Sigmoidoskopia – badanie jelita grubego – wskazania, przygotowanie, przebieg i przeciwwskazania

Sigmoidoskopia, należąca do grupy badań endoskopowych, umożliwia wzrokową ocenę światła końcowej części jelita grubego – odbytnicy i esicy. W większości przypadków wykonuje się ją z użyciem cienkiego elastycznego przewodu, wyposażonego w kamerę i źródło światła. Należy do podstawowych badań w diagnostyce chorób końcowej części przewodu pokarmowego.

Co badamy podczas sigmoidoskopii?

Sigmoidoskopia stosowana jest do badania końcowej części przewodu pokarmowego. Układ ten przyjmuje formę rury, która zaczyna się jamą ustną, przechodzi w gardło, przełyk i żołądek, jelito cienkie i jelito grube, a zakończona jest odbytem. Każdą z tych części podzielić można bardziej szczegółowo. W jelicie grubym, patrząc od strony jelita cienkiego, wyróżniamy:

  • kątnicę z wyrostkiem robaczkowym,
  • okrężnicę wstępującą (wstępnicę),
  • okrężnicę poprzeczną (poprzecznicę),
  • okrężnicę zstępującą (zstępnicę),
  • esicę,
  • odbytnicę przechodzącą w odbyt.

W sigmoidoskopii badamy dwie ostatnie z wymienionych części (stąd nazwa badania – sigmoid to po łacinie esica). Narządy te mogą ucierpieć z powodu wielu różnych chorób, w tym tak poważnych jak rak jelita grubego, który najczęściej lokalizuje się właśnie w odbytnicy i esicy.

Na czym polega sigmoidoskopia?

Sigmoidoskopia opiera się na wykorzystaniu technik endoskopowych do uwidocznienia i oceny odbytnicy i esicy „od środka”, umożliwiając dokładne obejrzenie wyglądu błony śluzowej w poszukiwaniu zaburzeń jej budowy (np. polipów, owrzodzeń), jak również niektórych innych nieprawidłowości jelita (zwężenia, rozdęcie). Zasadniczym instrumentem wymaganym do przeprowadzenia badania jest endoskop, czyli cienki, długi, najczęściej elastyczny przewód, na którego końcu zamontowane jest źródło światła i kamera przekazująca obraz do monitora.

Endoskop przystosowany do sigmoidoskopii nazywany jest często sigmoidoskopem. Badanie polega na wprowadzeniu przyrządu do światła jelita przez odbyt i powolnym wsuwaniu go aż do osiągnięcia miejsca przejścia zstępnicy w esicę. W tym czasie lekarz poszukuje wszelkich nieprawidłowości. Sigmoidoskopia pozwala również na pobranie wycinków do badania histopatologicznego lub usunięcie niektórych znalezionych zmian. Może mieć więc zastosowanie zarówno diagnostyczne, jak i terapeutyczne.

Wskazania do sigmoidoskopii

Sigmoidoskopia należy do podstawowych badań w chorobach końcowego odcinka przewodu pokarmowego, wykorzystywana jest więc w wielu sytuacjach klinicznych. Wśród wskazań do jej wykonania wymienić można szczególnie:

  1. Badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego – z uwagi na to, że rak jelita grubego jest jedną z najczęstszych przyczyn śmierci spowodowanych przez nowotwory złośliwe, a ryzyko jego powstania rośnie wraz z wiekiem, wskazane jest wykonywanie badań przesiewowych w jego kierunku. Podstawą ich jest badanie lekarskie, badanie kału na krew utajoną oraz badania endoskopowe – kolonoskopia i sigmoidoskopia;
  2. Badania kontrolne w przypadku uprzedniego wykrycia zmian podejrzanych o charakter nowotworowy i ich ewentualne usunięcie – zdarza się, że podczas badań jelita grubego wykrywa się polipy lub inne „podejrzane” zmiany. Zaleca się, aby stany takie kontrolować w regularnych odstępach czasu. Poza oceną wyglądu zmian, sigmoidoskopia umożliwia pobranie z nich wycinków do badania histopatologicznego i – w wielu przypadkach – ich usunięcie;
  3. Krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego – sigmoidoskopia może być szczególnie przydatna w przypadku pojawienia się w stolcu świeżej, żywo czerwonej krwi. Badanie to pozwala w większości przypadków szybko zlokalizować miejsce krwawienia i – jeśli to konieczne – zatamować je. Jednocześnie pomaga ustalić przyczynę krwotoku. Jest to o tyle ważne, że może to być jeden z pierwszych objawów nowotworu jelita grubego. Do innych niepokojących objawów należą zmiana rytmu wypróżnień, niewyjaśniony ból brzucha, czy utrata masy ciała bez uchwytnej przyczyny;
  4. Ocena stanu odbytnicy i esicy przed zabiegami operacyjnymi na ich terenie oraz kontrola ich efektu.

Należy pamiętać, że sigomidoskopia nie nadaje się do badania całego jelita grubego, stąd też często w jej miejsce wykonuje się kolonoskopię.

Jak wygląda sigmoidoskopia?

Aby badanie sigmoidoskopii było bezpieczne, a jego wynik wiarygodny, konieczne jest pewne przygotowanie. Kwestią podstawową jest rozmowa z lekarzem, w której należy poinformować go o wszystkich obecnych i przebytych chorobach i zabiegach operacyjnych, o przyjmowanych lekach (włączając w to leki dostępne bez recepty, witaminy i preparaty ziołowe), uczuleniach (zwłaszcza na leki) oraz o ewentualnym nosicielstwie chorób przenoszonych drogą krwi (jak wirusy zapalenia wątroby bądź HIV). Konieczne jest również oczyszczenie jelita. Szczegółowe instrukcje, które należy ściśle wypełnić, przekazywane są przez lekarza w odpowiednim czasie przed badaniem.

Przygotowanie jelita osiągane jest zazwyczaj przez stosowanie diety płynnej przez 1-3 dni przed badaniem, stosowanie środków przeczyszczających i wykonywanie lewatyw. Badanie nie wymaga zazwyczaj podania znieczulenia ani przyjęcia na oddział szpitalny.

Podczas badania pacjent leży na lewym boku z podkulonymi nogami. W pierwszej kolejności lekarz przeprowadza badanie per rectum (badanie palcem przez odbyt), aby ostatecznie wykluczyć zwężenie odbytu. W następnym etapie do odbytu wprowadza się delikatnie sigmoidoskop i „wpompowuje się” powietrze do jelita grubego oraz powoli przesuwa się go aż do osiągnięcia poprzecznicy. Lekarz na bieżąco obserwuje wygląd jelita oraz, w przypadku zaistnienia takiej konieczności, pobiera wycinki i usuwa niektóre zmiany. Jelito oceniane jest po raz drugi podczas wysuwania narzędzi. Procedura trwa zazwyczaj około 20 minut. W przypadkach, w których nie zastosowano znieczulenia, pacjent może powrócić do codziennych zajęć bezpośrednio po badaniu.

Przeciwwskazania do sigmoidoskopii

Sigmoidoskopia jest badaniem bezpiecznym, z niewielkim ryzykiem powikłań. Mimo to nie może być wykonana u wszystkich. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do sigmoidoskopii jest:

Badanie nie powinno być ponadto przeprowadzane u osób z poważnymi zaburzeniami krzepnięcia, chyba że wymaga tego stan pacjenta. Wykonanie badania jest utrudnione w przypadku braku odpowiedniego przygotowania jelita i u osób bardzo niespokojnych.

Bibliografia

  1. N. Patel, D. Knight, Procedury diagnostyczne i terapeutyczne w praktyce klinicznej, wyd. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.
  2. L. M. Wong-Kee-Song, M. Topazian, Endoskopia gastroenterologiczna, Gastroenterologia i hepatologia.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Jak wykryć raka trzustki? Badania i testy na raka trzustki

Rak trzustki jest agresywnym nowotworem, cechującym się szybkim wzrostem i miejscowym rozprzestrzenianiem do węzłów chłonnych ...

Jak zapobiegać chorobom przewodu pokarmowego?

Choroby przewodu pokarmowego są dużą grupą chorób obejmujących infekcje bakteryjne i wirusowe, zatrucia, zaparcia, zapalenia ...

Rynoskopia

Rynoskopia, czyli wziernikowanie nosa, jest badaniem wykorzystywanym przez laryngologów do oceny stanu anatomicznego jamy nosowej ...

Testy genetyczne na raka – na czym polegają, kiedy wykonać i jak interpretować wynik?

Testy genetyczne na raka (poprawniej mówiąc testy w kierunku nowotworów) należą do grupy badań genetycznych, ...

pH-metria przełyku

PH-metria przełyku to badanie diagnostyczne w chorobie refluksu żołądkowo-przełykowego. Badanie to służy także do monitorowania ...

Test pochyleniowy (Tilt test) – jak się przygotować, jak wygląda, jaka jest cena?

Test pochyleniowy (test Tilt) to badanie wykonywane w celu diagnostyki omdleń. Ten test pionizacji umożliwia ...

Badanie piersi

Badanie gruczołów piersiowych jest podstawowym i kluczowym elementem w diagnostyce wszystkich rodzajów chorób sutka u ...

Histeroskopia diagnostyczna i operacyjna – jak się przygotować, jak wygląda?

Histeroskopia diagnostyczna odgrywa bardzo ważną rolę w profilaktyce i diagnostyce nieprawidłowości błony śluzowej jamy macicy, ...

Wideo – Badanie EEG

Badanie EEG wykonuje się celem oceny czynności bioelektrycznej mózgu, która ulega zaburzeniu w różnych chorobach. ...

Oftalmoskopia – co to jest badanie dna oka? Po co wykonuje się wziernikowanie dna oka?

Oftalmoskopia jest badaniem okulistycznym określanym także jako badanie dna oka. Pozwala ono ocenić patologiczne zmiany ...

Wideo – Badanie audiometryczne

Badanie audiometryczne jest badaniem subiektywnym, które można wykonać najwcześniej między 3-4rokiem życia. Polega ono na ...

Przeciwciała anty-HCV

Przeciwciała anty-HCV badane są w diagnostyce wirusowego zapalenia wątroby typu C (WZW-C). Wykrycie ich podwyższonego ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon