnych. Szczególną wartość diagnostyczną ma oznaczenie grupy krwi u matki i ojca dziecka jednocześnie. Pozwala to na wczesne rozpoczęcie diagnostyki konfliktu serologicznego. Jeśli matka i ojciec dziecka różnią się w zakresie układu Rh – tzn. u ojca dziecka stwierdza się obecność antygenu D natomiast matka jest Rh-, należy rozpocząć diagnostykę konfliktu serologicznego w I trymestrze ciąży.

Znajomość grupy krwi pacjenta pozwala uniknąć powikłań poprzetoczeniowych. Ponieważ grożą one poważnymi skutkami, nawet śmiercią, w transfuzjologii istnieje kilka żelaznych zasad:

  • krew, którą przetacza musi być zgodna pod względem układu AB0 i układu Rh,
  • dodatkowo, przed przetoczeniem krwi, wykonuje się próbę krzyżową. Polega ona na połączeniu erytrocytów dawcy z surowicą biorcy i odwrotnie – erytrocytów biorcy z surowicą dawcy. Pozwala to na wykluczenie interakcji, spowodowanych w różnicach grupowych krwi, które są badane standardowo.

Czy do badania grupy krwi trzeba się przygotować?

Badanie grupy krwi nie wymaga żadnego wcześniejszego przygotowania. Jeśli celem badania nie jest zabezpieczenie krwi do planowanego zabiegu chirurgicznego, krew do oznaczenia grupy krwi pobierana jest przy okazji innych badań (np. morfologii), do których wymagane jest bycie na czczo. Samo jednak oznaczenie grupy krwi tego nie wymaga.

Jak się przeprowadza i interpretuje badanie?

Krew do badania grupy krwi pobiera się w identyczny sposób jak do badania morfologicznego krwi. Najczęściej z dołu łokciowego, ale może być pobrana z innych żył. Aby zbadać grupę krwi wykonuje się tzw. „krzyżówkę”, która polega na połączeniu badanych erytrocytów z surowicą wzorcową oraz badanej surowicy z wzorcowymi krwinkami. Np. jeśli do badanych erytrocytów wkropli się wzorcową surowicę anty-A (przeciwciała skierowane przeciwko substancji grupowej A), to brak reakcji oznacza, że na krwince nie ma substancji grupowej A. Jeśli obserwuje się reakcję – aglutynację, zlepianie – oznacza to, że substancja grupowa A jest obecna na krwince.

Kolejnym etapem jest badanie surowicy pacjenta, do której wkrapla się wzorcowe krwinki. Analogicznie – używając krwinek wzorcowych grupy A (które posiadają na swojej powierzchni substancję grupową A), obserwuje się zlepianie, aglutynację – w surowicy, która posiada przeciwciała anty-A (a więc w grupie B i 0).

W sposób analogiczny przeprowadza się połączenia kolejnych krwinek wzorcowych z badanymi surowicami i odwrotnie. Laborant wykonujący badanie, interpretuje interakcje, które zachodzą podczas badania i na ich postawie rozpoznaje grupę krwi.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Biochemia krwi – normy, wyniki, interpretacja, cena badania

Badania biochemiczne krwi to zróżnicowana grupa badań laboratoryjnych. Pozwalają ocenić stan zdrowia pacjentów w oparciu ...

Antytrombina III (3, AT III) – badanie – wskazania, wyniki, normy

Badanie antytrombiny III (AT III) służy do oceny układu krzepnięcia. To głównym inhibitor trombiny (czynnika ...

Badanie immunohistochemiczne

Badanie immunohistochemiczne polega na poszukiwaniu antygenów, które odpowiedzialne są za rozwój konkretnej choroby. Badanie to ...

Badania na helicobacter pylori – jak wykryć bakterię?

Istnieje kilka metod pozwalających wykryć obecność bakterii Helicobacter pylori. Popularne jest zwłaszcza badanie na Helicobacter ...

Próba krzyżowa

Próba serologicznej zgodności dawcy i biorcy (próba krzyżowa) jest podstawowym badaniem w transfuzjologii. Wykonywana jest ...

Transferyna – badanie stężenia, norma, podwyższona i obniżona w surowicy

Transferyna oznaczana jest w diagnostyce różnicowej niedokrwistości. Badanie jej stężenia przeprowadza się zazwyczaj wraz z testem wysycenia ...

Badanie PDW – wskaźnik anizocytozy płytek krwi

Wskaźnik anizocytozy płytek krwi, w skrócie PDW, oznacza zróżnicowanie płytek krwi pod względem objętości. Oprócz ...

Badanie AMH (Hormon anty-Mullerowski) – wyniki, wskazania

Hormon anty-Mullerowski (AMH) to hormon, który produkowany jest przez męskie i żeńskie komórki rozrodcze. Stężenie ...

Dlaczego warto znać swoją grupę krwi?

Znajomość grupy krwi najistotniejsza jest przy przetaczaniu krwi. Transfuzja krwi niezgodnej pod względem antygenowym prowadzi ...

Przetaczanie krwi – na czym polega, jakie są zasady, czy występują powikłania?

Przetaczanie krwi (transfuzja) to procedura medyczna polegająca na podaniu pacjentowi wcześniej pobranego i przygotowanego preparatu ...

Czynnik Rh (grupa Rh, antygen D) – badanie

Układ grupowy Rh stanowi najbardziej złożony układ grup krwi. W jego skład zalicza się 49 ...

Glukoza w dobowej zbiórce moczu

W warunkach prawidłowych, glukoza nie powinna znajdować się w moczu, choć dopuszcza się minimalne stężenie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon