Adiponektyna – działanie, rola w otyłości, badanie poziomu

Adiponektyna to białko syntetyzowane przez tkankę tłuszczową. Związek ten może wpływać na apetyt, ponadto reguluje przemiany metaboliczne. Dlatego adiponektyna kojarzona jest z nadmierną masą ciała, a także rozwojem niektórych przewlekłych chorób.

Co to jest adiponektyna?

Adiponektyna to peptyd zbudowany z 247 aminokwasów, wydzielany przez adipocyty, czyli komórki tkanki tłuszczowej. Adipocyty syntetyzują adiponektynę w jej podstawowej formie, czyli postaci trimerycznej (LMW). W krążeniu krwi występuje natomiast kilka form adiponektyny – heksamery (MMW) oraz multimery wyższego rzędu (HMW). Proporcje poszczególnych form adiponektyny we krwi zależą od wielu czynników, a najważniejszym jest masa ciała. Uznaje się, że największy wpływ na regulowanie metabolizmu wywiera multimer HMW. Wzajemny stosunek całkowitego stężenia wszystkich postaci adiponektyny do stężenia formy wielkocząsteczkowej umożliwia ocenę prawidłowej multimeryzacji adiponektyny. Zaburzeniu tego procesu może towarzyszyć wyższe ryzyko rozwoju niektórych chorób przewlekłych.

Adiponektyna – działanie

Adiponektyna oddziałuje na komórki ciała za pośrednictwem dwóch receptorów: AdipoR1 (zlokalizowanych głównie w mięśniach, a w mniejszych ilościach – w nerkach, trzustce czy mózgu) oraz AdipoR2 (występujących w wątrobie i mięśniach szkieletowych). Działanie adiponektyny w komórkach mięśni szkieletowych sprowadza się przede wszystkim do utleniania glukozy oraz kwasów tłuszczowych i usprawnienia przyswajania glukozy przez mięśnie. Adiponektyna zwiększa wrażliwość komórek mięśniowych na insulinę. Z kolei wpływ na wątrobę sprowadza się do hamowania glukoneogenezy oraz zwiększenia utleniania kwasów tłuszczowych. Ostatnio wykazano ponadto obecność receptorów dla adiponektyny w komórkach błony śluzowej oraz komórek podścieliska trzonu macicy.

Adiponektyna – zwłaszcza jej postać HMW – moduluje lipidogram, sprzyjając utrzymaniu optymalnego poziomu cholesterolu HDL i zmniejszając poziom cholesterolu LDL. Ponadto adiponektyna wykazuje pozytywny wpływ na śródbłonek naczyń krwionośnych, co ogranicza tworzenie się blaszki miażdżycowej, jej pękanie oraz generowanie procesów zakrzepowych. Dzięki temu adiponektyna może chronić przed rozwojem zmian miażdżycowych i powstałych na jej podłożu schorzeń układu sercowo – naczyniowego.

Pobudzenie receptorów dla adiponektyny w podwzgórzu prowadzi do stymulacji łaknienia.

Od czego zależy poziom adiponektyny w organizmie?

Adiponektyna to hormon kodowany przez gen ADPN, którego ekspresja zależy od wielu czynników. Wpływają one na wielkość stężenia adiponektyny w organizmie. Najważniejsze z nich to:

  • insulina,
  • BMI, czyli wskaźnik masy ciała,
  • stężenie trójglicerydów,
  • wartość wskaźnika insulinooporności HOMA,
  • wiek,
  • poziom cholesterolu HDL,
  • wartość ciśnienia tętniczego krwi.

Niski poziom adiponektyny we krwi towarzyszy m. in. nadciśnieniu tętniczemu krwi, cukrzycy typu 2, chorobie wieńcowej, otyłości.

Jak oznaczana jest adiponektyna? Badanie przeprowadzane jest w nielicznych laboratoriach i polega na pobraniu próbki krwi. Nie jest wymagane specjalne przygotowanie do badania adiponektyny. Cena badania to około 200 zł. Prawidłowy poziom adiponektyny we krwi to 5–30 mikrogramów/ ml.

