Videonystagmografia (badanie VNG) – na czym polega, wskazania i przygotowanie do badania błędnika

Videonystagmografia jest nowoczesnym badaniem diagnostycznym, pozwalającym na ocenę funkcji błędnika. Wymaga użycia specjalnych okularów, które rejestrują ruchy gałek ocznych po poddaniu pacjenta odpowiednim bodźcom i przesyłają dane do analizy komputerowej. Videonystagmografia stosowana jest w diagnostyce zawrotów głowy i zaburzeń równowagi.

Co badamy podczas videonystagmografii?

Videonystagmografię stosujemy w diagnostyce zaburzeń równowagi. Kontrola ułożenia ciała i zachowania równowagi jest złożonym procesem, w którym udział bierze wiele elementów zlokalizowanych w różnych częściach ciała. Do najważniejszych z nich należą:

  • tzw. proprioreceptory położone w mięśniach i stawach, których zadaniem jest odbieranie informacji o ułożeniu stawów i napięciu mięśni, a tym samym o pozycji całego ciała;
  • narząd wzroku, który przekazuje informacje wzrokowe o położeniu ciała i otoczeniu do ośrodkowego układu nerwowego;
  • narząd przedsionkowy (błędnik), stanowiący część ucha wewnętrznego, przekazujący informacje o ułożeniu i ruchach głowy;
  • obwodowy i ośrodkowy układ nerwowy (w szczególności mózg i móżdżek), który odbiera informacje z wspomnianych narządów, przetwarza je i na bieżąco kontroluje napięcie mięśni i ruchy gałek ocznych.

Nieprawidłowa funkcja każdego z tych elementów może skutkować zaburzeniami w kontroli równowagi i uczuciem zawrotów.

W przypadku videonystagmografii badaniu podlega narząd przedsionkowy (błędnik), położony wewnątrz ucha i stanowiący część tzw. ucha wewnętrznego. W badaniu wykorzystuje się wpływ tego narządu na kontrolę ruchu gałek ocznych.

Jak już wspomniano, błędnik rejestruje ruchy głowy w płaszczyźnie poziomej i pionowej. Informacje te przesyłane są do odpowiednich ośrodków w mózgu, gdzie po przetworzeniu przekazywane są do mięśni gałek ocznych. W efekcie możliwe jest automatyczne, płynne sterowanie napięciem tych mięśni. Zjawisku temu zawdzięczamy zdolność skupienia wzroku na wybranym punkcie niezależnie od ruchów głowy. W przypadku dodatkowego pobudzenia błędników (np. poprzez podanie do kanału słuchowego ciepłej lub zimnej wody) kontrola napięcia mięśni gałki ocznej ulega zaburzeniu i powstaje tzw. oczopląs, czyli szybkie mimowolne ruchy oka. Uszkodzenie błędnika prowadzi do ograniczenia takiej reakcji, co można wykryć stosując między innymi videonystagmografię.

Na czym polega videonystagmografia?

Videonystagmografia (badanie VNG) jest jedną z odmian okulografii – technik diagnostycznych, opierających się na rejestracji ruchów gałek ocznych. Jako jedno z niewielu badań umożliwia ocenę działania obu błędników osobno. Do jej przeprowadzenia wykorzystuje się specjalne okulary. Składają się one z obudowy, która szczelnie zakrywa oczy i zmniejsza ryzyko rozpraszania pacjenta, źródła promieni podczerwonych oraz kamery. Wiązka światła podczerwonego wysyłana jest w kierunku oka i odbija się od niego w sposób zależny od ustawienia gałki ocznej, po czym pada na czujniki rozmieszczone w okularach. Zebrane w ten sposób dane przesyłane są do komputera.

Badanie składa się zazwyczaj z kilku etapów, podczas których pacjent patrzy na poruszające się lub nieruchome linie, kropki i obrazy, zmienia pozycję głowy i poddawany jest tzw. próbie kalorymetrycznej (podawanie ciepłej i zimnej wody lub powietrza do kanałów słuchowych, co powinno wywołać charakterystyczny oczopląs). W tym czasie analizowana jest zdolność do śledzenia wzrokiem i odpowiedź mięśni oka na sygnały z błędników. Dzięki temu możliwa jest wszechstronna ocena działania narządu przedsionkowego, w tym wskazanie, czy problem dotyczy samego błędnika, czy wyższego piętra (np. drogi nerwowej przekazującej sygnał do mózgu).

Wskazania do videonystagmografii

Dzięki specyficznej technice i możliwości wszechstronnej oceny układu przedsionkowego, videonystagmografia należy do podstawowych badań w diagnostyce zaburzeń równowagi i zawrotów głowy.

Jak już kilkukrotnie wspomniano, mogą one wynikać z nieprawidłowej pracy błędników. Istnieje wiele potencjalnych tego przyczyn (w tym np. zapalenie nerwu przedsionkowo-ślimakowego, choroba Ménière'a, wstrząśnienie mózgu), z czego wypływa potrzeba wnikliwego różnicowania.

Videonystagmografia pozwala przeprowadzić jeden z pierwszych etapów diagnostyki różnicowej – określenie, czy praca błędników jest zaburzona, a jeśli tak – czy dotyczy to jednego, czy obu błędników oraz na jakim „poziomie” zlokalizowane jest uszkodzenie (na poziomie struktur ucha wewnętrznego czy wyższych pięter układu regulacji równowagi). Z uwagi na anatomiczne sąsiedztwo błędnika i ślimaka (narządu zaangażowanego w proces słyszenia), videonystagmografia bywa również stosowana jako element diagnostyki ubytku słuchu.

Jak wygląda videonystagmografia?

Videonystagmografia jest badaniem nieinwazyjnym, obarczonym bardzo małym ryzykiem powikłań. W niektórych przypadkach konieczne może być powstrzymanie się od picia kawy i alkoholu w okresie 24-48 godzin oraz od spożywania posiłków na ok. 4 godziny przed badaniem. Kanały słuchowe należy dokładnie oczyścić z woskowiny. Osoby noszące na co dzień okulary lub używające aparatów słuchowych powinny mieć je przy sobie podczas badania. W trosce o rzetelność uzyskanych wyników lekarz może zalecić odstawienie niektórych leków, stąd też konieczne jest poinformowanie go o wszystkich przyjmowanych preparatach (również dostępnych bez recepty) z odpowiednim wyprzedzeniem.

Szczegóły przebiegu badania zależą od wskazań i przekazywane są przez lekarza przed jego wykonaniem. W każdym przypadku pacjent zakłada na oczy specjalnie przeznaczone do VNG okulary i utrzymuje je w tej pozycji przez cały czas badania. VNG obejmuje śledzenie wzrokiem różnego rodzaju obiektów (często w różnych pozycjach głowy) oraz próbę kalorymetryczną. Procedura trwa zazwyczaj około 1-1,5 godziny. Po jej zakończeniu można powrócić do codziennych zajęć i oczekiwać na opracowanie wyników.

Przeciwwskazania do videonystagmografii

Videonystagmografia jest badaniem nieinwazyjnym i bezpiecznym, dzięki czemu istnieje niewiele do niej przeciwwskazań. Związane są one w większości ze stroną techniczną badania – dla przykładu VNG jest trudne do wykonania u osób zbyt często mrugających (np. z powodu alergicznego zapalenia spojówek) lub z dużą ilością zalegającej w kanałach słuchowych woskowiny. Elementy badania związane z obserwacją obrazów nie są możliwe do przeprowadzenia u osób niewidomych. VNG z próbą kalorymetryczną nie przeprowadza się w przypadku uszkodzeń błony bębenkowej – podanie do kanału słuchowego płynu lub powietrza mogłoby grozić pogorszeniem uszkodzenia i podrażnieniem ucha środkowego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Nerwiak

Nerwiak to rzadko występujący rodzaj nowotworu, który obejmuje tkanki tworzące nerwy. Przyczyna powstawania nerwiaków nie ...

Nerwica serca – przyczyny, objawy, leki, leczenie domowe, skutki

Nerwica serca to problem, który dotyczy coraz większej liczby osób, między 20. a 40. rokiem ...

Wideo – Zaburzenia równowagi

Zaburzenia równowagi wynikają z zaburzeń koordynacji między narządem przedsionkowym, narządem wzroku oraz proprioreceptorami. Nieprawidłowości w ...

Zapalenie błędnika – objawy, leczenie, przyczyny i diagnoza

Zapalenie błędnika (łac. labyrinthitis) jest to proces chorobowy, obejmujący ucho wewnętrzne. Najczęściej choroba jest powikłaniem ...

Zawroty głowy

Zawroty głowy stanowią jedną z najpowszechniejszych dolegliwości zgłaszanych przez pacjentów. Jednoznaczne zdefiniowanie pojęcia „zawrót głowy” ...

ENG – Elektronystagmografia

Elekronystagmografia jest to badanie, w którym ocenia się oczopląs, będący objawem zaburzeń równowagi. Schorzenie to ...

Wideo – Uszkodzenie błędnika

Uszkodzenie błędnika może nastąpić w przypadkach ostrych oraz przewlekłych. Jeżeli mowa o tych pierwszych jest ...

Choroba Meniere'a

Choroba Meniere'a to choroba ucha wewnętrznego. Znana jest także jako wodniak błędnika. W czasie choroby ...

Zawroty głowy – przyczyny

Zawroty głowy nie są jednostką chorobową, ale subiektywnym objawem występującym z rozmaitych przyczyn. Zawroty głowy ...

Wideo – Zawroty głowy

Rozróżniamy dwa podstawowe rodzaje zawrotów głowy — układowe i nieukładowe. Zawroty układowe charakteryzują się uczuciem ...

Zawroty głowy, zaburzenia równowagi – jakie są przyczyny?

Zawroty głowy to często suma wielu nakładających się na siebie czynników o różnorodnej etiologii. Problemy ...

Zapalenie nerwu przedsionkowego

Najbardziej rozpowszechniony pogląd mówi, że zapalenie nerwu przedsionkowego spowodowane jest wirusem, który nie został jednak ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon