Troponina a zawał serca – badanie, normy i interpretacja wyników

Troponiny należą do grupy białek, regulacyjnych uczestniczących w czynności skurczowej i rozkurczowej serca oraz mięśni szkieletowych. Ich rola polega na regulacji wzajemnego oddziaływania białek kurczliwych (miozyny i aktyny), wchodzących w skład włókienek kurczliwych (miofibryli). Troponiny sercowe są wskaźnikiem uszkodzenia komórek mięśnia sercowego.

Czym jest troponina?

W mięśniu sercowym oraz w mięśniach szkieletowych troponiny są składnikami tzw. zespołu troponinowo-tropomiozynowego, w którego skład wchodzą:

  • troponina C,
  • troponina I,
  • troponina T,
  • tropomiozyna,
  • aktyna.

Wymienione powyżej białka znajdują się wewnątrz komórek mięśniowych. Ich zawartość w stosunku do wszystkich białek wewnątrzkomórkowych jest znacząca:

  • w przypadku troponiny T szacuje się, że wynosi ona ponad 5 %,
  • w przypadku troponiny I odsetek ten jest dwukrotnie mniejszy.

Każdy rodzaj troponiny pełni odrębne, ściśle określone funkcje w komórce mięśniowej, i tak:

  • troponina C(TnC) – wiąże jony wapnia (Ca2+),
  • troponina I (TnI)– łączy się z aktyną oraz hamuje oddziaływanie aktyny z miozyną,
  • troponina T (TnT)– łączy się z tropomiozyną, wiążąc tym samym cały kompleks z cienkim miofilamentem aktynowym.

Sercowe izoformy troponin – sercowa troponina T (cTnT) oraz sercowa troponina I (cTnI) różnią się strukturą oraz składem aminokwasowym od izoform, które występują w poprzecznie prążkowanych mięśniach szkieletowych. Natomiast troponina C (TnC) jest taka sama we wszystkich mięśniach poprzecznie prążkowanych (zarówno mięśniach szkieletowych, jak i w mięśniu sercowym).

Jakie są wartości prawidłowe troponiny w badaniach laboratoryjnych?

W warunkach fizjologicznych troponiny sercowe są nieobecne w krążeniu, a zatem za prawidłowe wartości przyjmuje się ich zerowe stężenie. Za nieprawidłowe stężenie przyjmowana jest wartość przekraczająca 99 centyl rozkładu stężeń w całkowicie zdrowej populacji – innymi słowy jest to stanowiąca punkt odniesienia wartość, która nie jest przekroczona u 99 % populacji osób niecierpiących z powodu zawału mięśnia sercowego.

Wartości decyzyjne, potwierdzające dokonane uszkodzenie mięśnia sercowego (w tym zawał serca), wynoszą odpowiednio:

  • dla cTnI: 0,03-0,2 µg/l (w zależności od metody oznaczania w danym laboratorium),
  • dla cTnT: 0,03 µg/l.

Troponiny sercowe (a właściwie ich stężenie) mogą być oznaczane w surowicy, osoczu lub krwi pełnej z użyciem metod immunochemicznych przy pomocy w pełni zautomatyzowanych analizatorów. Wynik badania jest uzyskiwany w przeciągu kilkunastu minut, maksymalnie do godziny od momentu pobrania materiału biologicznego.

Przyczyną otrzymania wyników fałszywie dodatnich (tj. fałszywie zwiększonego stężenia) może być obecność w pobranej od pacjenta próbce krwi przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom zwierzęcym, głównie tzw. przeciwciał antymysich (HAMA z ang. human anti-mouse antibodies). Przeciwciała te powstają zarówno w następstwie stosowania u pacjentów w celach terapeutycznych zwierzęcych przeciwciał monoklonalnych, jak i w wyniku innego rodzaju ekspozycji na antygeny zwierzęce.

Jaka jest przydatność kliniczna troponin sercowych w zawale mięśnia sercowego?

Pojawienie się sercowych troponin T oraz I (cTnI, cTnT) jest czułym i swoistym wskaźnikiem uszkodzenia komórek mięśnia sercowego – ich czułość diagnostyczna między 6 a 12 godziną od dokonania się zawału serca wynosi niemal 100 %, przy nieco niższej swoistości diagnostycznej – rzędu 95 %. Zastosowanie tych markerów biochemicznych martwicy jest obecnie bardzo powszechne i obejmuje cały szereg zróżnicowanych sytuacji klinicznych.

Świeży zawał mięśnia sercowego może zostać rozpoznany, gdy w sytuacji klinicznej odpowiadającej niedotlenieniu mięśnia sercowego występuje znamienny wzrost stężenia troponin sercowych. Do wykładników niedotlenienia (niedokrwienia) mięśnia sercowego można zaliczyć:

  • objawy podmiotowe niedokrwienia mięśnia sercowego (np. ból stenokardialny, duszność);
  • obecność zmian w krzywej EKG wskazujących na świeże niedokrwienie mięśnia sercowego (świeże zmiany zespołu ST-T, nowo powstały blok lewej odnogi pęczka Hisa – LBBB, stwierdzone po raz pierwszy patologiczne załamki Q);
  • świeżą martwicę mięśnia sercowego lub nowe odcinkowe zaburzenia kurczliwości wykazane w badaniach obrazowych.

Dynamika zmian

Wzrost stężenia sercowych troponin w badaniach laboratoryjnych stwierdza się już po upływie 4-8 godzin od dokonania się zawału serca. Wartości te ulegają normalizacji zwykle w okresie 10 dni (okres ten jest zróżnicowany w zależności od wielkości ogniska zawałowego – wynosi on 7 dni w przypadku niewielkiego ogniska podwsierdziowego, przedłuża się nawet do 21 dni w przypadku rozległych zawałów obejmujących całą ścianę mięśnia sercowego). Z uwagi na fakt, że zwiększone stężenie troponin sercowych utrzymuje się długotrwale, to oznaczanie ich stężenia znajduje istotne zastosowanie w retrospektywnym rozpoznawaniu zawału mięśnia sercowego.

Rozpoznanie zawału będącego powikłaniem leczenia inwazyjnego choroby niedokrwiennej serca

Troponiny sercowe są również markerami wykorzystywanymi w celu rozpoznawania świeżego zawału serca w przebiegu inwazyjnego leczenia choroby wieńcowej:

  • zawał po kardiochirurgicznej operacji pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG) – rozpoznaje się na podstawie laboratoryjnego oznaczania wartości stężeń troponin sercowych w ciągu 72 godzin od przeprowadzenia zabiegu;
  • zawał będący powikłaniem przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI) – rozpoznaje się na podstawie oznaczeń wartości stężeń troponin sercowych wykonanych przed zabiegiem lub zaraz po nim, a następnie po upływie 6-12 oraz 18-24 godzin od pierwszego oznaczenia.

Ocena rozległości zawału serca

Rzadziej troponiny sercowe są oznaczane w celu oceny rozległości ogniska zawałowego – w tym przypadku najlepiej oznaczyć ich stężenie między 72 a 96 godziną od dokonania się zawału mięśnia sercowego. Troponiny sercowe można więc również wykorzystać do oceny ryzyka w ostrych zespołach wieńcowych.

Ocena skuteczności reperfuzji

Troponiny mogą także służyć do oceny skuteczności leczenia reperfuzyjnego w świeżym zawale serca. Jeśli dojdzie do udrożnienia tętnicy wieńcowej (z następczym uzyskaniem przepływu krwi przez ognisko zawałowe), to szczyt stężenia troponin sercowych we krwi wystąpi wcześniej i ich stężenie będzie wyższe. W praktyce wiąże się to z koniecznością oznaczenia stężeń troponin sercowych zarówno bezpośrednio przed leczeniem fibrynolitycznym, jak i półtorej godziny po zabiegu. Wnioski o skuteczności reperfuzji ogniska zawałowego można wysnuć na podstawie wzajemnego stosunku lub różnicy oznaczonych stężeń.

Przydatność kliniczna troponin sercowych w stanach niezwiązanych z zawałem serca

Troponiny sercowe służą również jako markery służące do wykrywania martwicy kardiomiocytów (komórek mięśnia sercowego) w stanach innych niż ostre zespoły wieńcowe. Jeżeli ich stężenia przekraczają przyjęte wartości decyzyjne (zakres referencyjny), może to wskazywać na martwicę kardiomiocytów o innej niż niedokrwienna przyczynie.

W diagnostyce różnicowej należy wziąć pod uwagę następujące przyczyny zwiększonych stężeń troponin sercowych w badaniach laboratoryjnych:

Spośród pozostałych stanów patologicznych i sytuacji, w których obserwuje się podwyższone stężenie troponin, na uwagę zasługują:

  • kardiowersja elektryczna,
  • defibrylacja elektryczna,
  • kardiomiopatia przerostowa,
  • wady zastawki aortalnej,
  • rozwarstwienie aorty (wstępującej),
  • działanie leków kardiotoksycznych (np. antracyklin),
  • skrobiawica (amyloidoza),
  • hemochromatoza,
  • sarkoidoza naciekająca mięsień sercowy,
  • ciężki stan ogólny pacjenta (związany z sepsą, niewydolnością oddechową czy też rozległymi oparzeniami powierzchni ciała).
Opublikowano: ; aktualizacja: 14.02.2018

Oceń:
4.1


Może cię

Choroby serca a stres

Wśród czynników zwiększających ryzyko wystąpienia miażdżycy oraz jej powikłań wymienić należy stres. Osoby mocniej reagujące ...

Ból w klatce piersiowej – jakie są przyczyny i co to znaczy, kiedy boli w klatce piersiowej?

Ból w klatce piersiowej może być objawem wielu różnych schorzeń (np. nerwicy, zapalenia opłucnej, refluksu ...

Zawał serca – przyczyny, objawy, postępowanie, leczenie, dieta, skutki

Przyczyną zawału serca jest niedokrwienie oraz niedotlenienie narządu w wyniku nagłego zamknięcia jednej z tętnic ...

Zawał serca – kto jest najbardziej podatny?

Zawał serca to nieodwracalne uszkodzenie (martwica) fragmentu mięśnia sercowego wywołane zablokowaniem dopływu krwi, wskutek całkowitej ...

Badanie CK (kinaza kreatynowa)

CK, czyli kinaza kreatynowa oznaczana jest w przypadku podejrzenia uszkodzenia mięśni szkieletowych, w monitorowaniu leczenia ...

Zapalenie chrząstek żebrowych u dzieci

Zapalenie chrząstek żebrowych (łac. costochondritis) znane jest także pod nazwą zespołu Tietzego (ang. Tietze's syndrome). ...

Troponina (T, I, C) – normy w wynikach badań krwi

Badanie troponin (T, I, C) to jedno z najczęściej wykonywanych oznaczeń laboratoryjnych. Troponiny uwalniane są ...

Troponina I – badanie i norma cTnI

Badanie troponiny I wykonuje się przy podejrzeniu zawału mięśnia serca. Troponiny to białka, które występują ...

Troponina T – badanie i norma

Oznaczenia troponiny T dokonuje się w przypadku podejrzenia zawału mięśnia sercowego. Troponina to białko obecne ...

Badania w zawale serca

Do głównych badań laboratoryjnych wykonywanych w przypadku podejrzenia zawału mięśnia serca są tzw. markery sercowe. ...

Czynniki ryzyka zawału serca

Najczęstszą przyczyną zawału serca jest zaawansowana miażdżyca, dlatego pośrednio czynniki ryzyka rozwoju miażdżycy są jednocześnie ...

Choroba niedokrwienna serca – przyczyny, czynniki ryzyka, objawy, leczenie niedokrwienia serca

Choroba niedokrwienna serca to szerokie pojęcie obejmujące wszystkie stany, w których dochodzi do niedokrwienia mięśnia ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon