Test PSA

Najczęściej wykorzystywanym i najdokładniej przebadanym markerem pozwalającym monitorować zmiany zachodzące w gruczole krokowym jest PSA. Marker PSA jest wykorzystywany przede wszystkim do monitorowania skuteczności leczenia onkologicznego i wykrywania wznowy raka gruczołu krokowego.

Test PSA – antygen gruczołu krokowego

Do chwili obecnej najczęściej wykorzystywanym i najdokładniej przebadanym markerem pozwalającym monitorować zmiany zachodzące w gruczole krokowym jest PSA. Marker PSA (z ang. prostate specific antigen), czyli specyficzny antygen gruczołu krokowego jest wykorzystywany przede wszystkim do monitorowania skuteczności leczenia onkologicznego i wykrywania wznowy raka gruczołu krokowego. PSA jest swoisty dla tkanki gruczołu, co oznacza, że nie pojawia się w schorzeniach innych narządów. Wydzielany wyłącznie przez jego komórki, w nieznacznych ilościach w warunkach prawidłowego funkcjonowania gruczołu, oraz w dużych przy jego nieprawidłowym rozroście

PSA a choroby prostaty

U zdrowych mężczyzn antygen PSA przedostaje się do krwiobiegu jedynie w śladowych ilościach, dlatego wzrost stężenia PSA we krwi nasuwa podejrzenie nowotworu. Jednak wiadomo, że jego wzrost występuje również w innych patologiach tego narządu oraz w warunkach fizjologicznych. Białko PSA jest obecne w prawidłowym gruczole krokowym i dlatego jakiekolwiek podrażnienie mechaniczne gruczołu, np. podczas badania lekarskiego może powodować znaczny wzrost jego stężenia w surowicy krwi. Dlatego zaleca się wykonanie oznaczenia PSA przed badaniem lekarskim oraz po co najmniej dwudobowej wstrzemięźliwości seksualnej.

Należy pamiętać, że stężenie PSA w surowicy wzrasta z wiekiem mężczyzn, objętością tkanki gruczołu, w stanach zapalnych prostaty, po badaniu per rectum i ultrasonografii przez odbytniczej.

Normy PSA

Normy antygenu PSA zmieniają się z wiekiem, ale generalnie wynik nie powinien przekraczać 4 ng/ml. Okazuje się jednak, że aż 25 proc. mężczyzn z prawidłowym poziomem tego białka choruje na raka prostaty, natomiast ponad połowa mężczyzn z podwyższonym poziomem PSA ma zdrowy gruczoł krokowy. Wynika z tego, że mężczyźni u których stwierdza się niskie wartości PSA, mogą mieć raka.

Odwrotnie, u mężczyzn u których stwierdza się wysokie stężenie PSA, może być ono wynikiem łagodnego rozrostu stercza, dlatego ten wskaźnik należy traktować ostrożnie.

Przyczyny podwyższonego stężenia PSA

Na podwyższony poziom PSA wpływ mają:

  • wiek,
  • ostre zatrzymanie moczu,
  • wprowadzenie cewnika,
  • przezcewkowa elektroresekcja stercza,
  • zapalenie stercza,
  • rak stercza,
  • gruczolak stercza,
  • biopsja stercza.

Przyczyny zmniejszonego stężenia PSA

Na zmniejszony poziom PSA wpływ mają:

  • przyjmowanie niektórych leków,
  • wycięcie gruczołu krokowego,
  • prawidłowe leczenie onkologiczne nowotworu stercza.

Kiedy wykonać badanie PSA?

Badanie wykonujemy przy podejrzeniu patologii gruczołu krokowego, u mężczyzn po 50 roku życia jako badanie przesiewowe oraz jako monitorowanie leczenia onkologicznego i kontrola po leczeniu. Badanie można wykonać samodzielnie przy pomocy zestawu dostępnego w większości aptek bez recepty. Badanie wykonuje się z krwi pobranej np. z opuszki palca. Próbkę krwi umieszcza się na płytce testowej przy pomocy pipety załączonej do zestawu. Ujemny wynik testu oznacza, że poziom PSA we krwi jest w normie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Przerost prostaty – metody leczenia

Leczenie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego może polegać na wprowadzeniu leków, postępowaniu wyczekującym, fitoterapii. Obecnie stosuje ...

Łagodny rozrost gruczołu krokowego (przerost prostaty)

Łagodny rozrost gruczołu krokowego, przez pacjentów często nazywany przerostem prostaty to częsta choroba. Dotyczy ok. ...

Gruczoł krokowy – leczenie zabiegowe

Łagodny przerost gruczołu krokowego jest częstym schorzeniem, szczególnie u mężczyzn w starszym wieku. Gruczoł krokowy ...

Leczenie raka gruczołu krokowego (raka prostaty)

Leczenie raka prostaty zależy od stopnia rozwoju nowotworu, wieku pacjenta i jego ogólne stanu zdrowia. ...

Leczenie prostaty – zabiegi operacyjne

Leczenie zabiegowe gruczołu tarczowego wdraża się w zaawansowanych stadiach łagodnego rozrostu stercza (przerostu prostaty). Rozwój ...

Test ureazowy na Helicobacter pylori

Obecność Gram-ujemej bakterii Helicobacter pylori (Hp) wiąże się z większym ryzykiem rozwoju choroby wrzodowej żołądka ...

Nietrzymanie moczu u mężczyzn a choroby prostaty

Nietrzymanie moczu u mężczyzn zdarza się rzadziej niż u kobiet. Często jest objawem towarzyszącym różnym ...

Badanie PSA – wskazania, przygotowanie, przebieg, wyniki

Badanie PSA powinno być wykonywane raz do roku u mężczyzn po 50. roku życia, zaś ...

Seks po usunięciu prostaty (po prostatektomii)

Rodzaj i charakter zaburzeń funkcji seksualnych zależy od sposobu w jaki został przeprowadzony zabieg usunięcia ...

Test na raka prostaty

Rak gruczołu krokowego rozpoznawany jest na podstawie biopsji prostaty, podczas której pobierane są wycinki do ...

Przezcewkowa elektroresekcja gruczołu krokowego – zabieg TURP

Przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, czyli elektroresekcja prostaty, inaczej zabieg TURP jest tzw. złotym standardem leczenia ...

Leki na przerost prostaty (łagodny rozrost stercza)

Większość chorych z łagodnym rozrostem stercza jest leczona farmakologicznie. Powszechność stosowania leków z dwóch różnych ...

Komentarze (0)