Oftalmoskopia – co to jest badanie dna oka? Po co wykonuje się wziernikowanie dna oka?

Oftalmoskopia jest badaniem okulistycznym określanym także jako badanie dna oka. Pozwala ono ocenić patologiczne zmiany gałki ocznej, takie jak odklejenie siatkówki, jaskrę bądź zapalenie nerwu wzrokowego. Jednocześnie bywa pomocna w diagnozowaniu różnych chorób ogólnoustrojowych. Wziernikowanie dna oka umożliwia rozpoznanie miażdżycy, nadciśnienia tętniczego i cukrzycy. Należy wykonywać je regularnie.

Co to jest oftalmoskopia?

Oftalmoskopia jest to wziernikowanie dna oka. Podczas tego badania ocenia się wewnętrzną część gałki ocznej, skupiając uwagę na jej poszczególnych elementach. Wiele osób zastanawia się, czy badanie dna oka boli, jednak jest ono bezbolesne, a w dodatku szybkie i proste. Pozwala na wczesne wykrycie zmian w oku mogących świadczyć o poważnej chorobie. Dno oka może się zmieniać pod wpływem chorób ogólnoustrojowych, takich jak nadciśnienie, cukrzyca, czy też miażdżyca. Wykonując oftalmoskopię można również wykryć nieprawidłowości w budowie oraz funkcjonowaniu siatkówki, nerwu wzrokowego czy też błony naczyniowej.

Jak często wykonywać badanie dna oka? Oftalmoskopię powinno się wykonywać co 5 lat do chwili ukończenia 40. roku życia, oraz co 2 lata po 40. roku życia. U osób chorych na cukrzycę ocenę dna oka należy przeprowadzać raz do roku lub nawet 2 razy w roku. Zależy to od rodzaju i przebiegu cukrzycy.

Wskazaniem do wykonania oftalmoskopii jest podejrzenie chorób ciała szklistego, siatkówki, błony naczyniowej, twardówki, ciała rzęskowego oraz tarczy nerwu wzrokowego. Oftalmoskopia jest podstawowym badaniem okulistycznym, które powinno być przeprowadzone na każdej wizycie u okulisty.

Oftalmoskopia pośrednia i oftalmoskopia bezpośrednia

Wyróżniamy dwa rodzaje oftalmoskopii: pośrednią oraz bezpośrednią (wziernikowanie dna oka bezpośrednie lub pośrednie).

Oftalmoskopię bezpośrednią wykonuje się przy użyciu niewielkiego, poręcznego urządzenia nazywanego oftalmoskopem. Jeżeli pacjent nie ma możliwości zgłoszenia się do gabinetu okulistycznego, lekarz może wziąć oftalmoskop ze sobą i wykonać badanie przy łóżku chorego. Oftalmoskop posiada źródło światła, które jest kierowane na poszczególne struktury oka oraz zestaw soczewek pozwalających na uzyskanie ostrego, skorygowanego obrazu. Urządzenie posiada również filtry pozwalające na regulację natężenia światła.

Wziernik Fisona stosowany podczas oftalmoskopii pośredniej jest urządzeniem, które lekarz zakłada na głowę. Składa się ono z odpowiednich soczewek oraz źródła światła. W trakcie badania lekarz bierze specjalną soczewkę, którą przybliża do gałki ocznej. Dzięki temu uzyskuje obraz wewnętrznej części gałki ocznej. Pacjent może leżeć lub stać. Okulista również może podejść do łóżka chorego, jeśli ten nie jest w stanie zgłosić się do gabinetu okulistycznego.

Drugim urządzeniem stosowanym podczas oftalmoskopii pośredniej jest lampa szczelinowa. W tym wypadku pacjent musi zgłosić się do gabinetu. Lampa szczelinowa nie jest mobilnym przyrządem diagnostycznym. Dzięki zastosowaniu tego urządzenia możliwe jest uzyskanie wąskiej wiązki światła pozwalającej na szczegółowe zbadania wnętrza gałki ocznej. Regulacja wiązki światła pozwala na dokładne wymierzenie poszczególnych elementów oka np. tarczy nerwu wzrokowego. Możliwa jest także dokumentacja fotograficzna przeprowadzonego badania.

Przewagą oftalmoskopii pośredniej nad oftalmoskopią bezpośrednią jest możliwość przestrzennego (stereoskopowego) zbadania wnętrza gałki ocznej.

Jak wygląda badanie dna oka? Jak się przygotować?

Na badanie dna oka pacjent zgłasza się bez szczególnego przygotowania. Zaleca się przyjść z osobą towarzyszącą, ponieważ przez pewien czas po badaniu widzenie będzie zaburzone. Jest to spowodowane zastosowanymi lekami. Warto wziąć ze sobą ciemne okulary, gdyż po badaniu u pacjentów często obserwuje się czasową nadwrażliwość na światło. Bezpośrednio po oftalmoskopii nie należy prowadzić pojazdu.

Przed wykonaniem oftalmoskopii konieczne jest rozszerzenie źrenicy oka, poprzez zastosowanie leków mydriatycznych. Dzięki temu lekarz będzie mógł zobaczyć większą powierzchnię gałki ocznej. Do wziernikowania przystępuje się w momencie, kiedy zniknie odruch reakcji na światło w postaci zwężania źrenicy.

Przy zastosowaniu oftalmoskopii bezpośredniej pacjent siedzi na krzesełku, a lekarz zbliża do oka badanego oftalmoskop, lecz nie dotyka jego powierzchni. Podobnie jest podczas wziernikowania pośredniego z użyciem wziernika Fisona, gdzie do oka chorego zbliżana jest soczewka. Reszta soczewek oraz źródło światła znajduje się w urządzeniu założonym na głowę lekarza. Światło pochodzące z urządzenia ogniskuje się po kolei na strukturach ciała szklistego: tarczy nerwu wzrokowego, naczyniach krwionośnych, obwodowej części siatkówki i plamce żółtej.

W przypadku oftalmoskopii pośredniej wykonanej lampą szczelinową pacjent siada przed aparaturą, lekarz po przeciwnej stronie. Pacjent opiera brodę oraz czoło na specjalnych podpórkach. Nie należy poruszać głową. W urządzeniu znajdują się soczewki, przez które okulista obserwuje wnętrze gałki ocznej.

Jakie choroby wykrywa oftalmoskopia?

Zmiany na dnie oka zachodzą w przebiegu chorób ogólnoustrojowych, takich jak: miażdżyca, cukrzyca lub nadciśnienie tętnicze. Badania okulistyczne pozwalają na wykrycie tych schorzeń, jak i na kontrolę leczenia tych przypadłości.

Ponadto okulista badając wewnętrzną część gałki ocznej może rozpoznać inne dolegiwości, np.:

Zalety i powikłania wziernikowego badania oka

Zaletami oftalmoskopii są niewątpliwie szybkość oraz dokładność badania. Wziernikowanie może być wielokrotnie powtarzane – jest ono bardzo bezpieczne. Badanie można przeprowadzić przy łóżku chorego, jeżeli nie ma on możliwości przybycia do gabinetu – mowa tu o oftalmoskopii bezpośredniej oraz o wziernikowaniu pośrednim z użyciem wziernika Fisona.

Powikłania po badaniu dna oka z reguły się nie zdarzają. Po badaniu pojawiają się pewne niedogodności tj. nadwrażliwość na światło, brak widzenia szczegółów, nieostrość widzenia, porażona akomodacja oczu. Z objawów ogólnych mogą wystąpić bóle głowy, nudności czy suchość w jamie ustnej. Powstają one w wyniku zastosowanych leków mających za zadanie rozszerzenie źrenicy. Ten nieprzyjemny efekt znika około 1–2 godziny po badaniu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.02.2018

Oceń:
4.3


Może cię

ENG – Elektronystagmografia

Elekronystagmografia jest to badanie, w którym ocenia się oczopląs, będący objawem zaburzeń równowagi. Schorzenie to ...

Badanie dna oka

Badanie dna oka (tylnego odcinka oka) jest obecnie rutynowym badaniem, wykonywanym nie tylko przez okulistów. ...

Retinopatia nadciśnieniowa – przyczyny, objawy, leczenie

Retinopatia nadciśnieniowa (zmiany w siatkówce oka) to powikłanie źle kontrolowanego lub nieleczonego nadciśnienia tętniczego. Ta ...

Błyski w oku – przyczyny, objawy, badanie, leczenie

Błyski w oku są opisywane przez pacjentów w różnorodny sposób. Osoby z opisywanym problemem swoje ...

Test znaczkowy i test na sztywność prącia RigiScan – na czym polega, kiedy wykonać i jak interpretować wyniki?

W zaburzeniach erekcji wykorzystuje się badania, które pozwalają ocenić sztywność prącia. Badania te wykonuje się ...

Badanie ostrości wzroku

Badanie ostrości wzroku jest standardowo wykonywane przy każdej wizycie kontrolnej. Służy do oceny wady wzroku. ...

Elektroencefalografia (badanie EEG)

Elektoencefalografia, czyli badanie EEG jest użyteczne w diagnozowaniu wielu chorób ośrodkowego układu nerwowego. Na podstawie ...

Test na raka prostaty

Rak gruczołu krokowego rozpoznawany jest na podstawie biopsji prostaty, podczas której pobierane są wycinki do ...

Cystoskopia – jak wygląda, wskazania i powikłania

Cystoskopia stanowi podstawowe narzędzie diagnostyczne współczesnej urologii, uroginekologii i nefrologii. Pozwala w stosunkowo szybki i ...

Badanie zeza

Zez jest chorobą, która najczęściej dotyka dzieci. Nie jest to tylko wada kosmetyczna, jak zwykło ...

Jak zapobiegać nowotworom?

Skuteczność profilaktyki nowotworowej w dużej mierze zależy od stylu życia. Można zmniejszyć ryzyko wystąpienia nowotworów ...

Wideo – Badanie dna oka

Badanie dna oka jest jednym z etapów pełnego, podstawowego badania okulistycznego. Jest bezinwazyjne oraz bezbolesne. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon