Badanie CK (kinaza kreatynowa)

Brak zdjęcia

23 lipca 2013

CK, czyli kinaza kreatynowa oznaczana jest w przypadku podejrzenia uszkodzenia mięśni szkieletowych, w monitorowaniu leczenia statynami. Jest jednym z badań, które może być wykonane w diagnostyce zawału serca (podwyższona kinaza kreatynowa). Jest jednak enzymem mało swoistym i pojawia się w krwiobiegu dopiero kilkanaście godzin po zawale.

Co to jest kinaza kreatynowa (CK)?

Kinaza kreatynowa (CK) to białko będące enzymem, znajdujące się wewnątrz komórek mięśnia sercowego, mięśni szkieletowych i mózgu.

We krwi zdrowego człowieka krążą niewielkie ilości kinazy kreatynowej, która pochodzi głównie z mięśni szkieletowych. W wyniku uszkodzenia komórek CK wydostaje się na zewnątrz i dostaje do krwiobiegu. Dzięki temu jej zwiększone stężenie może być wykryte podczas badania.

Kiedy oznaczamy stężenie CK?

 

Wartość diagnostyczna kinazy kreatynowej w rozpoznawaniu chorób serca jest w dzisiejszych czasach ograniczona, ze względu na to, iż enzym ten jest mało swoisty. Wzrost stężenia CK ma bowiem miejsce w przebiegu wielu jednostek chorobowych.

Podwyższoną aktywność CK obserwuje się w przebiegu m.in.:

  • chorób mięśni szkieletowych,
  • mięśnia sercowego,
  • chorób ośrodkowego układu nerwowego,

a także:

  • w zatorze płuc,
  • niedoczynności tarczycy,
  • wstrząsie,
  • podczas intensywnej radioterapii.

CK oznacza się w przypadku podejrzenia uszkodzenia mięśni szkieletowych, w monitorowaniu leczenia statynami. Leki te mogą wywoływać miopatię (dolegliwości mięśniowe – bolesność, tkliwość mięśni) oraz rabdomiolizę (uszkodzenie tkanki mięśni poprzecznie prążkowanych, zdarza się bardzo rzadko). Dlatego bardzo ważnym elementem terapii zaburzeń gospodarki lipidowej jest kontrola stężenia kinazy kreatynowej. Jej poziom powinien być oznaczony przed rozpoczęciem terapii, a także kontrolowany w trakcie terapii, zwłaszcza jeśli pacjent zgłasza występujący ból mięśni.

Jest jednym z badań, które może być wykonane w diagnostyce zawału serca, tutaj zdecydowanie większą wartość diagnostyczną ma składowa CK-MB (pochodzenia sercowego). Szczytowe wartości osiąga po 14-20 godzinach od dokonania zawału, z tego względu do rozpoznania świeżego zawału serca zaleca się oznaczanie stężenia troponin, których czułość i swoistość diagnostyczna jest wysoka już po 6 godzinach od zawału.

Technika oraz przygotowanie do badania

Badanie kinazy kreatynowej nie wymaga szczególnego przygotowania, w miarę możliwości pacjent powinien być na czczo około 8 godzin przed badaniem. Należy pobrać od pacjenta próbkę krwi. Materiał pobierany jest zazwyczaj z żył najlepiej widocznych i zlokalizowanych w dole łokciowym.

Otrzymaną próbkę przesyła się do analizy.

W celu jak najlepszego przygotowania do badania należy skonsultować z lekarzem stosowane leki, witaminy, suplementy diety, które mogą mieć wpływ na wynik badania.

Wartości referencyjne

Przedziały wartości prawidłowych stężenia kinazy kreatynowej są zależne od płci i wynoszą:

  • u mężczyzn – 24-195 IU/l,
  • u kobiet – 24-170 IU/l.

Należy pamiętać, że na wartość stężenia kinazy kreatynowej wpływ mogą mieć różne czynniki, dlatego każdy wynik należy skonsultować z lekarzem.

Interpretacja wyniku

Wzrost stężenia CK u kobiet powyżej 170 IU/l i u mężczyzn powyżej 195 IU/l może sugerować:

  • uszkodzenie mięśni szkieletowych:
    • uraz,
    • wstrzyknięcia domięśniowe,
    • zapalenie mięśni,
    • duży wysiłek fizyczny,
    • drgawki,
    • stosowanie leków – m.in. statyny, fibraty, neuroleptyki,
  • zatrucie tlenkiem węgla,
  • choroby mięśnia sercowego (zawał, zapalenie),
  • choroby ośrodkowego układu nerwowego (wylew, zmiany zapalne, nowotworowe, napad padaczkowy),
  • inne: np. zator płuc, niedoczynność tarczycy, wstrząs, intensywna radioterapia.

Obniżone stężenie CK tj. u kobiet i mężczyzn poniżej 24 IU/l może sugerować:

  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • chorobę alkoholową wątroby.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Zawał mięśnia sercowego – przyczyny, objawy, rokowanie

Zawał mięśnia sercowego to stan, kiedy dochodzi do martwicy serca. Wśród przyczyn tego stanu wymienia ...

CK-MB – kinaza kreatynowa izoenzym MB (CK-MB mass)

Badanie kinazy kreatynowej – izoenzymu MB jest jednym z badań, które może być wykonane w ...

Badania w zawale serca

Do głównych badań laboratoryjnych wykonywanych w przypadku podejrzenia zawału mięśnia serca są tzw. markery sercowe. ...

Ból w klatce piersiowej – jakie są przyczyny i co to znaczy, kiedy boli w klatce piersiowej?

Ból w klatce piersiowej może być objawem wielu różnych schorzeń (np. nerwicy, zapalenia opłucnej, refluksu ...

Choroba niedokrwienna serca – przyczyny, czynniki ryzyka, objawy, leczenie niedokrwienia serca

Choroba niedokrwienna serca to szerokie pojęcie obejmujące wszystkie stany, w których dochodzi do niedokrwienia mięśnia ...

Zawał serca – przyczyny, objawy, postępowanie, leczenie, dieta, skutki

Przyczyną zawału serca jest niedokrwienie oraz niedotlenienie narządu w wyniku nagłego zamknięcia jednej z tętnic ...

Zawał serca – pierwsza pomoc – jak udzielić pierwszej pomocy przy zawale?

Zawał mięśnia sercowego w przebiegu miażdżycy naczyń wieńcowych jest obecnie najczęstszą przyczyną zgonów na całym ...

Choroby serca a stres

Wśród czynników zwiększających ryzyko wystąpienia miażdżycy oraz jej powikłań wymienić należy stres. Osoby mocniej reagujące ...

Zawał serca – kto jest najbardziej podatny?

Zawał serca to nieodwracalne uszkodzenie (martwica) fragmentu mięśnia sercowego wywołane zablokowaniem dopływu krwi, wskutek całkowitej ...

Zapalenie chrząstek żebrowych u dzieci

Zapalenie chrząstek żebrowych (łac. costochondritis) znane jest także pod nazwą zespołu Tietzego (ang. Tietze's syndrome). ...

Jak zadbać o kondycję po przebytym zawale serca?

Nadciśnienie tętnicze i miażdżycę naczyń wieńcowych można zaliczyć do chorób cywilizacyjnych XXI wieku. Nasz zabiegany ...

Czynniki ryzyka zawału serca

Najczęstszą przyczyną zawału serca jest zaawansowana miażdżyca, dlatego pośrednio czynniki ryzyka rozwoju miażdżycy są jednocześnie ...

Komentarze (0)