Adiponektyna w otyłości

Za syntezę adiponektyny odpowiada tkanka tłuszczowa, zatem powinna występować wprost proporcjonalna zależność między ilością tkanki tłuszczowej a poziomem adiponektyny. Osoby otyłe powinny mieć zatem wysoki poziom hormonu we krwi – w rzeczywistości jest jednak inaczej. U osób z nadwagą czy otyłością wykazują nawet kilkukrotnie obniżony poziom adiponektyny w porównaniu z osobami o prawidłowej masie ciała (tzw. paradoks adiponektyny). Natomiast redukcja masy ciała sprzyja normalizacji poziomu hormonu we krwi.

U osób z nadwagą warto zatem dążyć do zwiększenia poziomu adiponektyny we krwi, co może wpłynąć pozytywnie na gospodarkę glukozową, a także insulinowrażliwość. Jak zwiększyć poziom adiponektyny? Osoby z nadwagą sięgają niekiedy po adiponektynę w tabletkach. Taki suplement diety nie zawiera samego hormonu, a jedynie substancje wspomagające wzrost poziomu adiponektyny w organizmie. Najczęściej adiponektyna w tabletkach to preparaty zawierające: kofeinę, kwas chlorogenowy, resweratol, katechiny zielonej herbaty, kurkuminę, L-argininę, kwasy omega 3 czy ketony z malin.Ich stosowanie ma na celu redukcję masy ciała, a także zminimalizowanie ryzyka rozwoju takich powikłań otyłości jak nadciśnienie, miażdżyca czy cukrzyca typu 2.

Poziom adiponektyny warto zwiększyć także na drodze zdrowego stylu życia – odpowiednia dieta, regularna aktywność fizyczna sprzyjają normalizacji wagi, a tym samym – zwiększeniu poziomu hormonu.

Bibliografia

  • Owecki M., Adiponektyna i paradoks adiponektyny w metabolizmie człowieka; Przegląd Kardiodiabetologiczny 2009; 4, 1: 42–48
  • Śledzińska M., Liberek A., Kamińska B., Hormony tkanki tłuszczowej a otyłość u dzieci i młodzieży; Medycyna Wieku Rozwojowego, 2009,XIII,4; 244–251
  • Brucka A i in., Adiponektyna-hormon adipocytarny i jego wieloukładowe znaczenie; CLIN. EXP. MED. LETT. 2007; 48(2): 75–82
Opublikowano: ; aktualizacja: 18.02.2019

Oceń:
4.8


Może cię

Otyłość u dziecka

Szacuje się, że w Polsce od 5% do nawet 12% dzieci cierpi z powodu otyłości. ...

Leczenie otyłości

Pomimo postępu medycyny skuteczność leczenia otyłości wciąż jest niewielka. Stąd tak wielką wagę przywiązuje się ...

Otyłość

Otyłość jest chorobą. Można ją prosto zdefiniować jako zwiększenie masy ciała ponad przyjętą normę. Otyłość ...

Otyłość a hormony

Otyłość jest chorobą, której istotą jest przyrost masy ciała związany z nadmierną kumulacją tkanki tłuszczowej. ...

Otyłość wtórna

Otyłość jest chorobą w dużej mierze spowodowaną nieprawidłowym stylem życia. Jednak może być też objawem ...

BMI – oblicz prawidłową masę ciała

Najlepszą i najprostszą metodą pozwalającą na oznaczenie masy ciała u osób dorosłych jest skorzystanie ze ...

Jak się nie objadać?

Problem objadania się nie ma prostego, łatwego do zdiagnozowania podłoża. W objadaniu się istotne jest ...

Czy otyłość to choroba?

Według WHO otyłość jest stanem, w którym nadmierna ilość tłuszczu gromadzącego się w postaci tkanki ...

Sposoby na otyłość u dzieci

Dzieci, podobnie jak osoby dorosłe, narażone są na rozwój nadwagi i otyłości. Obecnie otyłość klasyfikowana ...

Nadciśnienie w cukrzycy

W grupie osób chorych na nadciśnienie wzrasta liczba chorych na cukrzycę, a w grupie chorych ...

Skutki otyłości

Otyłość brzuszna (otyłość wisceralna) odpowiedzialna jest za rozwój szeregu schorzeń. Jest przyczyną chorób serca, naczyń, ...

Co to jest otyłość pierwotna?

Otyłość pierwotna występuje u ok. 90% osób otyłych. Przyczyna zaburzenia jest wieloczynnikowa. Współdziałają tutaj zarówno ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon