Test PSA

Najczęściej wykorzystywanym i najdokładniej przebadanym markerem pozwalającym monitorować zmiany zachodzące w gruczole krokowym jest PSA. Marker PSA jest wykorzystywany przede wszystkim do monitorowania skuteczności leczenia onkologicznego i wykrywania wznowy raka gruczołu krokowego.

Test PSA – antygen gruczołu krokowego

Do chwili obecnej najczęściej wykorzystywanym i najdokładniej przebadanym markerem pozwalającym monitorować zmiany zachodzące w gruczole krokowym jest PSA. Marker PSA (z ang. prostate specific antigen), czyli specyficzny antygen gruczołu krokowego jest wykorzystywany przede wszystkim do monitorowania skuteczności leczenia onkologicznego i wykrywania wznowy raka gruczołu krokowego. PSA jest swoisty dla tkanki gruczołu, co oznacza, że nie pojawia się w schorzeniach innych narządów. Wydzielany wyłącznie przez jego komórki, w nieznacznych ilościach w warunkach prawidłowego funkcjonowania gruczołu, oraz w dużych przy jego nieprawidłowym rozroście

PSA a choroby prostaty

U zdrowych mężczyzn antygen PSA przedostaje się do krwiobiegu jedynie w śladowych ilościach, dlatego wzrost stężenia PSA we krwi nasuwa podejrzenie nowotworu. Jednak wiadomo, że jego wzrost występuje również w innych patologiach tego narządu oraz w warunkach fizjologicznych. Białko PSA jest obecne w prawidłowym gruczole krokowym i dlatego jakiekolwiek podrażnienie mechaniczne gruczołu, np. podczas badania lekarskiego może powodować znaczny wzrost jego stężenia w surowicy krwi. Dlatego zaleca się wykonanie oznaczenia PSA przed badaniem lekarskim oraz po co najmniej dwudobowej wstrzemięźliwości seksualnej.

Należy pamiętać, że stężenie PSA w surowicy wzrasta z wiekiem mężczyzn, objętością tkanki gruczołu, w stanach zapalnych prostaty, po badaniu per rectum i ultrasonografii przez odbytniczej.

Normy PSA

Normy antygenu PSA zmieniają się z wiekiem, ale generalnie wynik nie powinien przekraczać 4 ng/ml. Okazuje się jednak, że aż 25 proc. mężczyzn z prawidłowym poziomem tego białka choruje na raka prostaty, natomiast ponad połowa mężczyzn z podwyższonym poziomem PSA ma zdrowy gruczoł krokowy. Wynika z tego, że mężczyźni u których stwierdza się niskie wartości PSA, mogą mieć raka.

Odwrotnie, u mężczyzn u których stwierdza się wysokie stężenie PSA, może być ono wynikiem łagodnego rozrostu stercza, dlatego ten wskaźnik należy traktować ostrożnie.

Przyczyny podwyższonego stężenia PSA

Na podwyższony poziom PSA wpływ mają:

  • wiek,
  • ostre zatrzymanie moczu,
  • wprowadzenie cewnika,
  • przezcewkowa elektroresekcja stercza,
  • zapalenie stercza,
  • rak stercza,
  • gruczolak stercza,
  • biopsja stercza.

Przyczyny zmniejszonego stężenia PSA

Na zmniejszony poziom PSA wpływ mają:

  • przyjmowanie niektórych leków,
  • wycięcie gruczołu krokowego,
  • prawidłowe leczenie onkologiczne nowotworu stercza.

Kiedy wykonać badanie PSA?

Badanie wykonujemy przy podejrzeniu patologii gruczołu krokowego, u mężczyzn po 50 roku życia jako badanie przesiewowe oraz jako monitorowanie leczenia onkologicznego i kontrola po leczeniu. Badanie można wykonać samodzielnie przy pomocy zestawu dostępnego w większości aptek bez recepty. Badanie wykonuje się z krwi pobranej np. z opuszki palca. Próbkę krwi umieszcza się na płytce testowej przy pomocy pipety załączonej do zestawu. Ujemny wynik testu oznacza, że poziom PSA we krwi jest w normie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Łagodny rozrost gruczołu krokowego (przerost prostaty)

Łagodny rozrost gruczołu krokowego, przez pacjentów często nazywany przerostem prostaty to częsta choroba. Dotyczy ok. ...

Próba wysiłkowa (EKG wysiłkowe) – jakie są przeciwwskazania i jak się przygotować?

EKG wysiłkowe nazywane jest przez pacjentów próbą wysiłkową. Tego typu badanie elektrograficzne serca wykonywane w ...

Leki na przerost prostaty (łagodny rozrost stercza)

Większość chorych z łagodnym rozrostem stercza jest leczona farmakologicznie. Powszechność stosowania leków z dwóch różnych ...

Nietrzymanie moczu u mężczyzn a choroby prostaty

Nietrzymanie moczu u mężczyzn zdarza się rzadziej niż u kobiet. Często jest objawem towarzyszącym różnym ...

Leczenie prostaty – zabiegi operacyjne

Leczenie zabiegowe gruczołu tarczowego wdraża się w zaawansowanych stadiach łagodnego rozrostu stercza (przerostu prostaty). Rozwój ...

Przerost prostaty – metody leczenia

Leczenie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego może polegać na wprowadzeniu leków, postępowaniu wyczekującym, fitoterapii. Obecnie stosuje ...

Seks po usunięciu prostaty (po prostatektomii)

Rodzaj i charakter zaburzeń funkcji seksualnych zależy od sposobu w jaki został przeprowadzony zabieg usunięcia ...

Leczenie raka gruczołu krokowego (raka prostaty)

Leczenie raka prostaty zależy od stopnia rozwoju nowotworu, wieku pacjenta i jego ogólne stanu zdrowia. ...

Przezcewkowa elektroresekcja gruczołu krokowego – zabieg TURP

Przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, czyli elektroresekcja prostaty, inaczej zabieg TURP jest tzw. złotym standardem leczenia ...

Gruczoł krokowy – leczenie zabiegowe

Łagodny przerost gruczołu krokowego jest częstym schorzeniem, szczególnie u mężczyzn w starszym wieku. Gruczoł krokowy ...

Test na raka prostaty

Rak gruczołu krokowego rozpoznawany jest na podstawie biopsji prostaty, podczas której pobierane są wycinki do ...

Badanie PSA – wskazania, przygotowanie, przebieg, wyniki

Badanie PSA powinno być wykonywane raz do roku u mężczyzn po 50. roku życia, zaś ...

Komentarze (0)